KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2024 (test 3)

PYTANIE NR 34.
Które z podanych kombinacji wartości logicznych zostaną zapisane w komórkach pamięci M0.0 i M0.1 PLC podczas realizacji przedstawionego programu, jeżeli na wejściu I0.0 odczytany zostanie stan logiczny 1 a na I0.1 – stan logiczny 0?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy programu logicznego dla sterownika PLC, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ustalenie stanów M0.0 i M0.1 wymaga prześledzenia logiki "przedstawionego programu" w jednym cyklu skanowania PLC: odczytu I0.0=1 i I0.1=0, obliczenia warunków w sieciach oraz zapisu (cewkami/przypisaniami) do bitów M. Bez wglądu w sam program nie da się tego policzyć z samego opisu.

Pełne wyjaśnienie:

W sterownikach PLC wejścia (np. I0.0, I0.1) są odczytywane na początku cyklu skanowania, a następnie program jest wykonywany sieć po sieci (lub instrukcja po instrukcji, zależnie od języka). W trakcie wykonania programu mogą być zapisywane bity pamięci M (markery), np. M0.0 i M0.1. To właśnie te zapisy stanowią "wynik" działania logiki na zadanych stanach wejść.

Aby poprawnie rozwiązać takie zadanie, trzeba wykonać konsekwentną analizę:

  • Krok 1: przyjąć stany wejść z treści: I0.0 = 1 oraz I0.1 = 0.
  • Krok 2: odczytać z programu (z ilustracji) wszystkie miejsca, gdzie wykorzystywane są I0.0 i I0.1 oraz gdzie zapisywane są M0.0 i M0.1 (cewki, przypisania, bloki SET/RESET itp.).
  • Krok 3: policzyć warunki logiczne w każdej gałęzi (AND/OR/NOT) i ustalić, czy dana operacja zapisuje do M wartość 1 czy 0.
  • Krok 4: sprawdzić kolejność zapisu. Jeśli w programie w tym samym cyklu jest więcej niż jeden zapis do tego samego bitu M, decyduje zapis wykonany później (nadpisanie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi bywają wybierane błędnie? Często wynika to z mechanizmów typowych dla analizy PLC: przyjmowania, że marker jest "kopią" wejścia, nieuwzględniania negacji styku (NC), albo pomijania faktu, że instrukcje SET/RESET i cewki w różnych sieciach mogą zmieniać ten sam bit w ramach jednego skanu.

W praktyce egzaminacyjnej najpewniejszą metodą jest sporządzenie krótkiej tabeli: "warunek w sieci → wynik logiczny → zapis do M". Dopiero po takim przejściu programu można jednoznacznie wskazać, jaka para wartości zostanie zapisana w M0.0 i M0.1 dla podanych stanów wejściowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Adresy I0.0 i I0.1 to zwykle wejścia cyfrowe w obszarze wejść (Input). Oznaczają konkretne bity w bajcie wejściowym, które odzwierciedlają stany czujników lub sygnałów binarnych. Ich wartości są wykorzystywane w logice programu do sterowania pamięcią i wyjściami.
M0.0 to marker (bit pamięci wewnętrznej PLC). Służy jako zmienna pomocnicza: do podtrzymania stanu, realizacji kroków sekwencji, blokad, warunków pośrednich lub sygnałów wewnętrznych. W przeciwieństwie do wejść nie pochodzi bezpośrednio z modułu I/O, tylko jest wynikiem programu.
W typowym PLC cykl wygląda tak: odczyt wejśćwykonanie programuaktualizacja wyjść. Bity M są aktualizowane podczas wykonywania programu, więc ich stan zależy od kolejności sieci/instrukcji w jednym skanie. Jeśli bit jest zapisywany kilka razy, końcowy stan może wynikać z ostatniego zapisu.
Najpierw podstaw stany wejść z treści zadania. Następnie w programie znajdź wszystkie elementy, które wpływają na M0.0 i M0.1 (cewki, przypisania, SET/RESET). Policz wynik każdej gałęzi logicznej (AND/OR/NOT) i zapisz, jaka wartość trafia do M. Na końcu uwzględnij kolejność nadpisywania.
Same stany wejść (np. I0.0=1, I0.1=0) nie mówią, jaką logikę zastosowano ani w jakiej kolejności wykonywane są zapisy do markerów. O wyniku decydują warunki w sieciach, negacje, rozgałęzienia oraz ewentualne nadpisania bitów M. Dlatego konieczna jest analiza programu z ilustracji.
Tak. Program jest wykonywany w określonej kolejności (zwykle od góry do dołu, sieć po sieci). Jeżeli M0.0 lub M0.1 są ustawiane w jednej sieci, a później kasowane w kolejnej, to stan końcowy po skanie będzie wynikiem późniejszego zapisu. To częsty powód błędów w zadaniach z markerami.
Typowe błędy to: pomijanie negacji styku (NC), traktowanie M jako "kopii" wejścia, nieuwzględnianie nadpisania w późniejszej sieci, mylenie działania SET/RESET ze zwykłą cewką oraz brak konsekwentnego podstawienia stanów wejść do wszystkich gałęzi. Pomaga wypisanie pośrednich wyników w tabeli.
Zwykła cewka zapisuje do bitu wartość wynikającą bezpośrednio z aktualnego warunku logicznego w danej chwili skanu. Instrukcje SET/RESET mają charakter "zatrzasku": SET ustawia bit na 1, a bit pozostaje 1, dopóki nie zadziała RESET. To wpływa na interpretację, gdy wejścia zmieniają się między skanami.
W narzędziu inżynierskim PLC używa się podglądu online (watch table/monitoring), gdzie można obserwować I, Q i M w czasie rzeczywistym. Dobrą praktyką jest podgląd markerów w kluczowych krokach sekwencji oraz sprawdzenie, czy nie są nadpisywane w kilku miejscach programu. Ułatwia to diagnostykę i testy wejść.
Ćwicz analizę krótkich programów w LAD/FBD z zadanymi stanami wejść: zapisuj pośrednie wyniki i końcowe stany M. Utrwal zasady: negacja styku, AND/OR, kolejność sieci i nadpisywanie. Warto pracować na symulatorze lub prostym stanowisku PLC, bo obserwacja online szybko ujawnia typowe pułapki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 27% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że bez wglądu w sam program nie da się tego policzyć z samego opisu.

Źródła:

  • Siemens AG, "SIMATIC S7-1200 Programmable controller system manual" (rozdziały o obszarach pamięci I/Q/M oraz cyklu skanowania CPU) - dokumentacja producenta
  • Siemens AG, "SIMATIC S7-1500/ET 200MP CPU" System Manual (sekcje: execution of the user program, process image, memory areas) - dokumentacja producenta
  • IEC 61131-3:2013, "Programmable controllers – Part 3: Programming languages" (opis języków i zasad wykonywania programów PLC)

Materiały:

  • Instrukcje i podręczniki producenta PLC dotyczące obszarów pamięci (I/Q/M) oraz cyklu programu
  • Materiały dydaktyczne o logice drabinkowej (LAD) i schematach FBD
  • Ćwiczenia z analizą stanów w tabelach prawdy dla prostych układów logicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego