KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 5.
Z jaką dokładnością można wykonać pomiar używając suwmiarki przedstawionej na rysunku?
Ilustracja przedstawia suwmiarkę, narzędzie pomiarowe używane w mechanice do precyzyjnego mierzenia długości, średnic
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokładność (rozdzielczość) suwmiarki wynika z podziałki noniusza na rysunku: określa ona najmniejszą różnicę długości, jaką można odczytać. Dla suwmiarki z noniuszem umożliwiającym odczyt co 0,05 mm minimalna działka odczytu wynosi właśnie 0,05 mm, więc z taką dokładnością wykonuje się pomiar.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu sprawdzana jest dokładność/rozdzielczość odczytu suwmiarki, czyli najmniejszy krok, z jakim użytkownik może odczytać wynik z podziałki. W suwmiarek analogowych zależy to od konstrukcji noniusza (skali pomocniczej) i sposobu, w jaki jego działki "przesuwają się" względem skali głównej.

Odpowiedź "0,05 mm" jest właściwa dla suwmiarki, której noniusz pozwala na odczyt z krokiem 0,05 mm. W praktyce oznacza to, że kolejne możliwe wskazania różnią się o 0,05 mm, a użytkownik nie powinien deklarować odczytu "dokładniejszego" niż ta wartość.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w tym kontekście?

  • "0,50 mm" – taka wartość jest zbyt duża jak na typową suwmiarkę warsztatową. Odczyt co pół milimetra odpowiadałby bardzo zgrubnej skali i nie wykorzystywałby idei noniusza.
  • "0,02 mm" – taki krok odczytu występuje w części suwmiarek (np. o wyższej rozdzielczości), ale nie w każdej. Jeśli rysunek przedstawia model 0,05 mm, to 0,02 mm byłoby deklaracją zbyt "optymistyczną" i niezgodną z podziałką.
  • "0,10 mm" – to również spotykana rozdzielczość, jednak charakterystyczna dla innych odmian suwmiarek. Gdy noniusz jest skonstruowany dla 0,05 mm, wybór 0,10 mm zaniża możliwości odczytu i nie odpowiada przedstawionemu przyrządowi.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, jaką rozdzielczość ma noniusz, a dopiero potem przechodź do odczytu wymiaru. Nie myl rozdzielczości przyrządu z tolerancją wykonania elementu ani z błędami pomiaru (docisk szczęk, ustawienie, zużycie, paralaksa).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dokładność (rozdzielczość) suwmiarki to najmniejszy krok odczytu, jaki umożliwia jej skala. Zależy głównie od konstrukcji noniusza (podziałki pomocniczej) albo od rozdzielczości wyświetlacza w wersji elektronicznej. To nie to samo co błąd pomiaru wynikający z techniki użycia.
Rozpoznaje się to po opisie na przyrządzie (np. "0,05 mm") lub po typie noniusza przedstawionym na rysunku. Noniusz o rozdzielczości 0,05 mm ma taką podziałkę, że pozwala wskazać położenie z krokiem 0,05 mm względem skali głównej.
Bo istnieją różne modele suwmiarek: spotyka się m.in. 0,1 mm, 0,05 mm i 0,02 mm. Przyjęcie "z automatu" 0,02 mm to błąd przeniesienia nawyku z innego przyrządu. Na egzaminie trzeba kierować się tym, co wynika z rysunku lub oznaczeń na noniuszu.
W praktyce szkolnej i warsztatowej często spotyka się suwmiarki o rozdzielczości 0,1 mm lub 0,05 mm, a w dokładniejszych pracach także 0,02 mm. Kluczowe jest, aby dobierać przyrząd do wymaganej tolerancji i nie deklarować odczytu dokładniejszego niż pozwala skala.
Nie. Dokładność/rozdzielczość (np. 0,05 mm) mówi, jaki jest krok odczytu skali. Błąd pomiaru zależy dodatkowo od wielu czynników: docisku szczęk, ustawienia przyrządu, temperatury, czystości powierzchni, zużycia oraz umiejętności odczytu. Rozdzielczość nie gwarantuje, że błąd będzie równy tej wartości.
Gdy wymagana jest większa dokładność lub mniejsza niepewność pomiaru, niż zapewnia suwmiarka (np. bardzo ciasne pasowania lub kontrola detali o małych tolerancjach). Mikrometr zwykle pozwala na dokładniejszy i bardziej powtarzalny pomiar średnic, ale wymaga innej techniki pomiaru.
Typowe błędy to: pomijanie informacji o rozdzielczości przyrządu, mylenie przecinka (0,05 vs 0,5), wybieranie wartości "na oko" bez analizy skali oraz odczyt z niewłaściwej kreski zbieżnej na noniuszu. Warto ćwiczyć na wielu rysunkach różnych suwmiarek.
Wynik powinien być podany z taką liczbą miejsc po przecinku, jaką uzasadnia rozdzielczość przyrządu. Jeśli suwmiarka ma 0,05 mm, to sensowne są wartości w krokach 0,05 mm, a nie np. 0,01 mm. Dodatkowo trzeba ocenić, czy przedmiot i warunki pomiaru pozwalają na powtarzalny odczyt.
Nie zawsze. Elektroniczna może mieć wygodniejszy odczyt i często dobrą rozdzielczość, ale o jakości pomiaru decydują także wykonanie prowadnic, szczęk i stabilność mechaniczna. Zdarza się, że słaba suwmiarka elektroniczna daje mniej powtarzalne wyniki niż dobrze wykonana suwmiarka noniuszowa.
Ćwicz rozpoznawanie rozdzielczości (0,1/0,05/0,02 mm) oraz odczyt na rysunkach i prawdziwych przyrządach. Ustalaj kolejność: skala główna, potem noniusz, a na końcu zapis wyniku z właściwą liczbą cyfr. Dobrze działa też szybka kontrola sensu: czy wynik pasuje do zakresu i dokładności.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Dokładność (rozdzielczość) suwmiarki wynika z podziałki noniusza na rysunku: określa ona najmniejszą różnicę długości, jaką można odczytać."

Materiały:

  • Instrukcje szkolne z metrologii warsztatowej (odczyt suwmiarki z noniuszem)
  • Karty katalogowe producentów suwmiarek (opis rozdzielczości 0,1/0,05/0,02 mm)
  • Zadania treningowe: rozpoznawanie działki noniusza i odczyt wskazań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego