KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 25.
Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, pracodawca może zastosować wobec pracownika karę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kara pieniężna może być stosowana m.in. za naruszenie przepisów BHP lub przeciwpożarowych oraz za opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia. Jej wysokość jest ograniczona: za jedno przewinienie nie może przekroczyć równowartości jednodniowego wynagrodzenia. Pozostałe opcje nie są typową karą porządkową tego rodzaju.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy reakcji pracodawcy na określone naruszenia obowiązków pracowniczych: nieprzestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych oraz opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia. W takich sytuacjach w praktyce prawa pracy stosuje się kary porządkowe, a jedną z nich jest kara pieniężna.

Odpowiedź "pieniężną nie wyższą od jednodniowego wynagrodzenia pracownika za jedno przekroczenie." jest właściwa, ponieważ wskazuje kluczową cechę tej sankcji: limit wysokości odniesiony do wynagrodzenia za jeden dzień pracy przy jednym naruszeniu. Dzięki temu pracodawca nie może dowolnie "podnosić" kary, nawet gdy zachowanie pracownika było naganne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "przeniesienia na inne stanowisko." – przeniesienie (zmiana stanowiska) jest działaniem organizacyjno-kadrowym i co do zasady wymaga podstaw i trybu przewidzianego dla zmian warunków pracy. Nie jest typową karą porządkową nakładaną za naruszenia BHP/ppoż.
  • "pieniężną w wysokości trzykrotnego wynagrodzenia pracownika z dnia wyrządzenia szkody." – ta treść miesza porządek kar porządkowych z odpowiedzialnością materialną za szkodę i dodatkowo proponuje kwotę nieadekwatną do limitów kary porządkowej. To przykład "zbyt surowej" sankcji, która nie odpowiada konstrukcji kary pieniężnej za naruszenie porządku pracy.
  • "pozbawienia premii." – premia jest składnikiem wynagrodzenia regulowanym zasadami wynagradzania (np. kryteriami premiowania). Jej nieprzyznanie może wynikać z niespełnienia warunków, ale nie jest to standardowa forma kary porządkowej wskazywana w przepisach jako sankcja za naruszenia BHP/ppoż.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się BHP/ppoż. i "opuszczenie pracy", szukaj odpowiedzi odnoszącej się do kar porządkowych oraz ich ustawowych limitów, a nie do przesunięć kadrowych czy składników płacowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kara porządkowa to formalna sankcja stosowana przez pracodawcę za naruszenie ustalonego porządku pracy, np. zasad BHP, dyscypliny lub organizacji pracy. Najczęściej ma postać upomnienia, nagany albo kary pieniężnej. Musi być nałożona zgodnie z procedurą i nie może być dowolna.
Typowe przykłady to niestosowanie środków ochrony indywidualnej, ignorowanie instrukcji stanowiskowych, omijanie zabezpieczeń maszyn czy nieprzestrzeganie zasad ochrony przeciwpożarowej. Kluczowe jest, że chodzi o naruszenie obowiązków pracowniczych wpływających na bezpieczeństwo.
Limit chroni pracownika przed nieproporcjonalnie wysokimi potrąceniami i wymusza, aby kara miała charakter dyscyplinujący, a nie represyjny. Dzięki temu sankcja pozostaje przewidywalna i nie zależy wyłącznie od uznania pracodawcy, tylko od ustawowych ograniczeń.
Przeniesienie na inne stanowisko nie jest typową karą porządkową. Zmiana stanowiska zwykle wymaga spełnienia warunków formalnych (np. zmiany zakresu obowiązków, warunków pracy lub porozumienia). Na egzaminie takie odpowiedzi często są "pułapką" mylącą sankcję z decyzją organizacyjną.
"Pozbawienie premii" nie jest standardową karą porządkową. Premia zależy od regulaminu premiowania i kryteriów (np. jakości, bezpieczeństwa, frekwencji). Możliwe jest nieprzyznanie premii przy niespełnieniu warunków, ale to co innego niż formalna kara pieniężna.
Kara pieniężna dotyczy naruszenia porządku pracy (np. BHP, ppoż., dyscypliny) i ma ustawowe limity. Odpowiedzialność za szkodę dotyczy naprawienia strat wyrządzonych pracodawcy i rządzi się innymi zasadami. W testach mylenie tych pojęć prowadzi do wyboru "za dużych" kwot.
Gdy pracownik samowolnie opuszcza miejsce pracy lub nie stawia się do pracy bez usprawiedliwienia, narusza obowiązek świadczenia pracy i dyscyplinę. W zależności od okoliczności pracodawca może zastosować karę porządkową, a w poważnych przypadkach także inne środki przewidziane prawem.
Najważniejsze są regulamin pracy, procedury BHP, instrukcje stanowiskowe, dokumentacja szkoleń i zapoznania z ryzykiem zawodowym oraz protokoły kontroli. Dla technika BHP istotne jest też, czy pracownik był przeszkolony i czy miał dostęp do środków ochrony.
Częsty błąd to wybór sankcji "najsurowszej", bo wydaje się logiczna, mimo że przepisy ograniczają wysokość kary. Inny błąd to mylenie kary porządkowej z decyzją kadrową (przeniesienie) albo ze składnikiem płacowym (premia). Warto szukać słów: "kara pieniężna" i "limit".
Ucz się w parach: obowiązek–konsekwencja (np. przestrzeganie BHP → kary porządkowe). Zrób listę: rodzaje kar, za co można je stosować, jakie są ograniczenia. Ćwicz na testach rozróżnianie: kara porządkowa vs odpowiedzialność materialna vs decyzja organizacyjna.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Kara pieniężna może być stosowana m.in. za naruszenie przepisów BHP lub przeciwpożarowych oraz za opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia."

Materiały:

  • Tekst jednolity Kodeksu pracy – dział dotyczący odpowiedzialności porządkowej
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące obowiązków pracownika i pracodawcy
  • Poradniki Państwowej Inspekcji Pracy o karach porządkowych i prawach pracownika

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego