KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 17.
Wyraźne naczynia w drewnie późnym w postaci "fali" ma drewno oznaczane symbolem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Fala" wyraźnych naczyń w drewnie późnym jest cechą diagnostyczną wiązu: naczynia drewna późnego układają się stycznie falisto.
Pozostałe odpowiedzi (grab, lipa, brzoza) to gatunki rozpierzchłonaczyniowe, u których nie występuje typowy pierścieniowonaczyniowy układ naczyń późnych w formie "fali".

Pełne wyjaśnienie:

W drewnie liściastym ważną cechą rozpoznawczą jest rozmieszczenie naczyń w przekroju poprzecznym. W gatunkach pierścieniowonaczyniowych naczynia drewna wczesnego są duże i tworzą wyraźny "pierścień", natomiast naczynia drewna późnego są mniejsze i mogą układać się w charakterystyczne wzory.

Wiąz (symbol Wz) należy do gatunków pierścieniowonaczyniowych, a jego cechą diagnostyczną jest to, że naczynia drewna późnego układają się stycznie falisto (opisywane jako "fala" lub "zygzaki"). Taki układ jest na tyle typowy, że bywa wykorzystywany w praktyce do odróżniania wiązu od innych gatunków na podstawie samej makroskopii.

Dlatego poprawną odpowiedzią jest Wz.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Gb (grab) – gatunek rozpierzchłonaczyniowy; naczynia są bardziej równomiernie rozłożone, bez pierścienia dużych naczyń wczesnych i bez typowego falistego układu naczyń późnych.
  • Lp (lipa) – również rozpierzchłonaczyniowa; nie tworzy układu "fali" w drewnie późnym charakterystycznego dla pierścieniowonaczyniowych.
  • Brz (brzoza) – także rozpierzchłonaczyniowa; na przekroju nie oczekuje się wyraźnego, falistego układu naczyń późnych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się układ naczyń w drewnie późnym (np. "fala", "płomyki", "promieniście"), najpierw ustal, czy opis pasuje do gatunków pierścieniowonaczyniowych. Dopiero potem wybieraj symbol gatunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przewody wodne (naczynia) widoczne na przekroju poprzecznym, które tworzą się w późniejszej części przyrostu rocznego. Ich wielkość i układ (np. falisty, promienisty, rozproszony) pomagają odróżniać gatunki drewna liściastego podczas identyfikacji makroskopowej.
Na przekroju poprzecznym obserwujesz pasma drobniejszych naczyń w drewnie późnym, które układają się stycznie i falują, tworząc nieregularny "zygzaki" przebieg. To nie są promienie rdzeniowe, tylko układ naczyń w obrębie przyrostu rocznego.
Wz to symbol wiązu. Wiąz jest gatunkiem pierścieniowonaczyniowym, a jedną z jego cech diagnostycznych jest falisty (stywnie falujący) układ naczyń drewna późnego. To bezpośrednio odpowiada opisowi "wyraźne naczynia w postaci fali".
Nie jest to cecha typowa dla grabu. Grab zalicza się do gatunków rozpierzchłonaczyniowych, gdzie naczynia są bardziej równomiernie rozmieszczone w całym przyroście rocznym, bez charakterystycznych wzorów drewna późnego w postaci "fali".
W pierścieniowonaczyniowym duże naczynia drewna wczesnego tworzą wyraźny "pierścień" na granicy przyrostu, a w drewnie późnym są mniejsze i często układają się w wzory. W rozpierzchłonaczyniowym naczynia są podobnej wielkości i rozłożone równomierniej w całym przyroście.
Najbardziej przydaje się przy oględzinach przekroju poprzecznego, gdy masz widoczne przyrosty roczne. Wtedy łatwo ocenić, czy drewno jest pierścieniowonaczyniowe, oraz czy naczynia drewna późnego tworzą układy typowe dla konkretnych gatunków (np. falisty u wiązu).
Najczęściej działa podobieństwo wizualne: promienie rdzeniowe, słoje i pasma naczyń mogą wyglądać jak linie. Bez nawyku rozdzielania "kierunku stycznego" i "kierunku promieniowego" łatwo uznać każdy regularniejszy układ za właściwy, nawet jeśli dotyczy innej cechy.
Pomaga skojarzenie: Wz jak "wiąz" (pierwsza litera W i charakterystyczne "z"). W nauce do egzaminu warto tworzyć własną listę symbol–gatunek i ćwiczyć ją z próbkami drewna lub zdjęciami przekrojów, żeby łączyć symbol z cechą.
Tak, to częsta umiejętność pomocnicza przy klasyfikacji i wstępnej ocenie surowca drzewnego. Cechy makroskopowe (układ naczyń, wyraźność słojów, promienie) pozwalają szybko zawęzić gatunek lub grupę gatunków, zwłaszcza gdy brak liści, kory lub innych cech terenowych.
Typowe są błędy pamięciowe: wybór symbolu "na brzmienie", mylenie podobnych skrótów oraz pomijanie kroku weryfikacji anatomii (pierścieniowonaczyniowe vs rozpierzchłonaczyniowe). Dobrą metodą jest sprawdzanie: najpierw typ naczyń, potem dopiero dobór symbolu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Otwarta Encyklopedia Leśna (Lasypolskie.pl), hasło dotyczące wiązu / anatomii drewna – informacja o naczyniach drewna późnego układających się stycznie falisto (cyt.: "wiąz, robinia"), dostęp online: https://www.lasypolskie.pl/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Atlasy/klucze do rozpoznawania drewna (makroskopia i podstawy mikroskopii)
  • Materiały dydaktyczne z anatomii drewna dla technika leśnika
  • Zestawy zdjęć przekrojów poprzecznych gatunków liściastych (pierścieniowonaczyniowe vs rozpierzchłonaczyniowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego