KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 19.
Które z urządzeń należy zastosować do wyjaławiania tlenku cynku suchym, gorącym powietrzem w temperaturze 170 °C przez 90 minut, w celu wykonania proszków do użytku zewnętrznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suche, gorące powietrze (170°C/90 min) oznacza sterylizację na sucho, którą wykonuje się w sterylizatorze powietrznym.
UV działa głównie powierzchniowo i nie wyjaławia pewnie masy proszku, autoklaw stosuje parę wodną, a szafka Hansena służy do pracy jałowej, nie do sterylizacji materiału.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są słowa: "suche, gorące powietrze" oraz podane parametry temperatury i czasu. Taki sposób wyjaławiania odpowiada sterylizacji na sucho, wykonywanej w sterylizatorze powietrznym (urządzeniu ogrzewającym i wymuszającym obieg gorącego powietrza). Jest to metoda stosowana dla materiałów, które mają być wyjałowione bez udziału wody/paru, a jednocześnie są odporne na wysoką temperaturę.

Odpowiedź "Sterylizator powietrzny" jest właściwa, bo to właśnie to urządzenie realizuje proces sterylizacji suchym gorącym powietrzem w zadanych warunkach.

  • "Lampa UV" jest nieprawidłowa, ponieważ promieniowanie UV działa przede wszystkim na powierzchnie i w linii widzenia. W przypadku proszków skuteczność jest ograniczona: cząstki przesłaniają się wzajemnie, a promieniowanie nie penetruje w głąb materiału, przez co nie uzyskuje się wiarygodnej jałowości całej masy.
  • "Autoklaw" jest nieprawidłowy, bo autoklawowanie to sterylizacja parą wodną pod ciśnieniem (metoda wilgotnego ciepła). To inny czynnik sterylizujący niż suche powietrze; dodatkowo obecność pary/wilgoci może być niepożądana dla niektórych surowców.
  • "Szafka Hansena" (komora/stanowisko do pracy w warunkach aseptycznych) służy do ochrony produktu i pola pracy przed kontaminacją podczas manipulacji, ale nie jest urządzeniem przeznaczonym do wyjaławiania surowców w określonej temperaturze i czasie. To różnica między aseptyką (zapobieganie skażeniu) a sterylizacją (zniszczenie drobnoustrojów).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "suche gorące powietrze", automatycznie rozważ sterylizator powietrzny. Gdy pojawia się "para" lub "wilgotne ciepło" – myśl o autoklawie. Gdy mowa o pracy jałowej przy sporządzaniu – rozważ komorę/szafkę do pracy aseptycznej, a nie urządzenie sterylizujące.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda wyjaławiania (sterylizacji) wykorzystująca wysoką temperaturę i suche powietrze jako czynnik niszczący drobnoustroje. W praktyce wykonuje się ją w sterylizatorze powietrznym, a nie w autoklawie, który pracuje parą wodną.
Do wyjaławiania na sucho stosuje się sterylizator powietrzny (urządzenie na gorące powietrze). Zapewnia kontrolowaną temperaturę i czas ekspozycji w komorze, co pozwala prowadzić proces sterylizacji bez udziału pary wodnej.
Autoklaw sterylizuje przez parę wodną pod ciśnieniem, czyli wilgotne ciepło. To inny mechanizm i inny czynnik niż suche, gorące powietrze. Jeśli zadanie mówi wprost o suchym powietrzu, wybór autoklawu jest typową pomyłką.
Zwykle nie jest to uznawane za pewną metodę wyjaławiania całej masy proszku. UV działa głównie powierzchniowo i w linii widzenia; cząstki proszku mogą się wzajemnie osłaniać, dlatego skuteczność w objętości materiału jest ograniczona.
Najpierw rozpoznaj medium (suche powietrze, para wodna, gaz, filtracja), bo ono determinuje urządzenie. Temperatura i czas pomagają potwierdzić wybór, ale nie zastąpią rozpoznania, czy chodzi o sterylizację na sucho czy w autoklawie.
Aseptyka to zapobieganie skażeniu podczas pracy (np. stanowisko/komora do pracy jałowej). Sterylizacja to proces niszczenia drobnoustrojów w materiale w określonych warunkach (czas, temperatura, czynnik) realizowany przez sterylizator/autoklaw.
Gdy trzeba sterylizować metodą suchego ciepła, czyli bez pary wodnej (np. materiały odporne na wysoką temperaturę, a wrażliwe na wilgoć). W zadaniach testowych wskazówką są sformułowania: "suche gorące powietrze", "sterylizacja na sucho".
Najczęściej: (1) automatyczny wybór autoklawu bez analizy, że chodzi o suche powietrze; (2) mylenie szafki do pracy jałowej z urządzeniem sterylizującym; (3) przecenianie UV jako metody sterylizacji całej masy materiału.
Szafka Hansena służy do prowadzenia czynności w warunkach aseptycznych (ochrona pola pracy i/lub produktu przed zanieczyszczeniem). Nie jest jednak urządzeniem do sterylizacji materiałów w zadanej temperaturze i czasie, jak sterylizator powietrzny czy autoklaw.
Warto zrobić tabelę: czynnik sterylizujący → urządzenie → zastosowania → ograniczenia. Ćwicz rozpoznawanie słów-kluczy: "para" (autoklaw), "suche powietrze" (sterylizator powietrzny), "filtracja" (wyjaławianie roztworów), "aseptyka" (komora/szafka).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z technologii postaci leku (działy: wyjaławianie, aseptyka, sprzęt apteczny)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MED.9 dotyczące receptury i warunków aseptycznych
  • Instrukcje/DTR i opisy producentów: sterylizatory powietrzne, autoklawy (zakres parametrów, zastosowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego