KWALIFIKACJA SPO5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 37.
Które z poniższych działań NIE jest zgodne z zasadami bezpieczeństwa podczas aktywizowania osoby podopiecznej do samodzielności życiowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pozostawienie podopiecznego bez nadzoru podczas wykonywania nowej czynności zwiększa ryzyko upadku, urazu lub błędnego wykonania zadania, bo osoba nie ma jeszcze utrwalonych bezpiecznych nawyków. Pozostałe działania (realistyczne cele, odpowiednie narzędzia, monitorowanie) wspierają samodzielność, a jednocześnie ograniczają ryzyko.

Pełne wyjaśnienie:

W aktywizowaniu osoby podopiecznej do samodzielności kluczowe jest łączenie wspierania autonomii z kontrolą ryzyka. Pozostawienie podopiecznego bez nadzoru podczas wykonywania nowej czynności jest niezgodne z zasadami bezpieczeństwa, ponieważ nowa aktywność oznacza brak doświadczenia, niepewność ruchów i większe prawdopodobieństwo błędu. W praktyce może to prowadzić do upadku, oparzenia, skaleczenia, niewłaściwego transferu lub przeciążenia.

Działania uznawane za bezpieczne w aktywizacji to takie, które jednocześnie rozwijają sprawczość i ograniczają zagrożenia:

  • Ustalanie realistycznych celów z podopiecznym sprzyja bezpieczeństwu, bo cele są dopasowane do możliwości, a zbyt trudne zadania nie są podejmowane "na siłę".
  • Zapewnienie odpowiednich narzędzi (np. uchwytów, pomocy do ubierania, stabilnych przyborów) zmniejsza ryzyko poślizgnięcia, przeciążenia i frustracji wynikającej z nieadekwatnych środków.
  • Regularne monitorowanie postępów pozwala wcześnie wychwycić pogorszenie sprawności, ból, zawroty głowy lub niewłaściwą technikę i skorygować plan aktywizacji.

Ważne rozróżnienie: nadzór nie musi oznaczać wyręczania. Opiekun może obserwować, asekurować i reagować, pozostawiając podopiecznemu maksymalnie dużo decyzyjności. Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa: "nowa czynność" oraz operator "NIE jest zgodne" — to one kierują do wyboru odpowiedzi opisującej realne zagrożenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nadzór to obecność i obserwacja opiekuna, gotowość do reakcji oraz asekuracja, gdy rośnie ryzyko (np. chwiejność, zmęczenie). Nie musi oznaczać wyręczania — celem jest, by podopieczny wykonywał czynność sam, ale w bezpiecznych warunkach.
Nowa czynność wiąże się z brakiem utrwalonych nawyków i większą liczbą błędów. Bez opiekuna rośnie ryzyko upadku, urazu, niewłaściwego transferu lub użycia narzędzi w sposób niebezpieczny. Nadzór pozwala szybko przerwać działanie i skorygować technikę.
Najczęściej są to: wstawanie z łóżka, transfer na wózek/krzesło, korzystanie z toalety, kąpiel, ubieranie, chodzenie z balkonikiem oraz czynności w kuchni. W każdej z nich łatwo o poślizgnięcie, utratę równowagi lub przeciążenie, zwłaszcza przy pierwszych próbach.
Cel powinien być dopasowany do aktualnej sprawności, zdrowia i motywacji. Pomaga zasada "małych kroków": jedna zmienna na raz (np. krótszy dystans, prostszy transfer). Cel ma być mierzalny i bezpieczny, a opiekun powinien uzgodnić sposób wsparcia i kryteria przerwania aktywności.
Tak, bo pozwala wcześnie zauważyć pogorszenie stanu, ból, zawroty głowy, spadek koncentracji czy błędną technikę. Dzięki temu można zmienić plan, dobrać pomocnicze narzędzia lub zwiększyć asekurację. Monitorowanie to także dokumentowanie i informowanie zespołu o ryzykach.
To m.in. uchwyty i poręcze, maty antypoślizgowe, nakładki na toaletę, krzesło prysznicowe, balkonik, laska, chwytaki, łyżka do butów z długą rączką. Kluczowe jest dopasowanie do osoby oraz instruktaż użycia — samo posiadanie narzędzia nie gwarantuje bezpieczeństwa.
Sygnały to: narastająca chwiejność, zadyszka, ból, bladość, poty, dezorientacja, złość/frustracja oraz spadek koncentracji. W takiej sytuacji bezpieczniej jest zrobić przerwę, wrócić do prostszego etapu lub zmienić warunki (np. lepsze obuwie, poręcz, pomoc drugiej osoby).
Najczęściej zdający nie zauważa negacji i wybiera odpowiedź opisującą działanie prawidłowe. Pomaga nawyk podkreślania słowa "NIE" i sprawdzenie, czy wskazana odpowiedź rzeczywiście opisuje zachowanie ryzykowne. W tym typie pytań szukaj elementu zwiększającego zagrożenie.
Ryzyko rośnie przy śliskiej podłodze, złym oświetleniu, braku poręczy, źle dobranym obuwiu, przeszkodach na trasie, nieprawidłowej wysokości łóżka/krzesła oraz pośpiechu. Dobra praktyka to przygotowanie przestrzeni przed rozpoczęciem zadania i usunięcie potencjalnych zagrożeń.
Tak. Wsparcie może polegać na instruktażu krok po kroku, asekuracji, ustawieniu sprzętu, zapewnieniu przerw i wzmacnianiu motywacji. Opiekun nie wykonuje czynności za podopiecznego, ale czuwa nad bezpieczeństwem i koryguje błędy, aby budować trwałe i bezpieczne nawyki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostawienie podopiecznego bez nadzoru podczas wykonywania nowej czynności zwiększa ryzyko upadku, urazu lub błędnego wykonania zadania, bo osoba nie ma jeszcze utrwalonych bezpiecznych nawyków.

Materiały:

  • Materiały szkolne i skrypty z zakresu opieki długoterminowej: bezpieczeństwo, asekuracja, transfery
  • Procedury wewnętrzne DPS dotyczące zapobiegania upadkom i zdarzeniom niepożądanym
  • Podręczniki/poradniki z ergonomii i technik podnoszenia oraz przemieszczania osoby podopiecznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego