KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 32.
W magazynie spółki prowadzącej ewidencję ilościowo - wartościową materiałów według cen zakupu przeprowadzono inwentaryzację, której wyniki były następujące:
- ujawniono nadwyżkę materiału "A" w ilości 140 szt. w cenie jednostkowej 6,00 zł,
- ujawniono niedobór materiału "B" w ilości 100 szt. w cenie jednostkowej 4,00 zł.
W ramach rozliczenia inwentaryzacji podjęto następujące decyzje:
- niedobór i nadwyżkę uznano za niezawinione,
- dokonano kompensaty niedoborów i nadwyżek,
- zaksięgowano wyniki rozliczenia inwentaryzacji.

Pozostała nadwyżka materiałów po rozliczeniu inwentaryzacji zostanie zaliczona do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po kompensacie niedoboru "B" z nadwyżką "A" pozostaje nadwyżka (wartościowo 140×6 − 100×4). Nadwyżki inwentaryzacyjne, jeżeli są niezawinione i dotyczą działalności operacyjnej jednostki, ujmuje się jako pozostałe przychody operacyjne, a nie jako przychody finansowe ani przychody ze sprzedaży.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu mamy ewidencję ilościowo-wartościową materiałów według cen zakupu, więc do rozliczenia różnic przyjmujemy wartości wynikające z podanych ilości i cen jednostkowych.

1) Ustalenie wartości różnic
Nadwyżka materiału "A": 140 szt. × 6,00 zł = 840 zł.
Niedobór materiału "B": 100 szt. × 4,00 zł = 400 zł.

2) Kompensata
Skoro jednostka podjęła decyzję o kompensacie, to w rozliczeniu zestawia się niedobory i nadwyżki (w praktyce – przy spełnieniu warunków formalnych dla kompensaty). W efekcie nadwyżka 840 zł "pokrywa" niedobór 400 zł, więc pozostaje nadwyżka w wysokości 840 zł − 400 zł = 440 zł.

3) Klasyfikacja pozostałej nadwyżki
Pozostała po kompensacie nadwyżka jest skutkiem zdarzeń związanych z podstawową działalnością operacyjną (gospodarka magazynowa, ewidencja zapasów). Dlatego właściwą grupą jest "pozostałe przychody operacyjne".

Dlaczego pozostałe opcje są nieprawidłowe?

  • "przychodów finansowych" – dotyczą operacji finansowych (np. odsetek, różnic kursowych), a nie różnic inwentaryzacyjnych materiałów.
  • "przychodów ze sprzedaży materiałów" – sprzedaż oznacza transakcję z odbiorcą i dokument sprzedaży; w treści nie ma sprzedaży, tylko ujawnienie różnic spisowych.
  • "zysków nadzwyczajnych" – to kategoria, która nie powinna być automatycznie kojarzona z inwentaryzacją; różnice spisowe co do zasady rozlicza się w ramach działalności operacyjnej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się inwentaryzacja zapasów, pierwszym krokiem jest policzenie wartości różnic, drugim – uwzględnienie decyzji (kompensata, zawinione/niezawinione), a trzecim – dopasowanie skutku do właściwej grupy przychodów/kosztów (operacyjne vs finansowe vs sprzedaż).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nadwyżka inwentaryzacyjna to sytuacja, gdy stan rzeczywisty materiałów ze spisu z natury jest większy niż stan wynikający z ewidencji. Oznacza to, że w księgach wykazano zbyt mało zapasów lub nie ujęto części przyjęć.
Niedobór inwentaryzacyjny występuje, gdy stan rzeczywisty jest mniejszy od ewidencyjnego. Przyczyną mogą być błędy ewidencji, ubytki, uszkodzenia, pomyłki w wydaniach lub nieprawidłowe dokumenty magazynowe.
Kompensata polega na wzajemnym "zrównaniu" wartości niedoborów i nadwyżek (w praktyce przy spełnieniu warunków formalnych, np. zbliżony asortyment i ten sam spis). Po kompensacie rozlicza się już tylko pozostałą różnicę.
Bo jest skutkiem zdarzeń związanych z działalnością operacyjną jednostki (gospodarka magazynowa i ewidencja zapasów), a nie wynikiem sprzedaży ani operacji finansowych. To typowy "pozostały" przychód operacyjny.
Nie. Różnice mogą być zawinione (np. zaniedbania, błędy pracownika) albo niezawinione (np. naturalne ubytki, zdarzenia losowe, pomyłki dokumentacyjne bez winy). W zadaniach egzaminacyjnych decyzja o zawinieniu wpływa na sposób rozliczenia.
Przychody finansowe wynikają z operacji finansowych, np. odsetek, różnic kursowych czy dywidend. Pozostałe przychody operacyjne dotyczą zdarzeń "okołooperacyjnych", np. rozliczeń inwentaryzacji, odszkodowań czy sprzedaży środków trwałych.
Nie, bo sprzedaż wymaga transakcji z kontrahentem i dokumentu sprzedaży. Nadwyżka to ujawnienie niezgodności między stanem magazynu a ewidencją. W rachunku wyników nie pokazuje się jej jako "sprzedaży", tylko jako przychód operacyjny.
Najpierw liczysz wartość nadwyżki (ilość × cena) i wartość niedoboru (ilość × cena). Potem odejmujesz: nadwyżka minus niedobór. Wynik dodatni oznacza pozostałą nadwyżkę, którą kwalifikuje się do właściwej grupy przychodów.
Najczęstsze błędy to: pominięcie decyzji o kompensacie, pomylenie kategorii przychodów (operacyjne vs finansowe), utożsamienie nadwyżki ze sprzedażą oraz nieuwzględnienie, że ceny w zadaniu są cenami zakupu, a nie np. sprzedaży.
Ćwicz schemat: ustal różnicewyceńzastosuj decyzje (zawinione/niezawinione, kompensata) → zakwalifikuj do RZiS. Pomaga rozwiązywanie arkuszy oraz praca na kontach zapasów i rozliczeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Po kompensacie niedoboru "B" z nadwyżką "A" pozostaje nadwyżka (wartościowo 140×6 − 100×4)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 dotyczące inwentaryzacji i rozliczania różnic
  • Komentarze i opracowania do zasad ewidencji zapasów oraz kont zespołu 3/4/7
  • Zadania egzaminacyjne z rozliczania niedoborów i nadwyżek (arkusze OKE/CKE z lat ubiegłych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego