KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 5.
Które z wymienionych środków gospodarczych są wyszczególnione w bilansie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W bilansie wykazuje się składniki aktywów, m.in. środki trwałe (w tym odrębnie wyszczególnione grunty) oraz środki pieniężne w aktywach obrotowych. Pozostałe propozycje mieszają aktywa z pasywami (np. kapitał, kredyty) albo podają ujęcia zbyt ogólne, niebędące nazwami pozycji bilansu.

Pełne wyjaśnienie:

Bilans to zestawienie aktywów i pasywów jednostki na określony dzień. Wzór bilansu (wg załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości) wymaga wykazywania wybranych grup składników majątku i źródeł finansowania w określonych pozycjach.

Dlaczego poprawne są: "Środki trwałe, grunty, środki pieniężne"?
W aktywach trwałych wykazuje się m.in. rzeczowe aktywa trwałe, w tym środki trwałe. W samym bilansie środki trwałe mają wyszczególnione podpozycje, a jedną z nich są grunty (grunty są częścią środków trwałych, ale jednocześnie są w bilansie pokazane jako wyodrębniona podpozycja). Z kolei środki pieniężne prezentuje się w aktywach obrotowych jako osobną pozycję (środki w kasie i na rachunkach). Te trzy elementy odpowiadają więc pozycjom występującym w bilansie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Kapitał podstawowy, materiały, wartości niematerialne i prawne" – łączy elementy z różnych części bilansu. Kapitał podstawowy jest pasywem (źródłem finansowania), natomiast materiały to zapasy w aktywach obrotowych, a wartości niematerialne i prawne są w aktywach trwałych. Taki zestaw nie odpowiada spójnie przykładowym pozycjom "środków gospodarczych" wykazywanym po jednej stronie bilansu.
  • "Wszystkie należności, zobowiązania" – to sformułowanie jest zbyt ogólne i miesza dwie kategorie: należności są aktywami, a zobowiązania pasywami. Dodatkowo w bilansie występują konkretne pozycje (grupy), a nie hasło "wszystkie".
  • "Kredyty, pożyczki" – są to typowe zobowiązania, czyli pasywa, a pytanie dotyczy "środków gospodarczych" wyszczególnionych w bilansie; w praktyce egzaminacyjnej zwykle chodzi o rozpoznanie typowych pozycji aktywów (majątku), takich jak środki trwałe czy środki pieniężne.

Wskazówka do nauki: najpierw rozstrzygaj, czy dana pozycja jest aktywem (co jednostka ma) czy pasywem (skąd ma finansowanie). Następnie przypisz ją do aktywów trwałych lub obrotowych i sprawdź, czy ma własną pozycję/podpozycję w ustawowym wzorze bilansu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bilans to element sprawozdania finansowego pokazujący stan aktywów (majątku) i pasywów (źródeł finansowania) na określony dzień. W praktyce egzaminacyjnej ważne jest rozróżnienie: aktywa trwałe, aktywa obrotowe oraz kapitały i zobowiązania po stronie pasywów.
Aktywa pokazują, co jednostka posiada i kontroluje (np. środki trwałe, zapasy, należności, środki pieniężne). Pasywa pokazują, skąd pochodzą źródła finansowania tego majątku (np. kapitał podstawowy, zobowiązania z tytułu kredytów). Ta logika pomaga szybko eliminować błędne odpowiedzi.
Grunty należą do środków trwałych, ale w ustawowym wzorze bilansu są wyszczególnione jako odrębna podpozycja w ramach środków trwałych. To ułatwia ocenę struktury majątku jednostki, bo grunty mają inną specyfikę niż np. maszyny (np. zwykle nie podlegają amortyzacji).
Środki pieniężne (kasa i rachunki bankowe) zalicza się do aktywów obrotowych. W bilansie stanowią odrębną pozycję, co w zadaniach testowych pozwala odróżnić je od aktywów trwałych (np. środków trwałych) oraz od pasywów (np. kredytów i pożyczek).
W ujęciu ustawy o rachunkowości środki trwałe to rzeczowe aktywa trwałe kompletne i zdatne do użytku, przeznaczone na potrzeby jednostki, o przewidywanym okresie użyteczności dłuższym niż rok. W bilansie są prezentowane w aktywach trwałych i mają podział na podpozycje, np. grunty.
Materiały to element zapasów, czyli aktywów obrotowych. W bilansie nie są częścią aktywów trwałych. Typowy błąd polega na kojarzeniu "materiałów" z majątkiem trwałym, podczas gdy w sprawozdaniu finansowym materiały ujmuje się w grupie zapasów (obok np. półproduktów i towarów).
Kapitał podstawowy to pasywo, czyli źródło finansowania majątku, a nie składnik majątku. W testach trzeba rozpoznać, że pozycje typu kapitał, kredyty czy pożyczki opisują to, skąd jednostka ma środki, a nie to, co posiada. To odróżnia je od aktywów jak środki trwałe czy pieniężne.
Należności są aktywami (ktoś jest winien jednostce pieniądze lub świadczenia). Zobowiązania są pasywami (jednostka jest winna innym). W pytaniach wielokrotnego wyboru błędne bywa łączenie ich w jedną odpowiedź, bo dotyczą przeciwstawnych stron bilansu.
Kredyty i pożyczki są co do zasady zobowiązaniami, czyli pasywami. Oznaczają finansowanie zewnętrzne, które trzeba zwrócić. W zadaniach egzaminacyjnych pojawiają się często jako "pułapka", bo brzmią jak "środki", ale nie są składnikiem majątku, tylko źródłem finansowania.
Najpierw ustal stronę: aktywa czy pasywa. Potem przypisz do grupy: aktywa trwałe lub obrotowe. Na końcu sprawdź, czy pozycja występuje jako nazwa grupy/podpozycji (np. środki trwałe → podział na grunty). Ta metoda ogranicza błędy "na skojarzenia".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W bilansie wykazuje się składniki aktywów, m.in. środki trwałe (w tym odrębnie wyszczególnione grunty) oraz środki pieniężne w aktywach obrotowych."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 120), art. 3 ust. 1 pkt 15
  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 120), Załącznik nr 1 – wzór bilansu (m.in. A.II.1 środki trwałe z podpozycją "grunty"; B.III.1 środki pieniężne)

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości wraz z Załącznikiem nr 1 (wzór bilansu)
  • Schematy: struktura bilansu (aktywa trwałe/obrotowe, pasywa)
  • Ćwiczenia z klasyfikacji pozycji bilansowych (przyporządkowanie do A.I, A.II, B.I, B.III itd.)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego