KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 7.
Wynik 21 punktów w skali Lawtona, zapisany w dokumentacji uczestnika zajęć dziennego domu pomocy społecznej oznacza, że podopieczny
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala Lawtona służy do oceny samodzielności w złożonych (instrumentalnych) czynnościach dnia codziennego, a nie do oceny chodu, równowagi czy doboru sprzętu pomocniczego.
Wysoki wynik punktowy wskazuje na dużą samodzielność w IADL, dlatego poprawne jest stwierdzenie o bardzo dobrej sprawności w czynnościach złożonych.

Pełne wyjaśnienie:

Skala Lawtona (IADL) jest narzędziem oceny złożonych, instrumentalnych czynności życia codziennego. Obejmuje aktywności pozwalające funkcjonować bardziej niezależnie w środowisku (np. organizowanie spraw domowych), a nie wyłącznie podstawową samoobsługę.

Interpretacja wyniku polega na powiązaniu liczby punktów z poziomem samodzielności: im wyższy wynik, tym zwykle większa niezależność w czynnościach złożonych. Dlatego odpowiedź "jest bardzo sprawny w zakresie złożonych czynności życia codziennego" odpowiada sensowi skali Lawtona i temu, co standardowo dokumentuje się w placówkach wsparcia dziennego.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych obszarów funkcjonowania:

  • "ma znaczne trudności w zakresie równowagi i chodu" – to opis problemów lokomocyjnych; skala Lawtona nie jest skalą chodu ani równowagi (do tego stosuje się inne testy funkcjonalne).
  • "wymaga znacznej pomocy w podstawowych czynnościach samoobsługowych" – to obszar podstawowych ADL (np. mycie, ubieranie, toaleta). Skala Lawtona dotyczy IADL, czyli czynności bardziej złożonych, więc ta interpretacja jest nietrafiona.
  • "potrzebuje pomocy typu balkonik lub wózek inwalidzki na dłuższych spacerach" – to dobór sprzętu pomocniczego i wydolność chodu; nie jest bezpośrednio wnioskowany z wyniku IADL.

W praktyce terapii zajęciowej ważne jest, by przy odczycie dokumentacji rozróżniać: czynności złożone (IADL) od podstawowej samoobsługi (ADL) oraz od mobilności. To ułatwia stawianie realnych celów terapii, dobór treningów i planowanie wsparcia opiekunów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala Lawtona ocenia samodzielność w złożonych (instrumentalnych) czynnościach dnia codziennego, czyli aktywnościach potrzebnych do niezależnego życia w środowisku. Nie jest to test równowagi ani wyłącznie samoobsługi. Wynik pomaga planować cele terapii i poziom wsparcia.
IADL to czynności wymagające organizacji i podejmowania decyzji, np. zarządzanie sprawami domowymi, korzystanie z telefonu, przygotowanie prostych posiłków czy załatwianie spraw poza domem. Konkretne pozycje zależą od wersji skali stosowanej w placówce.
W typowej interpretacji skali Lawtona punktacja rośnie wraz z poziomem niezależności w wykonywaniu czynności instrumentalnych. Dlatego wysoki wynik jest rozumiany jako mniejsze zapotrzebowanie na pomoc osób trzecich w IADL, co ma znaczenie przy planowaniu terapii i opieki.
Nie. Skala Lawtona dotyczy czynności instrumentalnych (IADL), a nie parametrów lokomocji. Chód, równowagę czy ryzyko upadków ocenia się innymi narzędziami funkcjonalnymi. Mieszanie tych obszarów to częsty błąd na testach i w interpretacji dokumentacji.
ADL opisuje podstawową samoobsługę (np. mycie, ubieranie), a IADL – czynności bardziej złożone, potrzebne do niezależnego życia w środowisku. Skala Lawtona odnosi się do IADL, więc nie powinna być bezpośrednio interpretowana jako potrzeba pomocy w ADL.
Wynik skali Lawtona pomaga określić, w jakim stopniu osoba radzi sobie z czynnościami złożonymi i gdzie potrzebuje treningu lub kompensacji. Na tej podstawie terapeuta planuje zajęcia (np. trening funkcjonalny), ustala cele i monitoruje zmiany w samodzielności w czasie.
Powtórną ocenę warto rozważyć po istotnej zmianie stanu zdrowia, po cyklu terapii, po zdarzeniach wpływających na samodzielność (np. hospitalizacja) lub okresowo w ramach monitorowania. Kluczowe jest zachowanie tej samej wersji skali i porównywalnych warunków oceny.
To skrótowa informacja o poziomie samodzielności w czynnościach instrumentalnych. Ułatwia komunikację w zespole (terapeuta, pielęgniarka, opiekun) i decyzje o wsparciu. Interpretacja szczegółowa zależy od wersji punktacji i zasad przyjętych w placówce.
Nie wprost. Skala Lawtona nie jest narzędziem do doboru sprzętu pomocniczego ani oceny wydolności marszu. Sprzęt dobiera się na podstawie oceny mobilności, równowagi, bezpieczeństwa i zaleceń specjalistów. Wynik IADL może jedynie pośrednio wskazywać na trudności w funkcjonowaniu.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie IADL z ADL, przypisywanie wynikowi znaczenia testu chodu/równowagi oraz nieuwzględnianie, że istnieją różne wersje punktacji. Na egzaminie warto skupić się na tym, że skala Lawtona dotyczy czynności złożonych.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala Lawtona służy do oceny samodzielności w złożonych (instrumentalnych) czynnościach dnia codziennego, a nie do oceny chodu, równowagi czy doboru sprzętu pomocniczego."

Źródła:

  • Lawton, M. P.; Brody, E. M. (1969). "Assessment of Older People: Self-Maintaining and Instrumental Activities of Daily Living". The Gerontologist. PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/5349366/ (dostęp 2026-03-02)
  • Hartford Institute for Geriatric Nursing (HIGN). "Instrumental Activities of Daily Living (IADL) Scale" (opis skali Lawtona). https://hign.org/consultgeri/try-this-series/instrumental-activities-daily-living-iadl-scale (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geriatrii i oceny funkcjonalnej (ADL/IADL) dla terapii zajęciowej
  • Instrukcja stosowania skali Lawtona używana w danej placówce (wersja i sposób punktowania)
  • Podręczniki/kompendia dotyczące diagnozy funkcjonalnej w terapii zajęciowej i pracy z seniorem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego