Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2009



PYTANIE NR 44.
Z poniższego przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że wywłaszczonemu właścicielowi:

Art. 131 ust. 1: W ramach odszkodowania właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu wywłaszczonej nieruchomości może być przyznana, za jego zgodą, odpowiednia nieruchomość zamienna.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepis stanowi, że nieruchomość zamienna jest tylko jedną z form odszkodowania i ma charakter fakultatywny ("może być przyznana"). Dodatkowo ustawodawca wymaga zgody wywłaszczonego oraz wskazuje, że ma to być nieruchomość "odpowiednia", a nie dowolna.

Pełne wyjaśnienie:

W cytowanym przepisie kluczowe są trzy elementy: fakultatywność, wymóg zgody oraz odpowiedniość nieruchomości zamiennej.

  • "Może być przyznana" oznacza, że organ nie ma obowiązku zawsze przyznawać nieruchomości zamiennej. Jest to dopuszczalna forma odszkodowania (alternatywa wobec świadczenia pieniężnego), ale nie jest automatyczna.
  • "Za jego zgodą" wskazuje, że nie wolno narzucić tej formy odszkodowania bez akceptacji wywłaszczonego właściciela (lub użytkownika wieczystego). Brak zgody eliminuje tę opcję i w praktyce prowadzi do odszkodowania pieniężnego.
  • "Odpowiednia" nieruchomość zamienna nie jest nieruchomością przypadkową. Powinna być ekwiwalentna w sensie prawnym i gospodarczym (adekwatna do sytuacji strony), co wyklucza określenie "dowolna".

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "może być przyznana za jego zgodą odpowiednia nieruchomość zamienna".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Może być przyznana bez jego zgody…" – sprzeczne wprost z warunkiem "za jego zgodą".
  • "Musi być przyznana odpowiednia…" – błędnie zamienia uprawnienie ("może") w obowiązek ("musi").
  • "Musi być przyznana dowolna…" – podwójny błąd: po pierwsze "musi" zamiast "może", po drugie "dowolna" zamiast "odpowiednia".

W zadaniach z przepisami warto podkreślać w tekście czasowniki modalne (może/musi) i warunki ("za zgodą"), bo to one najczęściej przesądzają o poprawnej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza "nieruchomość zamienna" przy wywłaszczeniu?
Nieruchomość zamienna to forma odszkodowania rzeczowego za wywłaszczoną nieruchomość. Zamiast pieniędzy strona może otrzymać inną nieruchomość, ale tylko wtedy, gdy spełnione są warunki z przepisu: zgoda wywłaszczonego i "odpowiedniość" (ekwiwalentność) nieruchomości.
Dlaczego w przepisie jest słowo "może", a nie "musi"?
Słowo "może" oznacza, że przyznanie nieruchomości zamiennej jest fakultatywne, czyli dopuszczalne, ale nieobowiązkowe. W praktyce zależy to m.in. od dostępności nieruchomości w zasobie oraz od ustaleń ze stroną. Gdy nie ma podstaw lub zgody, stosuje się odszkodowanie pieniężne.
Czy nieruchomość zamienna może być przyznana bez zgody właściciela?
Nie. Z cytowanego przepisu wynika warunek "za jego zgodą". To oznacza, że tej formy odszkodowania nie można narzucić jednostronnie. Jeśli właściciel nie wyrazi zgody, pozostaje odszkodowanie pieniężne ustalane według zasad przewidzianych w ustawie.
Jak rozumieć, że nieruchomość zamienna ma być "odpowiednia"?
"Odpowiednia" oznacza, że nieruchomość zamienna nie może być przypadkowa. Powinna być racjonalnym ekwiwalentem dla utraconej nieruchomości (np. pod względem funkcji, cech użytkowych i wartości). Na egzaminie słowo "odpowiednia" wyklucza odpowiedzi z określeniem "dowolna".
Kiedy w praktyce proponuje się nieruchomość zamienną zamiast pieniędzy?
Często proponuje się ją już na etapie rokowań poprzedzających wywłaszczenie, zwłaszcza przy inwestycjach publicznych (np. drogi). To rozwiązanie bywa korzystne, gdy właściciel chce szybko uzyskać grunt/prawo do nieruchomości w innym miejscu, a organ ma odpowiedni zasób do zaoferowania.
Jakie błędy najczęściej robi się w takich pytaniach z przepisem?
Najczęstsze pomyłki to: 1) zamiana "może" na "musi" (fałszywy obowiązek), 2) pominięcie fragmentu "za jego zgodą", 3) uznanie, że nieruchomość może być "dowolna". Warto w tekście podkreślić te trzy miejsca i dopiero wtedy porównać odpowiedzi.
Co jest sprawdzane na egzaminie w pytaniu o art. 131 ust. 1?
To pytanie sprawdza umiejętność czytania i stosowania przepisu: rozpoznanie, że świadczenie jest fakultatywne, że wymaga zgody strony oraz że nieruchomość musi być "odpowiednia". Jest to typowa kompetencja w obsłudze klienta w administracji, gdzie trzeba poprawnie wyjaśnić prawa i warunki.
Jak odróżnić odpowiedź poprawną, gdy dwie brzmią podobnie?
Najpierw znajdź w przepisie słowa-klucze: "może" i "za jego zgodą". Następnie sprawdź, czy odpowiedź zawiera oba elementy. Jeśli odpowiedź ma "musi" albo usuwa zgodę, jest niezgodna z treścią przepisu. Na końcu zwróć uwagę na "odpowiednia" vs "dowolna".
Czy użytkownik wieczysty jest traktowany tak samo jak właściciel w tym przepisie?
Tak, przepis wskazuje wprost: "właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu". Oznacza to, że możliwość przyznania nieruchomości zamiennej (za zgodą i jako odpowiedniej) dotyczy obu tych podmiotów. Na egzaminie warto pamiętać, że uprawnienia mogą obejmować nie tylko właściciela, ale też użytkownika wieczystego.
Jak przygotować się do pytań z wywłaszczenia i odszkodowań?
Ucz się poprzez krótkie fiszki z języka prawnego: "może"=uprawnienie, "musi"=obowiązek, "za zgodą"=warunek. Przerób kilka przepisów o odszkodowaniu i przećwicz wybór odpowiedzi na podstawie słów-kluczy. Dobrą metodą jest też streszczanie przepisu w jednym zdaniu własnymi słowami.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Przepis stanowi, że nieruchomość zamienna jest tylko jedną z form odszkodowania i ma charakter fakultatywny ("może być przyznana")."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity), art. 131 ust. 1, Dz.U. 2024 poz. 1145
  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., art. 21 (zasada wywłaszczenia na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem)

Materiały:

  • Ustawa o gospodarce nieruchomościami – dział dotyczący odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości
  • Konstytucja RP – zasady wywłaszczenia i ochrony własności (art. 21)
  • Komentarze i opracowania dydaktyczne do wywłaszczenia i odszkodowań (materiały szkolne/CKZ)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego