KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 15.
Które z przedstawionych narzędzi jest przeznaczone do demontażu przewietrznika z wału silnika elektrycznego?
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia, które mogą być używane w kontekście demontażu elementów mechanicznych, takich
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do demontażu elementu osadzonego na wale (np. przewietrznika) stosuje się narzędzie, które zapewnia osiowe ściąganie i stabilne oparcie, bez podważania i uderzeń.
Takie działanie ogranicza ryzyko uszkodzenia wału i łożysk, dlatego poprawne jest wskazanie narzędzia 2 jako przeznaczonego do tej czynności.

Pełne wyjaśnienie:

Demontaż elementu osadzonego na wale silnika (takiego jak przewietrznik/wentylator) powinien być wykonany w sposób kontrolowany i osiowy. W praktyce oznacza to użycie narzędzia, które:

  • pewnie chwyta demontowany element,
  • ma punkt oparcia na końcu wału lub na odpowiedniej powierzchni,
  • wytwarza siłę wzdłuż osi wału (ściąganie), a nie siłę poprzeczną,
  • minimalizuje ryzyko przenoszenia udarów na łożyska.

Dlatego właściwym wyborem jest narzędzie 2 – jego przeznaczeniem jest bezpieczne zdjęcie elementu z wału poprzez stopniowe wywieranie nacisku i równomierne zsuwanie. To podejście jest szczególnie ważne w silnikach, gdzie łatwo o uszkodzenia: skrzywienie wału, zadzior na czopie, pęknięcie elementu z tworzywa lub rozkalibrowanie/usztywnienie łożysk po uderzeniach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Narzędzie 1: typowo kojarzy się z podważaniem, dociskaniem lub pracą niesymetryczną. Takie metody mogą powodować przekoszenie elementu na wale i lokalne uszkodzenia powierzchni osadzenia.
  • Narzędzie 3: może być narzędziem uniwersalnym lub do innych czynności (np. chwytania/odkręcania), ale bez funkcji osiowego ściągania nie zapewnia kontrolowanego demontażu z pasowania.
  • Narzędzie 4: jeśli nie zapewnia stabilnego oparcia i równomiernego ściągania, może wymuszać użycie siły udarowej lub bocznej, co zwiększa ryzyko uszkodzeń mechanicznych silnika.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o demontaż z wału zwykle poprawna odpowiedź to narzędzie działające jak ściągacz (kontrolowane, osiowe zdejmowanie). Odrzuć opcje, które sugerują uderzanie młotkiem, podważanie śrubokrętem lub chwytanie bez mechanizmu ściągającego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przewietrznik (często nazywany wentylatorem silnika) to element odpowiedzialny za wymuszanie przepływu powietrza w celu chłodzenia silnika. Zwykle jest osadzony na wale i obraca się razem z nim, a jego demontaż bywa potrzebny przy wymianie łożysk lub czyszczeniu.
Najczęściej używa się ściągacza, czyli narzędzia umożliwiającego osiowe zdejmowanie elementu z wału w sposób kontrolowany. Pozwala to ograniczyć podważanie i uderzanie, które mogą uszkodzić wał, łożyska lub sam element (np. wentylator z tworzywa).
Podważanie działa siłą boczną i zwykle niesymetrycznie, przez co łatwo o przekoszenie elementu na wale, zrobienie zadziorów na czopie lub pęknięcie przewietrznika. Dodatkowo można niekontrolowanie obciążyć łożyska, co skraca ich trwałość.
Zasadniczo należy tego unikać, bo udary mogą przenosić się na łożyska i prowadzić do ich mikrouszkodzeń, a także do odkształceń wału lub uszkodzeń gwintu/końcówki. Jeśli stosuje się uderzenia, to tylko w rozwiązaniach przewidzianych technicznie i z odpowiednimi zabezpieczeniami.
Szukaj narzędzia mającego elementy chwytające (ramiona/szczęki) oraz śrubę lub mechanizm dociskowy, który opiera się o koniec wału i wytwarza siłę osiową. Kluczowa cecha to możliwość równomiernego, stopniowego "ściągnięcia" elementu bez przechylania.
W praktyce dba się o czyste oparcie śruby ściągacza na osi wału i unikanie poślizgu. Często stosuje się dopasowaną końcówkę dociskową lub przekładkę, tak aby nie zniszczyć krawędzi, gwintu ani powierzchni osadzenia. Ważne jest też równomierne dokręcanie.
Najczęściej wtedy, gdy trzeba zdjąć pokrywy i dostać się do łożysk, oczyścić kanały chłodzenia, wymienić uszkodzony wentylator lub wykonać pełny przegląd mechaniczny. Demontaż bywa też konieczny po stwierdzeniu ocierania, pęknięć łopatek lub poluzowania osadzenia.
Najczęstsze skutki to: uszkodzenie łożysk (od udaru lub nadmiernego obciążenia), zrobienie zadziorów na wale, pęknięcie demontowanego elementu oraz utrata współosiowości po ponownym montażu. To może powodować drgania, hałas i przegrzewanie silnika.
Nie. Liczy się geometria i sposób chwytu: narzędzie musi złapać element w stabilnych punktach i zapewnić osiowe ściąganie bez deformacji. Przy elementach z tworzywa lub cienkich łopatkach trzeba dobrać chwyt tak, aby nie łamać części i nie opierać siły na delikatnych fragmentach.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie narzędzi monterskich na zdjęciach (ściągacze, klucze, szczypce) oraz łączyć je z typowymi czynnościami serwisowymi silników. Pomaga też analiza: jaki kierunek siły jest potrzebny (osiowy/boczny) i co może ulec uszkodzeniu przy złej technice.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów silników (sekcje: demontaż wentylatora/elementów na wale)
  • Podręczniki z montażu i konserwacji maszyn elektrycznych (rozdziały o demontażu i pasowaniach)
  • Materiały dydaktyczne z prac monterskich: ściągacze, klinowanie, zabezpieczenia wału

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego