KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 5.
Wynagrodzenie pracownika zatrudnionego na umowę o pracę zależy od rezultatów jego pracy, tj. ilości wykonanych prawidłowo przez niego produktów. Po przekroczeniu normy ilości wykonanych produktów stawka wynagrodzenia za każdą wykonaną sztukę ponad normę zostaje podwyższona. Pracodawca nalicza pracownikowi wynagrodzenie w systemie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
System akordu progresywnego polega na tym, że płaca zależy od liczby prawidłowo wykonanych sztuk, a po przekroczeniu ustalonej normy stawka za każdą kolejną sztukę rośnie.
Opis zawiera warunek "ponad normę" i "podwyższona stawka", więc nie jest to akord prosty, czasowo-premiowy ani prowizyjny.

Pełne wyjaśnienie:

Opis dotyczy wynagradzania zależnego od ilości prawidłowo wykonanych produktów, czyli wynagrodzenia akordowego (płaca "za sztukę"). Kluczowa informacja brzmi: po przekroczeniu normy stawka za każdą sztukę ponad normę zostaje podwyższona. To jest typowa cecha akordu progresywnego – wraz z przekroczeniem ustalonego progu (normy) rośnie jednostkowa stawka wynagrodzenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "akordu prostego" – w akordzie prostym stawka za jednostkę pracy jest zasadniczo stała; rośnie wynagrodzenie łączne, bo rośnie liczba sztuk, ale nie ma mechanizmu podwyższania stawki po przekroczeniu normy.
  • "czasowo-premiowym" – podstawą jest czas pracy (np. stawka godzinowa/miesięczna), a premia jest dodatkiem zależnym od kryteriów. W treści podstawą jest ilość sztuk, nie czas.
  • "prowizyjnym" – prowizja wiąże wynagrodzenie z wartością sprzedaży/obrotu lub uzyskanym wynikiem handlowym. W opisie mowa o produkcji i liczbie poprawnych wyrobów, a nie o sprzedaży.

Na egzaminie warto szukać w treści dwóch sygnałów: (1) jednostka rozliczenia ("sztuka", "produkt", "ilość") oraz (2) zmiana stawki po przekroczeniu progu ("po przekroczeniu normy", "wyższa stawka ponad normę"). Połączenie tych elementów jednoznacznie prowadzi do pojęcia akordu progresywnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akord progresywny to system płacy akordowej, w którym wynagrodzenie zależy od liczby wykonanych sztuk, a po przekroczeniu normy stawka za każdą kolejną sztukę jest wyższa. Ma to zachęcać do zwiększania wydajności, przy zachowaniu wymaganej jakości.
W akordzie prostym stawka "za sztukę" jest zasadniczo stała, więc rośnie tylko suma wypłaty wraz z liczbą sztuk. W akordzie progresywnym po przekroczeniu ustalonej normy jednostkowa stawka wzrasta, czyli za sztuki ponad normę płaci się więcej.
Szukaj dwóch sygnałów: (1) rozliczanie za ilość produktów (sztuki, wyroby, elementy) oraz (2) informacja o podwyższeniu stawki po przekroczeniu normy ("ponad normę", "po przekroczeniu normy stawka rośnie"). Taki zestaw wskazuje na akord progresywny.
W systemie czasowo-premiowym podstawą jest czas pracy (np. stawka miesięczna lub godzinowa), a premia jest dodatkiem. Jeśli w zadaniu kluczowe jest "ile sztuk wykonano" i "stawka za każdą sztukę", to opis dotyczy akordu, a nie wynagrodzenia czasowego z premią.
Akord stosuje się najczęściej tam, gdzie da się policzyć efekty pracy w mierzalnych jednostkach, np. liczba poprawnie wykonanych elementów na produkcji. W kadrach i płacach istotne jest wtedy poprawne dokumentowanie ilości, kontroli jakości oraz zasad naliczania stawek (w tym ewentualnej progresji).
Nie. Akord wiąże wynagrodzenie z liczbą wykonanych sztuk/operacji (zwykle produkcja lub usługi mierzalne ilością). Prowizja łączy płacę z wynikiem handlowym, np. wartością sprzedaży, pozyskanymi klientami lub obrotem. W zadaniach egzaminacyjnych prowizję rozpoznasz po słowach "sprzedaż", "obrót", "kontrakt".
Norma jest progiem odniesienia: do jej poziomu obowiązuje stawka podstawowa, a po jej przekroczeniu uruchamia się stawka podwyższona dla sztuk ponad normę. W pytaniach testowych norma jest kluczowym "wyzwalaczem" progresji, więc nie wolno jej pomijać przy interpretacji treści.
Typowe pomyłki to: nieuwzględnianie fragmentu "po przekroczeniu normy", mylenie "płacy za sztukę" z premią za efekty, oraz utożsamianie każdej zależności od wyników z prowizją. Pomaga metoda: najpierw ustal, czy podstawą jest czas, sztuka czy sprzedaż, a dopiero potem wybieraj nazwę systemu.
Warunek "prawidłowo wykonanych" podkreśla, że liczą się tylko wyroby spełniające wymagania jakościowe. Bez tego akord mógłby zachęcać do ilości kosztem jakości. W praktyce firmy łączą akord z kontrolą jakości, aby uniknąć naliczania wynagrodzenia za braki lub poprawki.
Naucz się rozpoznawać słowa-klucze: sztuka/ilość (akord), czas (czasowe), sprzedaż/obrót (prowizja) oraz po przekroczeniu normy stawka rośnie (akord progresywny). Ćwicz na krótkich opisach i dopasowywaniu nazwy systemu bez liczenia.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) – poradnik/artykuł o wynagrodzeniu za pracę (dział: zasady wynagradzania), https://www.pip.gov.pl/pl/ (należy przejść do treści o wynagrodzeniu) – dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia PWN – hasło dotyczące akordu (wynagrodzenie akordowe), https://encyklopedia.pwn.pl/ (wyszukiwanie: "akord wynagrodzenie") – dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – artykuł o akordzie jako systemie wynagradzania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Akord_(wynagrodzenie) – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kadr i płac (dział: systemy wynagradzania)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/techników: wynagrodzenia i formy płac
  • Strony edukacyjne i poradniki kadrowe opisujące akord i normowanie pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego