KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 11.
Które z wymienionych zadań wykonuje się w archiwum zakładowym przez cały rok?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W archiwum zakładowym czynnością realizowaną w trybie stałym jest udostępnianie i wypożyczanie dokumentacji, bo wynika z bieżących potrzeb komórek organizacyjnych i użytkowników akt. Pozostałe działania (brakowanie, przejmowanie akt, przekazywanie do archiwum państwowego) wykonuje się zwykle okresowo lub według planu.

Pełne wyjaśnienie:

Archiwum zakładowe wykonuje różne zadania, ale nie wszystkie mają charakter ciągły. Pytanie dotyczy czynności realizowanej "przez cały rok", czyli takiej, która występuje regularnie w odpowiedzi na bieżące potrzeby jednostki.

Udostępnianie i wypożyczanie dokumentacji to typowa praca bieżąca archiwum: pracownicy i komórki organizacyjne mogą potrzebować akt do prowadzenia spraw, kontroli, odtworzenia informacji czy sporządzania zaświadczeń. Taka obsługa wymaga ewidencjonowania, nadzoru nad terminami zwrotu i dbałości o kompletność teczek, dlatego pojawia się w praktyce w sposób ciągły.

Pozostałe odpowiedzi opisują czynności, które najczęściej są planowane i wykonywane okresowo:

  • Brakowanie dokumentacji niearchiwalnej to proces porządkowania i eliminowania dokumentacji po upływie okresu przechowywania. Zwykle robi się je w cyklach (np. po przeglądach rocznych albo według harmonogramu), a nie nieprzerwanie każdego dnia.
  • Przejmowanie akt z komórek organizacyjnych również ma często charakter zorganizowanych przekazań (np. po zakończeniu spraw lub po upływie określonego czasu), a nie stałego, codziennego dopływu w tej samej skali.
  • Przekazywanie materiałów archiwalnych do właściwego archiwum państwowego jest czynnością rzadszą, zwykle realizowaną po spełnieniu warunków formalnych i przygotowaniu materiałów, więc nie jest typową czynnością "całoroczną".

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: ciągłe są te czynności, które wynikają z bieżącej obsługi użytkownika dokumentacji; okresowe są te, które dotyczą selekcji, przekazań i porządkowania planowanego w czasie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chodzi o czynność realizowaną w trybie bieżącym i powtarzalnym, zależną od codziennych potrzeb jednostki (np. zapytań o akta). Nie jest to działanie wykonywane wyłącznie w wybranych terminach, po przeglądzie rocznym lub według harmonogramu przekazań.
Najczęściej bieżące są: przyjmowanie wniosków o dostęp do akt, udostępnianie do wglądu, wypożyczanie teczek, ewidencja udostępnień oraz kontrola terminów zwrotu. Te zadania wynikają z codziennego korzystania z dokumentacji przez komórki organizacyjne.
Ponieważ zapotrzebowanie na informacje z akt pojawia się w różnych momentach roku (sprawy bieżące, kontrole, zaświadczenia). Archiwum musi reagować na wnioski użytkowników, prowadzić ewidencję wypożyczeń i pilnować zwrotów, co wymusza ciągłość tej obsługi.
Brakowanie realizuje się najczęściej okresowo, po ustaleniu, że minął wymagany czas przechowywania i że dokumentacja może zostać wyłączona z zasobu. W praktyce robi się to etapami (np. według roczników lub serii), po przeglądach i przygotowaniu odpowiedniej dokumentacji procesu.
Częsty błąd to wybór czynności "ważniejszej" zamiast "ciągłej", np. mylenie zadań archiwum zakładowego z działaniami archiwum państwowego. Uczniowie pomijają kryterium z pytania (przez cały rok) i kierują się skojarzeniem z dużymi operacjami przekazań.
Przejmowanie akt dotyczy przyjęcia dokumentacji z komórek organizacyjnych do zasobu archiwum (zwykle w ustalonych terminach i partiach). Udostępnianie to obsługa użytkownika akt: wgląd lub wypożyczenie już przechowywanej dokumentacji, wraz z ewidencją i kontrolą zwrotu.
Zwykle nie ma charakteru ciągłego. Przekazywanie wymaga przygotowania materiałów, uporządkowania i spełnienia wymogów organizacyjnych, dlatego odbywa się w zaplanowanych terminach. W codziennej pracy archiwum częściej występują udostępnienia i obsługa zapytań.
Wskazówką jest to, czy czynność wiąże się z etapowym przeglądem, selekcją, przekazaniem lub większą operacją porządkową. Takie działania rzadko wykonuje się codziennie i zwykle wymagają przygotowania oraz planu. Czynności użytkowe (udostępnienia) są bardziej ciągłe.
Najbardziej pomocne są regulacje wewnętrzne jednostki, takie jak instrukcje dotyczące postępowania z dokumentacją oraz procedury udostępniania i wypożyczania akt. W praktyce warto też znać sposób prowadzenia ewidencji udostępnień, bo to odzwierciedla czynności wykonywane stale.
Ułóż czynności w dwie grupy: bieżące (udostępnianie, ewidencja wypożyczeń, kontrola zwrotów) oraz okresowe (przejmowanie, brakowanie, przekazywanie). Ćwicz na przykładach: dla każdej czynności odpowiedz sobie, czy musi dziać się codziennie, czy raczej w cyklach.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W archiwum zakładowym czynnością realizowaną w trybie stałym jest udostępnianie i wypożyczanie dokumentacji, bo wynika z bieżących potrzeb komórek organizacyjnych i użytkowników akt."

Materiały:

  • Instrukcja kancelaryjna i instrukcja archiwalna obowiązująca w jednostce (wewnętrzne regulacje organizacji)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu organizacji archiwum zakładowego (programy nauczania EKA.2)
  • Podręczniki i skrypty dotyczące archiwistyki zakładowej oraz obiegu dokumentacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego