Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2020



PYTANIE NR 33.
Które z wymienionych archiwów jest właściwe do wydawania zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej naczelnych i centralnych organów władzy i administracji rządowej oraz innych centralnych jednostek organizacyjnych, których siedziba mieści się w Warszawie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Archiwum Akt Nowych jest archiwum właściwym dla dokumentacji wytwarzanej przez naczelne i centralne organy władzy oraz administracji rządowej, w tym jednostki centralne z siedzibą w Warszawie. Dlatego to ta instytucja udziela zgody na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej w takim przypadku, a nie archiwa o innym profilu działania.

Pełne wyjaśnienie:

W procedurze brakowania dokumentacji niearchiwalnej kluczowe jest ustalenie właściwego archiwum, czyli takiego, które sprawuje nadzór lub jest przypisane do określonej grupy wytwórców (np. organów centralnych). Dla naczelnych i centralnych organów władzy oraz administracji rządowej, a także innych centralnych jednostek organizacyjnych mających siedzibę w Warszawie, właściwość przypisuje się do Archiwum Akt Nowych. W praktyce oznacza to, że wniosek o zgodę na brakowanie (np. spis dokumentacji przeznaczonej do zniszczenia wraz z uzasadnieniem) powinien trafić właśnie tam.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Narodowe Archiwum Cyfrowe kojarzy się z dokumentacją cyfrową i zasobem audiowizualnym; nie jest to typowa jednostka wskazywana jako właściwa dla brakowania dokumentacji niearchiwalnej wytworzonej przez organy centralne wyłącznie z powodu ich siedziby w Warszawie.
  • Archiwum Główne Akt Dawnych specjalizuje się w zasobie historycznym (dawne akta). Sam "centralny" charakter nazwy nie oznacza właściwości do bieżących procedur brakowania w administracji rządowej.
  • Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej jest archiwum instytucji o odrębnym profilu i zadaniach. Fakt, że IPN jest instytucją centralną, nie czyni jego archiwum właściwym dla dokumentacji innych organów administracji rządowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się organy naczelne i centralne oraz Warszawa, zwykle testowana jest znajomość przypisania tej grupy wytwórców do archiwum właściwego w państwowej sieci archiwów, a nie ogólna rozpoznawalność nazw instytucji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest brakowanie dokumentacji niearchiwalnej?
Brakowanie to formalny proces wyłączenia dokumentacji niearchiwalnej z dalszego przechowywania i przeznaczenia jej do zniszczenia po spełnieniu warunków (np. upływ okresu przechowywania). Zwykle wymaga sporządzenia spisu i uzyskania zgody właściwego archiwum, aby nie zniszczyć materiałów o wartości archiwalnej.
Dlaczego do brakowania często potrzebna jest zgoda archiwum?
Zgoda archiwum działa jako kontrola merytoryczna: ma zapobiegać omyłkowemu zniszczeniu dokumentacji, która powinna być zachowana (np. ze względu na wartość dowodową lub historyczną). Archiwum weryfikuje spis przeznaczonych akt i ocenia, czy kwalifikacja jako niearchiwalna jest prawidłowa.
Jak ustalić właściwe archiwum do wydania zgody na brakowanie?
Właściwość ustala się według rodzaju wytwórcy dokumentacji (np. organ centralny, jednostka terenowa) oraz przypisania w systemie państwowej sieci archiwów. W praktyce pomaga też sprawdzenie informacji o nadzorze i właściwości na stronach archiwów lub w wykazach właściwości stosowanych w danym okresie.
Jakie dokumenty zwykle dołącza się do wniosku o brakowanie?
Najczęściej przygotowuje się spis dokumentacji niearchiwalnej przeznaczonej do brakowania (z symbolami klasyfikacji, datami skrajnymi, kategorią archiwalną i ilością), opis jednostki organizacyjnej oraz uzasadnienie. Wymagany zestaw może się różnić, dlatego trzeba stosować aktualne wytyczne archiwum właściwego.
Czy archiwum może odmówić zgody na brakowanie?
Tak. Odmowa lub wskazanie korekt jest możliwe, gdy archiwum uzna, że część dokumentacji ma wartość archiwalną, ma błędnie przypisaną kategorię, nie upłynął okres przechowywania albo spis jest niekompletny. Wtedy jednostka poprawia wykaz lub wyłącza wskazane pozycje z brakowania.
Czym różni się Archiwum Akt Nowych od Narodowego Archiwum Cyfrowego?
Różnica dotyczy profilu zasobu i zadań: Archiwum Akt Nowych kojarzy się z aktami organów nowożytnych/nowych, zwłaszcza administracji i instytucji centralnych, natomiast Narodowe Archiwum Cyfrowe jest wyspecjalizowane w zasobie cyfrowym i materiałach wizualnych/dźwiękowych. To wpływa na typową właściwość w sprawach nadzoru i brakowania.
Dlaczego Archiwum Główne Akt Dawnych nie jest typową odpowiedzią w pytaniach o brakowanie?
AGAD jest silnie kojarzone z zasobem historycznym (dawnymi aktami), więc w pytaniach o bieżące procedury administracyjne (takie jak zgoda na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej organów centralnych) zwykle nie jest jednostką właściwą. Sama "centralność" nazwy nie przesądza o kompetencji w danej sprawie.
Czy Archiwum IPN jest właściwe dla dokumentacji innych urzędów?
Zwykle nie, ponieważ archiwum IPN obsługuje zadania i zasób przypisany do IPN oraz jego zakresu działania. Na egzaminie częstym błędem jest uznanie, że instytucja o ogólnopaństwowej renomie jest właściwa "dla wszystkiego". Właściwość zależy od przypisania wytwórcy dokumentacji.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w pytaniach o właściwość archiwów?
Najczęstsze pomyłki to wybór "najbardziej znanej" instytucji, sugerowanie się słowami "narodowe" lub "główne", oraz ignorowanie typu wytwórcy (organ centralny vs jednostka terenowa). Pomaga uczenie się mapy właściwości: kto nadzoruje jakich wytwórców i w jakich procedurach.
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o brakowanie?
Warto stworzyć tabelę: rodzaj wytwórcy → właściwe archiwum → typowe czynności (nadzór, zgody, konsultacje). Ucz się na przykładach: organy centralne, urzędy terenowe, instytucje specjalne. Trenuj też rozróżnianie profili archiwów (AAN, NAC, AGAD, archiwa specjalistyczne).
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Archiwum Akt Nowych jest archiwum właściwym dla dokumentacji wytwarzanej przez naczelne i centralne organy władzy oraz administracji rządowej, w tym jednostki centralne z siedzibą w Warszawie."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji EKA.2 dotyczące brakowania i nadzoru archiwalnego
  • Strony informacyjne właściwych archiwów państwowych (zakres działania, nadzór nad dokumentacją, brakowanie) – do sprawdzenia aktualności
  • Notatki/diagram "kto jest właściwy do czego" dla archiwów centralnych i specjalistycznych (AAN, NAC, AGAD, IPN)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego