KWALIFIKACJA TWO5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 32.
Za pomocą przedstawionego na rysunku przyrządu przeprowadza się
Ilustracja przedstawia wnętrze maszynowni jednostki pływającej, w której znajduje się duży tłok silnika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szablon profilowy (wzornik) przykłada się do denka tłoka, aby porównać jego rzeczywisty kształt z profilem nominalnym.
Widoczne szczeliny między krawędzią wzornika a powierzchnią denka wskazują na ubytki materiału lub odkształcenia, czyli zużycie eksploatacyjne.

Pełne wyjaśnienie:

Na ilustracji widać płaski, metalowy szablon profilowy (wzornik) ustawiony na denku tłoka. Taki przyrząd ma krawędź roboczą wykonaną zgodnie z nominalnym profilem denka. Jego zadaniem jest szybka kontrola, czy denko nie uległo zużyciu (ubytek materiału, wypalenie) lub deformacji termicznej.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "kontrolę zużycia denka tłoka." W praktyce wzornik przykłada się w kilku położeniach (np. wzdłuż średnicy). Jeśli pomiędzy wzornikiem a denkiem pojawia się prześwit, oznacza to odchyłkę od profilu. Wielkość szczeliny można dodatkowo sprawdzić szczelinomierzem, a zbyt duże odchyłki są sygnałem do regeneracji lub wymiany elementu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "trasowanie osi na denku tłoka." Trasowanie wykonuje się rysikiem/trasakiem i zwykle wymaga płyty traserskiej lub prowadzenia linii. Wzornik profilowy nie służy do nanoszenia linii, tylko do porównania kształtu.
  • "docieranie ręczne powierzchni denka tłoka." Docieranie to obróbka wykańczająca z użyciem past ściernych i narzędzi docierających. Wzornik nie jest narzędziem ściernym i nie kształtuje powierzchni, a jedynie ją kontroluje.
  • "kontrolę ustawienia tłoka względem głowicy." Ustawienie/położenie tłoka kontroluje się innymi metodami (np. pomiarami wysuwu, czujnikami, pomiarami głębokości). Pokazany przyrząd pracuje bezpośrednio na denku i odnosi się do jego profilu, nie do położenia tłoka w zespole cylinder–głowica.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli przyrząd jest przykładany do powierzchni i ma "wzorcową" krawędź, najczęściej służy do kontroli kształtu/zużycia, a nie do trasowania czy obróbki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szablon profilowy (wzornik) to płaski przyrząd kontrolny o krawędzi wykonanej wg nominalnego profilu denka tłoka. Przykłada się go do denka, aby sprawdzić, czy kształt nie odbiega od wzorca wskutek zużycia lub odkształceń.
Wzornik jest przykładany krawędzią do denka na całej długości i nie ma elementów do rysowania linii ani do ścierania. Taki sposób użycia sugeruje porównanie profilu: szuka się prześwitów/szczelin świadczących o ubytkach lub deformacji.
Jeśli denko ma idealny, projektowy profil, wzornik przylega bez prześwitów. Gdy pojawia się szczelina, oznacza to, że powierzchnia jest w innym miejscu niż nominalnie: może brakować materiału (wypalenie/ubytek) albo denko jest zdeformowane termicznie.
Typowo używa się szczelinomierza, czyli zestawu płytek o znanej grubości. Wkłada się płytkę w prześwit między wzornikiem a denkiem, aby określić wielkość odchyłki. Potem porównuje się wynik z wartościami dopuszczalnymi z dokumentacji.
Nie. Trasowanie polega na nanoszeniu linii (np. rysikiem, trasakiem) i wymaga narzędzia, które zostawia ślad. Wzornik profilowy niczego nie rysuje; jego funkcją jest kontrola przylegania i ocena odchyłek profilu powierzchni.
Wzornik jest przyrządem pomiarowo-kontrolnym, a docieranie to obróbka powierzchni z użyciem past ściernych i narzędzi docierających. Wzornik nie usuwa materiału i nie poprawia chropowatości; jedynie pokazuje, czy kształt jest zgodny z wymaganiami.
Kontrolę wykonuje się podczas przeglądów technicznych silnika, gdy tłok jest dostępny do oględzin. Wzornik daje szybką informację o ewentualnych ubytkach lub odkształceniach denka i pomaga zdecydować, czy potrzebna jest regeneracja albo wymiana elementu.
Wzornik pozwala wykryć odchyłki profilu denka, m.in. lokalne ubytki materiału, wypalenia oraz wygięcia wynikające z obciążeń cieplnych i ciśnienia spalania. Objawem jest brak przylegania i powstanie prześwitów w określonych strefach denka.
Nie. Ustawienie/położenie tłoka względem innych elementów kontroluje się metodami odnoszącymi się do geometrii zespołu (np. pomiar wysuwu/położenia czujnikiem). Wzornik z ilustracji odnosi się wyłącznie do kształtu denka, a nie do pozycjonowania tłoka w cylindrze.
Skup się na sposobie pracy narzędzia: czy zostawia ślad (trasowanie), usuwa materiał (docieranie/szlif), czy jest tylko przykładane dla oceny przylegania (kontrola). Gdy widzisz szablon dopasowany kształtem, najczęściej chodzi o kontrolę profilu i zużycia.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Opis ilustracji w zadaniu (zweryfikowany opis z analizy obrazu; element: szablon/wzornik ustawiony na denku tłoka), wersja z bazy pytania

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu eksploatacji i diagnostyki silników okrętowych (rozdziały o tłokach i przeglądach)
  • Instrukcje obsługi i harmonogramy przeglądów producenta silnika (sekcje: piston crown/inspection)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej: wzorniki, sprawdziany, pomiary szczelinomierzem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego