KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 3.
Które z wymienionych zadań nie należy do zakresu działania archiwum zakładowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Wydawanie zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej" ma charakter decyzji/akceptacji, która co do zasady nie należy do bieżących czynności archiwum zakładowego. Archiwum zakładowe typowo przejmuje akta z komórek, prowadzi ich ewidencję oraz udostępnia je uprawnionym, czyli wykonuje zadania operacyjne w organizacji.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania, które działanie nie mieści się w typowym zakresie zadań archiwum zakładowego w jednostce organizacyjnej. Archiwum zakładowe jest komórką odpowiedzialną głównie za gromadzenie, ewidencjonowanie, przechowywanie i udostępnianie dokumentacji wytworzonej w jednostce oraz za porządkowanie zasobu i obsługę obiegu akt po ich przekazaniu z komórek merytorycznych.

Odpowiedź "Wydawanie zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej." wskazuje na czynność o charakterze uprawnienia decyzyjnego (zgoda), a nie na działanie operacyjne wykonywane przez archiwum zakładowe. W praktycznych procedurach archiwum zakładowe może przygotowywać materiały do brakowania (np. zestawienia, wykazy, kompletowanie dokumentacji), ale sama "zgoda" jest odrębnym etapem, zwykle przypisanym innemu podmiotowi/trybowi niż zadania wewnętrzne archiwum zakładowego.

Pozostałe trzy odpowiedzi opisują czynności, które są typowe dla archiwum zakładowego:

  • "Prowadzenie ewidencji przechowywanej dokumentacji." – ewidencja jest podstawą kontroli zasobu: wiadomo, co jest w archiwum, w jakiej ilości, gdzie jest przechowywane i jak to wyszukać.
  • "Udostępnianie przechowywanej dokumentacji." – archiwum realizuje wypożyczenia/udostępnienia zgodnie z uprawnieniami oraz zasadami ochrony danych i bezpieczeństwa dokumentów.
  • "Przejmowanie dokumentacji z poszczególnych komórek organizacyjnych." – to kluczowa czynność: akta po zakończeniu spraw trafiają do archiwum zakładowego według ustalonych reguł, co porządkuje zasób i umożliwia dalsze przechowywanie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawiają się sformułowania typu "wydawanie zgody", "zatwierdzanie", "autoryzacja", warto sprawdzić, czy nie jest to kompetencja zewnętrzna lub nadrzędna wobec archiwum zakładowego. Z kolei czasowniki typu "prowadzenie ewidencji", "udostępnianie", "przejmowanie" zwykle opisują codzienne zadania archiwum.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Archiwum zakładowe to komórka w jednostce organizacyjnej, która przejmuje dokumentację z komórek, prowadzi jej ewidencję, zapewnia przechowywanie i udostępnianie uprawnionym osobom. Dba też o porządkowanie zasobu oraz procedury związane z archiwizacją dokumentów.
Najczęściej sprawdzane są: przejmowanie akt, ewidencjonowanie, przechowywanie, udostępnianie, porządkowanie oraz przygotowanie dokumentacji do dalszych czynności (np. do brakowania). Egzamin lubi też rozróżnianie: co robi archiwum, a co leży w kompetencji innych podmiotów.
Bo "zgoda" ma charakter decyzji/akceptacji, a archiwum zakładowe zwykle wykonuje zadania operacyjne: ewidencjonuje, przechowuje i udostępnia. W procesie brakowania archiwum może przygotować wykazy i dokumenty, ale sam etap "wydania zgody" jest traktowany jako odrębna kompetencja.
Brakowanie to uporządkowane wycofywanie z dalszego przechowywania dokumentacji niearchiwalnej po upływie wymaganego czasu przechowywania, zgodnie z przyjętą procedurą. W praktyce obejmuje selekcję, przygotowanie wykazów oraz działania zabezpieczające przed utratą dokumentów, które nadal mają wartość.
Dokumentacja archiwalna ma trwałą wartość historyczną/źródłową i podlega wieczystemu przechowywaniu, a niearchiwalna jest przechowywana przez określony czas ze względów prawnych i organizacyjnych. Na egzaminie ważne jest rozumienie skutków: inny tryb dalszego postępowania i inna możliwość brakowania.
Najczęstszy błąd to mylenie czynności operacyjnych (przyjmowanie akt, ewidencja, udostępnianie) z czynnościami decyzyjnymi ("zgoda", "zatwierdzenie"). Uczniowie wybierają też odpowiedź z rozpoznawalnym hasłem (np. "brakowanie"), nie analizując kluczowego elementu znaczeniowego.
Tak, prowadzenie ewidencji jest podstawowym zadaniem archiwum zakładowego. Ewidencja pozwala ustalić, jakie akta są przechowywane, w jakim układzie, gdzie się znajdują oraz jak je odszukać i udostępnić. Bez ewidencji archiwum nie zapewni kontroli nad zasobem.
Zwykle wtedy, gdy sprawy zostały zakończone i akta nie są już potrzebne do bieżącej pracy komórki. Przekazanie następuje według ustalonej procedury (np. na podstawie spisów zdawczo-odbiorczych). Na egzaminie liczy się rozumienie, że przejęcie jest elementem cyklu życia dokumentacji.
Udostępnianie polega na wydaniu do wglądu lub wypożyczeniu akt osobom uprawnionym, z zachowaniem zasad ochrony dokumentacji i danych. Ważne jest potwierdzanie udostępnienia (rejestr, karta udostępnień) oraz kontrola terminowego zwrotu i kompletności materiałów.
Szukaj słów sugerujących decyzję władczą: "zgoda", "zatwierdzanie", "wydawanie decyzji". Zadania archiwum zakładowego zwykle opisują czynności praktyczne: "przejmowanie", "ewidencjonowanie", "przechowywanie", "udostępnianie". To prosta metoda ograniczania pomyłek.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: ""Wydawanie zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej" ma charakter decyzji/akceptacji, która co do zasady nie należy do bieżących czynności archiwum zakładowego."

Źródła:

  • Archiwa Państwowe (serwis informacyjny) – strona tematyczna o archiwum zakładowym i jego zadaniach: https://www.archiwa.gov.pl/ (nawigacja: Archiwistyka/Archiwum zakładowe) – dostęp 2026-02-27
  • Serwis Archiwa Państwowe – materiały/poradniki dotyczące brakowania dokumentacji (sekcje edukacyjne/poradnikowe w ramach archiwa.gov.pl) – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji archiwalnych (skrypty szkolne/CKZ) dotyczące archiwum zakładowego
  • Poradniki i opracowania metodyczne archiwów państwowych o archiwum zakładowym i brakowaniu
  • Słowniki terminów archiwalnych (pojęcia: ewidencja, udostępnianie, brakowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego