KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 33.
Wyniki inwentaryzacji w sklepie spożywczym przedstawiają się następująco:

- niedobór jogurtu truskawkowego 20 szt. po 1,10 zł/szt.
- nadwyżka jogurtu jagodowego 15 szt. po 1,20 zł/szt.

Różnice inwentaryzacyjne kwalifikują się do kompensaty, która w tym przypadku wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kompensata obejmuje część wspólną niedoboru i nadwyżki, tj. 15 szt. (bo nadwyżka ma 15 szt., a niedobór 20 szt.). Przy kompensacie wycenia się ją według niższej ceny jednostkowej, czyli 1,10 zł. Zatem 15 × 1,10 = 16,50 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu występują dwie różnice inwentaryzacyjne:

  • niedobór jogurtu truskawkowego: 20 szt. po 1,10 zł, czyli 20 × 1,10 = 22,00 zł,
  • nadwyżka jogurtu jagodowego: 15 szt. po 1,20 zł, czyli 15 × 1,20 = 18,00 zł.

Skoro różnice kwalifikują się do kompensaty, oznacza to, że można je wzajemnie "zestawić" w części dotyczącej towarów podobnych (zamiennych). Kwota kompensaty nie jest saldem różnic, tylko wartością tej części, która się wzajemnie znosi.

Krok 1: ustalenie ilości do kompensaty
Ilość do kompensaty to mniejsza z dwóch ilości (część wspólna): min(20 szt., 15 szt.) = 15 szt.

Krok 2: wycena kompensaty
W kompensacie przyjmuje się niższą cenę jednostkową, aby nie zawyżyć wartości kompensowanego obrotu. Niższa cena to 1,10 zł/szt.

Krok 3: obliczenie kwoty kompensaty
15 szt. × 1,10 zł/szt. = 16,50 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 18,00 zł – to wartość całej nadwyżki (15 × 1,20), ale nie uwzględnia zasady wyceny kompensaty według niższej ceny.
  • 22,00 zł – to wartość całego niedoboru (20 × 1,10), czyli mylenie kompensaty z pełną wartością niedoboru.
  • 24,00 zł – nie wynika z danych; zwykle pojawia się przy błędnym mieszaniu ilości i cen (np. 20 × 1,20) lub dodawaniu wartości zamiast kompensowania.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw znajdź część wspólną ilości, a dopiero potem zdecyduj o cenie do wyceny kompensaty (zwykle niższej). Dopiero na końcu licz wartość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kompensata to wzajemne "zestawienie" niedoborów i nadwyżek, gdy dotyczą składników podobnych. Ustala się część wspólną (najmniejszą ilość) i oblicza jej wartość według przyjętej reguły wyceny. Dopiero po kompensacie rozlicza się pozostałą, niepokrytą część.
Ilość do kompensaty to zawsze mniejsza z ilości: niedoboru i nadwyżki, czyli min(niedobór, nadwyżka). Ta część jest "wspólna" i może się wzajemnie znosić. Reszta pozostaje jako niedobór albo nadwyżka do dalszego rozliczenia.
Przyjęcie niższej ceny zapobiega zawyżeniu wartości kompensowanej części. Kompensata ma odzwierciedlać realne, ostrożne rozliczenie różnic, dlatego wartość części wspólnej liczy się tak, aby nie tworzyć sztucznie wyższych kosztów lub przychodów z samej operacji kompensowania.
Nie. Kompensata to wartość części, która się wzajemnie pokrywa (część wspólna). Saldo to różnica pozostająca po kompensacie (np. niedobór niepokryty nadwyżką). W testach często myli się te pojęcia, stąd typowe pomyłki w obliczeniach.
Najpierw ustalasz ilość do kompensaty jako min(ilości). Następnie stosujesz zasadę wyceny kompensaty (w wielu zadaniach: niższa cena jednostkowa). Na końcu liczysz wartość: ilość do kompensaty × cena przyjęta do wyceny kompensaty.
Mechanizm jest identyczny: ilość do kompensaty to mniejsza wartość, czyli wtedy ilość niedoboru. Po kompensacie pozostanie nadwyżka niepokryta niedoborem. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest, by nie "kompensować" większej ilości niż ta, która faktycznie ma odpowiednik po drugiej stronie.
Najczęściej: (1) liczenie salda zamiast kompensaty, (2) przyjmowanie ilości większej zamiast mniejszej, (3) wycena kompensaty według ceny z nadwyżki bez sprawdzenia reguły, (4) liczenie wartości całego niedoboru lub całej nadwyżki, mimo że pytanie dotyczy tylko kompensaty.
Nie zawsze. Kompensata dotyczy sytuacji, gdy różnice uznaje się za możliwe do wzajemnego pokrycia, zwykle dla towarów podobnych lub łatwo zamiennych. Jeśli towary są nieporównywalne, kompensata może być nieuzasadniona. W zadaniu jest podane, że kwalifikują się do kompensaty.
Szukaj sformułowania typu: "kompensata wynosi", "kwota kompensaty", "wartość kompensaty". Gdyby chodziło o saldo po kompensacie, pojawiłoby się zwykle: "niedobór po kompensacie", "pozostały niedobór/nadwyżka" albo "saldo różnic". To zmienia, co liczysz.
Ćwicz schemat: (1) oblicz wartość niedoboru i nadwyżki, (2) ustal ilość do kompensaty jako min(ilości), (3) wyceń kompensatę zgodnie z regułą z zadania, (4) oddziel kompensatę od salda. Rozwiązuj wiele krótkich przykładów z różnymi cenami jednostkowymi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Kompensata obejmuje część wspólną niedoboru i nadwyżki, tj. 15 szt."

Materiały:

  • Podręczniki do kwalifikacji technik rachunkowości: dział "Inwentaryzacja i rozliczanie różnic"
  • Zadania i arkusze próbne z EKA.7 dotyczące zapasów oraz inwentaryzacji
  • Notatki/ściąga: schemat "niedobór–nadwyżka–kompensata–saldo" z przykładami liczbowymi

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego