Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE11 - STYCZEŃ 2020



PYTANIE NR 9.
Z instrukcji pompy ciepła wynika, że dopuszczalne są wahania napięcia zasilania w granicach +/- 10% nominalnego napięcia w polskiej sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia. Wynik pomiaru wartości napięcia fazowego wynosi 247 V. Zmierzone napięcie zasilania jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odchyłka ±10% oznacza, że napięcie może różnić się od nominalnego o 10% w górę lub w dół.
Jeśli jako nominalne przyjmie się 230 V, to zakres dopuszczalny wynosi 207–253 V. Pomiar 247 V jest większy od nominalnego, ale nadal mieści się w dopuszczalnych granicach, więc zasilanie jest akceptowalne.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wymaganie z instrukcji urządzenia: dopuszczalne wahania napięcia zasilania wynoszą ±10% napięcia nominalnego. Aby ocenić wynik pomiaru, trzeba wyznaczyć dolną i górną granicę dopuszczalnego napięcia oraz porównać je z wartością zmierzoną.

Krok 1: wyznaczenie granic tolerancji
Zakres ±10% oznacza, że napięcie może spadać do 90% wartości nominalnej i rosnąć do 110% wartości nominalnej. Dla typowego napięcia fazowego w sieci nn (L–N) przyjmuje się 230 V, więc:
dolna granica = 0,9 · 230 V = 207 V
górna granica = 1,1 · 230 V = 253 V

Krok 2: porównanie z wynikiem pomiaru
Zmierzone napięcie fazowe wynosi 247 V. Jest ono większe od 230 V, ale nadal mniejsze niż 253 V, czyli mieści się w dopuszczalnym przedziale.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "większe od nominalnego, ale mieści się w granicach dopuszczalnych odchyłek."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "zbyt wysokie dla prawidłowej pracy pompy ciepła." — byłoby prawdziwe, gdyby napięcie przekroczyło górną granicę tolerancji (np. powyżej 253 V przy nominale 230 V). Tutaj 247 V mieści się w limicie.
  • "zbyt niskie dla prawidłowej pracy pompy ciepła." — byłoby prawdziwe przy spadku poniżej dolnej granicy (np. poniżej 207 V przy nominale 230 V). Wartość 247 V jest wyraźnie powyżej nominalnej, więc nie może być "zbyt niska".
  • "mniejsze od nominalnego, ale mieści się w granicach dopuszczalnych odchyłek." — to błąd porównania: 247 V nie jest mniejsze od nominalnego 230 V, tylko większe.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach o tolerancji zawsze licz granice (90% i 110% nominału) i dopiero potem oceniaj, czy pomiar jest "za niski", "za wysoki" czy "w normie". Unikniesz decyzji "na oko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć dopuszczalny zakres napięcia przy tolerancji ±10%?

Policz 10% napięcia nominalnego, a następnie dodaj i odejmij tę wartość od nominału.

Dla 230 V: 10% to 23 V, więc zakres wynosi 230−23=207 V oraz 230+23=253 V. Potem porównaj wynik pomiaru z tym przedziałem.

Co oznacza w instrukcji urządzenia zapis "±10% napięcia nominalnego"?

Oznacza, że urządzenie powinno pracować poprawnie, gdy napięcie zasilania zmienia się w określonych granicach względem wartości nominalnej.

"±10%" to dopuszczenie zarówno spadku (do 90%), jak i wzrostu (do 110%) napięcia nominalnego.

Dlaczego 247 V uznaje się za napięcie większe od nominalnego?

Bo w typowej sieci niskiego napięcia wartość nominalna napięcia fazowego (między przewodem fazowym a neutralnym) jest przyjmowana jako 230 V.

Skoro 247 V > 230 V, to pomiar wskazuje napięcie podwyższone, choć nadal może być w dopuszczalnej tolerancji.

Czy 247 V mieści się w dopuszczalnym zakresie ±10% dla 230 V?

Tak. Dla 230 V dopuszczalny przedział przy ±10% wynosi 207–253 V.

Napięcie 247 V jest poniżej 253 V i powyżej 207 V, więc mieści się w zakresie. Oznacza to, że samo napięcie nie powinno być przyczyną nieprawidłowej pracy urządzenia.

Jakie są najczęstsze błędy przy zadaniach o tolerancji napięcia?

Najczęściej myli się, od jakiej wartości liczyć procent (liczenie od pomiaru zamiast od nominału) albo interpretuje się ±10% jako tylko jedną stronę odchyłki.

Inny błąd to pomylenie napięcia fazowego z międzyfazowym, co prowadzi do zupełnie innych wartości odniesienia.

Jak odróżnić napięcie fazowe od międzyfazowego w praktyce pomiarowej?

Napięcie fazowe mierzy się między L i N (lub L i przewodem neutralnym), a międzyfazowe między L1–L2, L2–L3 lub L1–L3.

W instalacjach 3‑fazowych wartości są różne, więc przed oceną tolerancji trzeba upewnić się, jaką parę punktów pomiarowych wskazuje zadanie.

Kiedy napięcie uznać za "zbyt wysokie" dla urządzenia z limitem ±10%?

Gdy przekroczy górną granicę 110% napięcia nominalnego. Wtedy urządzenie może zgłaszać błędy, przegrzewać się lub wyłączać zabezpieczeniami.

Przykładowo dla 230 V granicą jest 253 V; wartości powyżej tego poziomu są już poza deklarowaną tolerancją.

Kiedy napięcie uznać za "zbyt niskie" dla urządzenia z limitem ±10%?

Gdy spadnie poniżej dolnej granicy 90% napięcia nominalnego. Skutkiem mogą być spadki mocy, problemy z rozruchem sprężarki lub działaniem elektroniki sterującej.

Dla 230 V dolna granica to 207 V; poniżej tej wartości napięcie jest poza zakresem tolerancji.

Jak poprawnie zmierzyć napięcie fazowe w instalacji niskiego napięcia?

Ustaw multimetr na pomiar napięcia AC i podłącz sondy między przewód fazowy (L) a neutralny (N). Zachowaj zasady BHP i dobierz zakres pomiarowy odpowiedni dla sieci.

W praktyce pomiar należy wykonywać przy stabilnych warunkach obciążenia, aby wynik był reprezentatywny.

Jak przygotować się do egzaminu z obliczeń odchyłek napięcia w sieci nn?

Ćwicz zadania, w których z nominału wyznaczasz 90% i 110% oraz szybko oceniasz, czy pomiar jest w normie, powyżej czy poniżej.

Pomaga zapis w formie ułamków: 0,9·Un i 1,1·Un. Warto też trenować rozróżnianie L–N i L–L w treści poleceń.

info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Odchyłka ±10% oznacza, że napięcie może różnić się od nominalnego o 10% w górę lub w dół.Jeśli jako nominalne przyjmie się 230 V, to zakres dopuszczalny wynosi 207–253 V."

Źródła:

  • PN-EN 50160: Parametry napięcia zasilającego w publicznych sieciach rozdzielczych (wymagania dotyczące jakości napięcia) – odwołanie ogólne
  • IEC 60038: Standard Voltages (poziomy napięć znormalizowanych, w tym 230 V dla sieci nn) – odwołanie ogólne

Materiały:

  • Podręczniki do elektrotechniki/elektroenergetyki w zakresie sieci nn i pomiarów
  • Materiały szkoleniowe producentów pomp ciepła dotyczące wymagań zasilania
  • Dokumenty normatywne dotyczące parametrów napięcia w sieciach publicznych (np. PN-EN 50160)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego