Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE11 - STYCZEŃ 2019



PYTANIE NR 8.
Z instrukcji pompy ciepła wynika, że napięcie zasilania może wahać się w granicach +/- 5% nominalnego napięcia w polskiej publicznej sieci elektroenergetycznej. Wynik pomiaru napięcia fazowego wynosi 237 V.
Zmierzone napięcie zasilania jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakres dopuszczalny to 230 V ± 5%, czyli 230·0,95 = 218,5 V oraz 230·1,05 = 241,5 V.
Pomiar 237 V jest większy od 230 V, ale nadal mieści się w przedziale 218,5–241,5 V, więc spełnia podane wymaganie.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba ocenić, czy wynik pomiaru 237 V spełnia wymaganie dopuszczalnych wahań napięcia "±5% napięcia nominalnego". Dla typowej sieci niskiego napięcia napięcie nominalne fazowe przyjmuje się jako 230 V.

Krok 1: wyznacz granice dopuszczalne.
Odchyłka 5% oznacza mnożenie przez 0,95 i 1,05:

  • dolna granica: 230 V · 0,95 = 218,5 V,
  • górna granica: 230 V · 1,05 = 241,5 V.

Krok 2: porównaj pomiar z zakresem.
Wartość 237 V leży pomiędzy 218,5 V a 241,5 V, więc napięcie jest dopuszczalne według kryterium ±5%.

Krok 3: oceń, czy jest większe czy mniejsze od nominalnego.
237 V > 230 V, zatem jest to napięcie większe od nominalnego, ale nadal w dopuszczalnym przedziale.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? Stwierdzenia o "zbyt dużym" lub "zbyt małym" napięciu byłyby prawdziwe dopiero po przekroczeniu odpowiednio 241,5 V lub spadku poniżej 218,5 V. Z kolei odpowiedź mówiąca, że napięcie jest "mniejsze od nominalnego" przeczy prostemu porównaniu 237 V z 230 V.

Na egzaminie uważaj na dwa typowe błędy: (1) pomylenie 5% z 5 V, (2) obliczenie 5% od błędnej wartości odniesienia. Najbezpieczniej jest zawsze najpierw wyznaczyć dolną i górną granicę, a dopiero potem porównywać wynik pomiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć dopuszczalny zakres napięcia przy tolerancji ±5%?
Policz 5% wartości nominalnej albo użyj mnożników. Dla 230 V: dolna granica to 230·0,95, a górna to 230·1,05. Otrzymujesz 218,5 V i 241,5 V. Potem sprawdzasz, czy wynik pomiaru mieści się między tymi wartościami.
Co oznacza zapis "±5% napięcia nominalnego" w praktyce?
To informacja, że napięcie może być zarówno niższe, jak i wyższe od nominalnego o maksymalnie 5%. Czyli akceptowalny jest przedział od 95% do 105% wartości nominalnej. Dopiero wyjście poza ten przedział oznacza przekroczenie warunków pracy.
Jakie napięcie nominalne przyjmuje się dla napięcia fazowego w Polsce?
W typowej sieci niskiego napięcia jako napięcie fazowe (L–N) przyjmuje się 230 V. Jest to wartość odniesienia do prostych obliczeń tolerancji w zadaniach egzaminacyjnych oraz do oceny, czy pomiar jest powyżej czy poniżej nominalnego.
Dlaczego 237 V nie jest "zbyt duże", jeśli nominalne to 230 V?
Bo "zbyt duże" oznacza przekroczenie górnej granicy dopuszczalnej. Przy ±5% górna granica wynosi 241,5 V. Pomiar 237 V jest większy od 230 V, ale nadal poniżej 241,5 V, więc mieści się w dopuszczalnym przedziale.
Czy do obliczeń mam brać 5% z 230 V czy z 237 V?
Procent tolerancji liczy się od napięcia nominalnego, a nie od wyniku pomiaru. Najpierw ustalasz wartość odniesienia (nominalną), wyznaczasz przedział dopuszczalny, a dopiero potem porównujesz z nim pomiar 237 V.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach z tolerancją napięcia?
Najczęstsze to: potraktowanie 5% jako 5 V, podstawienie złej wartości nominalnej (np. 220 V), pomylenie znaków (uznanie 237 V za mniejsze), albo wnioskowanie "na oko" bez policzenia granic. Pomaga schemat: nominalne → granice → porównanie.
Kiedy napięcie można uznać za zbyt małe dla urządzenia przy ±5%?
Gdy spadnie poniżej dolnej granicy obliczonej z tolerancji. Dla 230 V i ±5% dolna granica wynosi 218,5 V. Jeśli pomiar jest niższy niż 218,5 V, wtedy napięcie jest zbyt małe względem tego kryterium i może powodować problemy pracy odbiornika.
Czy wymagania z instrukcji urządzenia mogą być inne niż parametry sieci?
Tak. Producent może określić w instrukcji węższy lub szerszy zakres dopuszczalnego zasilania niż typowe wymagania jakościowe sieci. W diagnostyce i uruchomieniu zawsze sprawdza się oba aspekty: wymagania urządzenia oraz rzeczywiste parametry zasilania.
Jak wykonać pomiar napięcia fazowego w instalacji trójfazowej?
Napięcie fazowe mierzy się między przewodem fazowym L a przewodem neutralnym N (L–N). W praktyce używa się miernika uniwersalnego ustawionego na napięcie AC. Ważne jest zachowanie zasad bezpieczeństwa i poprawne podłączenie końcówek pomiarowych.
Jak rozwiązywać na egzaminie zadania porównawcze typu "mieści się w granicach"?
Stosuj stały algorytm: 1) zapisz wartość nominalną, 2) policz dolną i górną granicę tolerancji, 3) porównaj pomiar z przedziałem, 4) dopisz, czy pomiar jest większy czy mniejszy od nominalnego. Minimalizuje to pomyłki.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Zakres dopuszczalny to 230 V ± 5%, czyli 230·0,95 = 218,5 V oraz 230·1,05 = 241,5 V.Pomiar 237 V jest większy od 230 V, ale nadal mieści się w przedziale 218,5–241,5 V, więc spełnia podane wymaganie."

Źródła:

  • PN-EN 50160: "Parametry napięcia zasilającego w publicznych sieciach elektroenergetycznych" (tytuł normy – wymagania jakości napięcia)
  • Instrukcje ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnych (IRiESD) publikowane przez operatorów systemów dystrybucyjnych – rozdziały dot. parametrów jakościowych energii (wymagają wskazania konkretnego OSD i dokumentu do pełnej weryfikacji)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki: obwody prądu przemiennego i wartości znamionowe w sieci nN
  • Materiały dydaktyczne o jakości energii elektrycznej (parametry napięcia, odchyłki, wahania)
  • Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) urządzeń: wymagania zasilania i warunki pracy
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego