Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2013



PYTANIE NR 15.
Wynik najczęściej występujący w badanej grupie, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dominanta (moda) to wartość cechy, która w zbiorze danych występuje najczęściej. Mediana jest wartością środkową po uporządkowaniu danych, średnia arytmetyczna to iloraz sumy i liczby obserwacji, a odchylenie standardowe opisuje rozproszenie, nie "najczęstszość".

Pełne wyjaśnienie:

W statystyce opisowej pytanie o "wynik najczęściej występujący w badanej grupie" dotyczy miary, która wskazuje najczęstszą wartość w zbiorze danych. Tą miarą jest dominanta (często nazywana też modą). Dominanta odpowiada na praktyczne pytanie: "jaki wariant odpowiedzi pojawia się najczęściej?" i jest szczególnie użyteczna przy danych jakościowych (np. najczęściej wybierana kategoria) oraz przy danych z rozkładem, w którym powtórzenia są istotne.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych własności rozkładu:

  • Mediana to wartość środkowa po uporządkowaniu obserwacji. Nie musi być najczęściej występującą wartością; w wielu zbiorach mediana może w ogóle nie powtarzać się (np. gdy dane są różne).
  • Średnia arytmetyczna jest miarą przeciętnego poziomu obliczaną jako suma wartości podzielona przez liczbę obserwacji. Może przyjmować wartość, która nie występuje w danych (np. 2,6), więc nie opisuje "najczęstszości".
  • Odchylenie standardowe jest miarą rozproszenia (zróżnicowania) danych wokół średniej. Informuje, jak bardzo wartości zwykle odbiegają od średniej, a nie jaka wartość pojawia się najczęściej.

W praktyce administracyjnej dominanta bywa używana np. do wskazania najczęściej wybieranej odpowiedzi w ankiecie, najczęstszej kategorii zgłoszeń lub najczęściej występującej formy kontaktu klienta. Kluczowym słowem w treści jest "najczęściej", które jednoznacznie kieruje do dominanty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest dominanta w statystyce?
Dominanta (moda) to wartość, która występuje najczęściej w zbiorze danych. Jeśli analizujesz odpowiedzi ankietowe lub listę wyników, dominanta wskazuje najpopularniejszą wartość/kategorię. Może być jedna, może być ich kilka (rozkład wielomodalny) albo może nie wystąpić.
Dlaczego "najczęściej występujący wynik" to dominanta?
Sformułowanie "najczęściej występujący" odnosi się do częstości powtórzeń danej wartości. Miara, która wybiera wartość o najwyższej częstości, to dominanta. Średnia i mediana opisują położenie "typowe", ale nie odpowiadają wprost na pytanie o największą liczbę powtórzeń.
Co oznacza mediana i kiedy się ją stosuje?
Mediana to wartość środkowa po uporządkowaniu danych rosnąco. Dzieli zbiór na dwie równe części (połowa obserwacji poniżej i połowa powyżej). Stosuje się ją często, gdy rozkład ma wartości skrajne (odstające), bo mediana bywa na nie bardziej odporna niż średnia.
Jak odróżnić średnią od dominanty na egzaminie?
Wskazówką są słowa w treści: "najczęściej" → dominanta, "przeciętnie" lub "średnio" → średnia arytmetyczna. Średnia wymaga sumowania i dzielenia, a dominanta polega na policzeniu, która wartość/kategoria powtarza się najwięcej razy (czasem bez żadnych obliczeń).
Czy dominanta zawsze jest tylko jedna?
Nie. Zbiór danych może mieć więcej niż jedną dominantę, jeśli dwie lub więcej wartości mają taką samą (najwyższą) częstość. Taki rozkład nazywa się wielomodalnym. W części zadań egzaminacyjnych przyjmuje się jednak przypadki z jedną wyraźną dominantą.
Co to jest odchylenie standardowe w prostych słowach?
Odchylenie standardowe to miara, która mówi, jak bardzo wyniki są rozrzucone wokół średniej. Ma zastosowanie, gdy interesuje Cię zmienność (np. czy czasy obsługi są podobne, czy bardzo się różnią). Nie odpowiada na pytanie, która wartość występuje najczęściej.
Jak znaleźć dominantę w tabeli częstości?
W tabeli częstości dominanta to wartość z największą częstością (największą liczbą wskazań). W praktyce: porównaj kolumnę "liczebność/częstość" i wybierz wiersz z najwyższą wartością. To prosta umiejętność przy analizie ankiet i zestawień w administracji.
Czy średnia arytmetyczna może nie wystąpić w danych?
Tak. Średnia arytmetyczna może być liczbą, której nie ma w zbiorze (np. 2,6), bo wynika z obliczeń: suma wartości podzielona przez liczbę obserwacji. Dlatego średnia nie jest tym samym co "najczęściej występujący wynik" i nie zastępuje dominanty w pytaniach o popularność.
Jakie miary statystyczne są najczęściej mylone przez uczniów?
Najczęściej mylone są dominanta z medianą i średnią, bo wszystkie kojarzą się z "typową wartością". Częstym błędem jest wybór średniej "z rozpędu". Warto zapamiętać: dominanta = najczęściej, mediana = środkowo, średnia = przeciętnie.
Gdzie w pracy administracyjnej przydaje się dominanta?
Dominanta przydaje się w analizie danych powtarzalnych: najczęstszy typ sprawy, najczęściej wybierana forma kontaktu, najpopularniejsza odpowiedź w ankiecie, najczęstszy przedział czasu obsługi. To praktyczna miara do raportowania "co występuje najczęściej" bez skomplikowanych obliczeń.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Dominanta (moda) to wartość cechy, która w zbiorze danych występuje najczęściej."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Dominanta (statystyka)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Dominanta_(statystyka) (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Mediana" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Mediana (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Odchylenie standardowe" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Odchylenie_standardowe (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy statystyki opisowej (rozdziały o miarach tendencji centralnej i rozproszenia)
  • Ćwiczenia z interpretacji rozkładów i tabel częstości
  • Materiały GUS dotyczące pojęć statystycznych (glosariusze/opracowania edukacyjne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego