KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 10.
Z jaką średnią prędkością poruszał się pojazd, który w ciągu 2 godzin i 30 minut pokonał odległość 175 km?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość średnia to iloraz drogi i czasu: v = s/t. Czas 2 h 30 min przeliczamy na 2,5 h. Następnie v = 175 km / 2,5 h = 70 km/h. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z błędnego przeliczenia 30 minut lub pomyłek w dzieleniu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach typu "czas–droga–prędkość" kluczowe są dwa kroki: dobór właściwego wzoru oraz zgodność jednostek.

1) Wzór
Prędkość średnia wyraża się wzorem: v = s / t, gdzie:
• s – droga (tu: 175 km),
• t – czas (tu: 2 h 30 min).

2) Przeliczenie czasu
2 h 30 min to 2 godziny plus 30 minut. Ponieważ 30 min = 0,5 h, otrzymujemy t = 2,5 h. To etap, na którym najczęściej pojawiają się błędy (np. traktowanie 30 min jako 0,30 h).

3) Obliczenie prędkości
Podstawiamy do wzoru: v = 175 km / 2,5 h.
Można policzyć dzielenie na dwa sposoby:
• 2,5 = 5/2, więc 175 ÷ (5/2) = 175 × (2/5) = 70,
• albo wprost: 175/2,5 = 70.
Zatem prędkość średnia wynosi 70 km/h.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • 60 km/h – często wynika z pominięcia części czasu lub błędnego zaokrąglania; przy 2,5 h taka prędkość dałaby drogę 150 km, a nie 175 km.
  • 50 km/h – odpowiadałoby jeszcze dłuższemu czasowi przejazdu (175 km przy 50 km/h to 3,5 h), więc nie pasuje do danych.
  • 80 km/h – wymagałoby krótszego czasu (175 km przy 80 km/h to ok. 2,19 h), czyli mniej niż 2 h 30 min.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu wykonaj szybki test sensowności: 70 km/h przez 2,5 h daje 70×2,5 = 175 km, więc wynik "spina się" z treścią.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru v = s / t, gdzie s to droga, a t to czas przejazdu. Najpierw ujednolić jednostki (np. km i godziny), potem wykonaj dzielenie. Na końcu sprawdź sensowność: czy v×t daje z powrotem drogę.
Bo godzina ma 60 minut. Zatem 30 min to 30/60 godziny, czyli 0,5 h. Zapis 0,30 h oznacza 0,30×60 = 18 minut, więc to inna wartość. Ten błąd przeliczenia jest jedną z najczęstszych pułapek w zadaniach.
Dodaj część godzinową i ułamek godziny z minut: 2 h + (30/60) h = 2 + 0,5 = 2,5 h. Analogicznie: 15 min = 0,25 h, 45 min = 0,75 h. Zawsze dziel liczbę minut przez 60.
Prędkość średnia to tempo pokonywania drogi w całym odcinku, liczone jako droga podzielona przez czas. W transporcie służy do oceny realizacji harmonogramu i planowania czasów dostaw. Nie musi równać się prędkości chwilowej i "uwzględnia" wolniejsze odcinki trasy.
Tak, jeśli postoje są wliczone do podanego czasu. W praktyce logistycznej często rozróżnia się czas jazdy i czas całkowity (jazda + postoje). W zadaniu egzaminacyjnym przyjmujesz to, co jest w treści: jeśli czas przejazdu obejmuje całość, to w obliczeniach też obejmuje całość.
Zrób kontrolę mnożeniem: po obliczeniu v policz w przybliżeniu v × t i sprawdź, czy daje drogę. Dla 2,5 h wygodnie liczyć: v×2,5 = v×2 + v×0,5. Jeśli wraca 175 km, wynik jest spójny.
Najczęściej: (1) zły zapis czasu (np. 2 h 30 min jako 2,30 h), (2) mieszanie jednostek (km z minutami), (3) pominięcie części czasu lub drogi, (4) zaokrąglanie "na oko" do odpowiedzi bez sprawdzenia. Pomaga zapisanie danych i jednostek przed obliczeniem.
Stosuje się je m.in. przy planowaniu tras i okien czasowych dostaw, porównywaniu wariantów przejazdu, weryfikacji KPI (np. terminowość), a także przy szacowaniu czasu dojazdu na podstawie odległości. To podstawowe narzędzie do szybkiej oceny realności planu transportu.
Przekształć wzór: skoro v = s/t, to t = s / v. Upewnij się, że jednostki pasują (np. km i km/h). Potem ewentualnie zamień część dziesiętną godziny na minuty, mnożąc ją przez 60. To częsty wariant zadania na egzaminie.
Tak, warto zawsze podawać jednostkę, bo prędkość bez jednostki jest niepełna i może zostać uznana za błąd zapisu. Jeśli droga jest w km, a czas w godzinach, naturalną jednostką wyniku jest km/h. Jednostka pomaga też wychwycić pomyłki w przeliczeniach.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Prędkość średnia to iloraz drogi i czasu: v = s/t."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prędkość" – definicja i zależność v=s/t, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Ruch jednostajny prostoliniowy" – zależność drogi, czasu i prędkości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ruch_jednostajny_prostoliniowy (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL): materiały z kinematyki (prędkość i średnia prędkość) – opis pojęcia i przykłady zadań, https://pl.khanacademy.org/science/physics/one-dimensional-motion (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw fizyki (ruch jednostajny) dla szkół ponadpodstawowych
  • Zbiory zadań rachunkowych z obszaru transportu i logistyki (czas–droga–prędkość)
  • Notatki własne: tabela szybkich przeliczeń minut na ułamek godziny (15=0,25; 30=0,5; 45=0,75)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego