KWALIFIKACJA MEC8 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
Za pomocą przyrządu przedstawionego na zdjęciu dokonuje się pomiaru wymiarów
Ilustracja przedstawia suwmiarkę, narzędzie używane do pomiaru wymiarów wewnętrznych, zewnętrznych i mieszanych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd ze zdjęcia to suwmiarka uniwersalna.
Mierzy wymiary zewnętrzne (duże szczęki), wewnętrzne (małe szczęki) oraz mieszane/stopniowe (oparcie o powierzchnie stopnia). Nie służy do pomiarów kątowych.

Pełne wyjaśnienie:

Przyrząd pokazany na zdjęciu rozpoznaje się po charakterystycznych szczękach pomiarowych i prowadnicy ze skalą (często z noniuszem lub odczytem cyfrowym). Taka konstrukcja wskazuje na suwmiarkę uniwersalną, czyli przyrząd do pomiarów liniowych.

Suwmiarka umożliwia kilka typów pomiarów:

  • wymiary zewnętrzne – mierzone dużymi (dolnymi) szczękami, np. średnica wałka, grubość elementu;
  • wymiary wewnętrzne – mierzone małymi (górnymi) szczękami, np. średnica otworu lub tulei;
  • wymiary mieszane (stopniowe) – wykorzystywane przy pomiarze "stopnia", czyli różnicy poziomów dwóch powierzchni; do tego służą odpowiednie powierzchnie oporowe korpusu i suwaka.

Dlatego odpowiedź "wewnętrznych, zewnętrznych i mieszanych." jest właściwa: obejmuje typowe zastosowania suwmiarki w montażu i kontroli części maszyn.

Pozostałe propozycje zawierają pomiary kątowe lub zestawienia niepasujące do suwmiarki. Pomiary kątów wykonuje się innymi narzędziami (np. kątomierz, kątownik nastawny), a nie klasyczną suwmiarką. Także odpowiedź łącząca "kątowe" z innymi wymiarami jest myląca, bo sugeruje funkcję, której ten przyrząd nie realizuje.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na zdjęciu widać szczęki do pomiaru wewnętrznego i zewnętrznego, prawie zawsze chodzi o suwmiarkę i o zestaw: zewnętrzne + wewnętrzne + stopniowe/mieszane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wymiary mieszane (często nazywane stopniowymi) to pomiar różnicy położenia dwóch powierzchni, np. "stopnia" na detalu. W suwmiarce wykonuje się go przez oparcie korpusu i suwaka o dwie płaszczyzny elementu i odczyt przesunięcia.
Suwmiarka uniwersalna służy do pomiarów liniowych: zewnętrznych (np. średnica wałka), wewnętrznych (np. średnica otworu) oraz stopniowych/mieszanych. Nie jest przyrządem do pomiarów kątowych.
Suwmiarka ma szczęki i prowadnicę do pomiaru odległości liniowych. Nie ma układu odniesienia i podziałki do wyznaczania kątów, dlatego do kątów stosuje się kątomierze, kątowniki lub przyrządy nastawne przeznaczone do geometrii kątowej.
Suwmiarka ma przesuwany suwak na prowadnicy oraz dwa zestawy szczęk (zewnętrzne i wewnętrzne). Mikrometr ma charakterystyczne jarzmo i bęben z grzechotką do docisku. Jeśli widać szczęki i długą prowadnicę, to zazwyczaj suwmiarka.
Za pomiar wewnętrzny odpowiadają mniejsze, górne szczęki (często cieńsze i skierowane do góry). Wsuwa się je do otworu i rozsuwa do kontaktu ze ściankami. Odczyt wykonuje się tak samo jak przy pomiarze zewnętrznym.
Typowe błędy to: zbyt duży docisk szczęk, przekoszenie przyrządu względem mierzonej powierzchni, odczyt pod kątem (błąd paralaksy) oraz pomiar zabrudzonego elementu. Każdy z nich może dać wynik pozornie poprawny, ale poza tolerancją.
Mikrometr wybiera się, gdy potrzebna jest większa dokładność i powtarzalność pomiaru średnic/grubości (np. w pasowaniach precyzyjnych). Suwmiarka jest bardziej uniwersalna, ale zwykle mniej dokładna i bardziej wrażliwa na sposób przykładania.
Pomiar zewnętrzny to sprawdzanie wymiarów "na zewnątrz" detalu, np. średnicy wałka, szerokości rowka, grubości blachy. W montażu pomaga ocenić, czy część będzie pasować do współpracującego elementu (tulei, łożyska, korpusu).
Wiele suwmiar ma pręt do pomiaru głębokości, ale w tym zadaniu poprawna odpowiedź nie obejmuje głębokości, tylko pomiary zewnętrzne, wewnętrzne i mieszane/stopniowe. Na egzaminie decyduje to, jaki typ suwmiarki pokazano na zdjęciu.
Ucz się rozpoznawać przyrządy po cechach konstrukcyjnych (szczęki, bęben, czujnik, pręt głębokości) i łączyć je z typowymi zastosowaniami. Dobrą metodą jest krótkie porównanie: co mierzy (liniowo/kątowo), gdzie przykładasz i jak odczytujesz wynik.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przyrząd ze zdjęcia to suwmiarka uniwersalna.Mierzy wymiary zewnętrzne (duże szczęki), wewnętrzne (małe szczęki) oraz mieszane/stopniowe (oparcie o powierzchnie stopnia)."

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział: metrologia warsztatowa i przyrządy pomiarowe (suwmiarki, mikrometry, głębokościomierze)
  • Instrukcje stanowiskowe w pracowni: zasady doboru przyrządu do rodzaju wymiaru
  • Karty katalogowe i instrukcje użytkowania suwmiarki (budowa, zastosowania, typowe błędy pomiaru)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego