KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 26.
Wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony w skali 1:1000 jest opracowaniem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:1000 oznacza duże powiększenie i wysoką szczegółowość opracowania (mały mianownik skali). Takie mapy zalicza się do opracowań wielkoskalowych, typowych m.in. dla map ewidencyjnych i innych dokumentów wymagających dokładnego odwzorowania sytuacji terenowej.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy w zapisie 1:n informuje, ile razy obiekty w terenie zostały pomniejszone na mapie. Im mniejszy jest mianownik n, tym większa jest skala w sensie kartograficznym (mapa pokazuje teren bardziej "z bliska") i tym większa szczegółowość może być na niej przedstawiona.

Dla skali 1:1000 jeden odcinek na mapie odpowiada relatywnie niewielkiej odległości w terenie, więc możliwe jest przedstawienie wielu szczegółów (granice działek, elementy zagospodarowania, uzbrojenie terenu w zakresie przyjętym dla danej mapy). Dlatego wyrys z mapy ewidencyjnej w skali 1:1000 zalicza się do opracowań wielkoskalowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym ujęciu?

  • "Małoskalowym" – mapy małoskalowe służą do przedstawiania dużych obszarów z małą liczbą detali (duży mianownik skali), więc nie pasują do dokumentów ewidencyjnych wykonywanych dla potrzeb szczegółowych.
  • "Średnioskalowym" – skale średnie są pośrednie i zwykle nie zapewniają takiej szczegółowości, jakiej oczekuje się od opracowań ewidencyjnych w skali 1:1000.
  • "Dużoskalowym" – to określenie bywa używane potocznie jako zbliżone znaczeniowo do "wielkoskalowego", jednak w zadaniu testowym wymagana jest jedna odpowiedź zgodna z przyjętą terminologią egzaminacyjną.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze analizuj relację "mianownik skali ↔ szczegółowość". 1:500 i 1:1000 to skale dające dużo detali, a skale typu 1:50000 czy 1:100000 kojarz z mapami przeglądowymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:1000 oznacza, że odległości na mapie są 1000 razy mniejsze niż w terenie, więc mapa pokazuje obszar "z bliska" i może zawierać dużo szczegółów. Takie skale są typowe dla opracowań geodezyjnych dotyczących działek i granic, gdzie liczy się czytelność i dokładność sytuacyjna.
W kartografii "wielkoskalowa" oznacza mapę o małym mianowniku skali i dużej szczegółowości. Skala 1:1000 ma znacznie mniejszy mianownik niż mapy przeglądowe, dlatego pozwala przedstawić elementy istotne w ewidencji gruntów, takie jak przebieg granic i detale zagospodarowania.
Patrz na mianownik w zapisie 1:n. Im mniejszy mianownik (np. 500, 1000), tym mapa jest bardziej szczegółowa i traktowana jako wielkoskalowa. Im większy mianownik (np. 50 000, 100 000), tym mapa obejmuje większy obszar, ale z mniejszą liczbą detali (małoskalowa).
Wyrys z mapy ewidencyjnej to urzędowy lub formalny odpis graficzny przedstawiający fragment mapy ewidencyjnej dotyczący konkretnego obszaru (np. działki). Służy do celów administracyjnych i prawnych, dlatego zwykle wykonywany jest w skalach zapewniających dobrą czytelność granic i szczegółów.
Mapy wielkoskalowe stosuje się wtedy, gdy potrzebna jest duża szczegółowość: prace dotyczące granic działek, podziały nieruchomości, opracowania ewidencyjne oraz dokumentacja do analiz lokalnych. W takich zadaniach mapa musi pokazywać obiekty dokładniej niż mapy przeglądowe.
"Małoskalowe" mapy obejmują zwykle duże obszary i mają duży mianownik skali, przez co nie pokazują wielu detali. Skala 1:1000 jest relatywnie "duża" w sensie kartograficznym i umożliwia przedstawienie szczegółów typowych dla ewidencji. To przeciwieństwo celu map małoskalowych.
Tak, bo oba terminy brzmią podobnie, a uczniowie czasem kierują się intuicją zamiast analizą mianownika skali. Najbezpieczniej jest zapamiętać zasadę: mniejszy mianownik = większa szczegółowość. Skala 1:1000 należy do grupy skal dających dużo detali, więc nie jest średnioskalowa.
Najczęstszy błąd to odwrócenie zależności: uznanie, że "1000" jest mniejsze niż "50000", więc mapa ma "mniejszą" skalę, co jest mylące. Drugi błąd to zgadywanie po nazwie (mało/średnio/wielo) bez porównania mianowników. Pomaga szybkie porównanie liczb w zapisie 1:n.
Ćwicz porównywanie zapisów 1:n i łączenie ich z poziomem szczegółowości. Dobrze działa tabela własna: skale typu 1:500–1:2000 jako szczegółowe, większe mianowniki jako coraz bardziej przeglądowe. W zadaniach egzaminacyjnych skup się na relacji "mianownik ↔ szczegółowość" zamiast na brzmieniu odpowiedzi.
Tak, bo skala determinuje poziom uogólnienia i czytelność szczegółów. W większej skali (np. 1:1000) łatwiej pokazać przebieg granic i elementy sytuacyjne w sposób czytelny. W mniejszej skali (z dużym mianownikiem) te informacje muszą być bardziej uogólnione, co ogranicza przydatność w sprawach ewidencyjnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Skala 1:1000 oznacza duże powiększenie i wysoką szczegółowość opracowania (mały mianownik skali)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw kartografii (dział: skala mapy i podział map wg skali)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.19 dotyczące map ewidencyjnych i dokumentów z EGiB
  • Zadania powtórkowe: rozpoznawanie klas skali dla typowych wartości 1:500, 1:1000, 1:2000, 1:10000

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego