KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 2.
Za zbiór truskawek pracodawca płaci 5 zł za zebrany koszyk. Wynagrodzenie pracownika zatrudnionego przy zbiorze truskawek będzie obliczone przy zastosowaniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynagrodzenie określone jako stała kwota za każdą wykonaną jednostkę efektu (tu: 5 zł za zebrany koszyk) to akord prosty.
Nie jest to płaca czasowa, bo nie zależy od liczby godzin pracy. Nie ma też progresji ani degresji, bo stawka za koszyk się nie zmienia.

Pełne wyjaśnienie:

W treści podano, że pracodawca płaci 5 zł za zebrany koszyk. Oznacza to, że wynagrodzenie jest naliczane od rezultatu pracy (liczby zebranych koszyków), a nie od przepracowanego czasu. Taki sposób rozliczania to klasyczny akord prosty, czyli stała stawka za jednostkę wykonania.

Dlaczego poprawne jest: "akordu prostego"?

  • Stawka jest jednakowa dla każdej jednostki (każdy koszyk = 5 zł).
  • Nie ma warunków, progów ani zmiany stawki w zależności od tempa czy przekroczenia norm.
  • Łatwo obliczyć wypłatę: liczba koszyków × 5 zł, ale sama klasyfikacja formy płacy nie wymaga liczenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "płacy czasowej" – w płacy czasowej podstawą jest czas pracy (np. godziny/dniówki/miesiąc). W zadaniu nie ma stawki godzinowej ani rozliczenia za czas, tylko za efekt.
  • "akordu degresywnego" – degresja oznacza, że wraz ze wzrostem wydajności jednostkowa stawka maleje (lub rośnie wolniej), co w opisie musiałoby być zaznaczone (np. inna stawka po przekroczeniu progu). Tutaj stawka jest stała.
  • "akordu progresywnego" – progresja oznacza wzrost stawki jednostkowej po spełnieniu warunku (np. po przekroczeniu normy). W zadaniu brak informacji o normie i brak zmiany stawki, więc nie ma podstaw do progresji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się zapis "X zł za sztukę/kg/skrzynkę/koszyk", to najpierw sprawdź, czy stawka jest stała. Stała stawka = akord prosty. Zmienna stawka zależna od normy/progu = akord progresywny lub degresywny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akord prosty to system płac, w którym wynagrodzenie zależy od liczby wykonanych jednostek pracy, a stawka za jednostkę jest stała. Przykład: 5 zł za każdy zebrany koszyk lub 2 zł za każdą skrzynkę owoców. Im więcej efektów pracy, tym wyższa wypłata.
Płaca czasowa jest naliczana za czas pracy (np. za godzinę, dzień lub miesiąc), niezależnie od liczby zebranych koszyków. Gdy stawka jest podana za jednostkę efektu ("za koszyk"), podstawą rozliczenia jest wynik pracy, czyli system akordowy, a nie czasowy.
W akordzie prostym stawka za jednostkę jest stała. W akordzie progresywnym stawka rośnie po przekroczeniu normy lub progu (np. więcej zł za koszyk po 50 koszykach). W akordzie degresywnym stawka maleje lub rośnie wolniej wraz z wydajnością. Klucz: czy stawka się zmienia.
W akordzie prostym mnożysz liczbę wykonanych jednostek przez stawkę jednostkową. Jeśli stawka to 5 zł za koszyk, a pracownik zebrał 30 koszyków, to wynagrodzenie wynosi 30 × 5 zł. To proste rozliczenie, często stosowane w pracach sezonowych.
Akord jest korzystny, gdy łatwo zmierzyć efekt pracy (koszyki, skrzynki, kilogramy) i zależy Ci na zwiększeniu wydajności. Często dotyczy zbiorów, sortowania czy pakowania. Trzeba jednak zadbać o kontrolę jakości i jasne zasady, aby szybka praca nie pogarszała jakości plonu.
Często motywuje, bo większa liczba zebranych jednostek daje wyższą wypłatę. Może jednak powodować pośpiech i spadek jakości (np. gorsze sortowanie, uszkodzenia owoców). W praktyce stosuje się więc kryteria jakości lub premie/obniżki za błędy, aby zrównoważyć motywację ilościową.
Najczęstszy błąd to uznanie każdego akordu za progresywny lub degresywny "z definicji". W rzeczywistości trzeba szukać informacji o zmianie stawki po przekroczeniu normy albo o progach. Jeśli w opisie jest tylko jedna stawka za jednostkę (np. 5 zł/koszyk), to jest to akord prosty.
To kwota przypisana do mierzalnego wyniku pracy, np. zł za koszyk, zł za skrzynkę, zł za kilogram lub zł za posadzony rządek. Taki zapis wskazuje na rozliczanie pracownika za rezultat. W organizacji prac sezonowych ułatwia to planowanie kosztów pracy i rozliczenia z pracownikami.
W praktyce spotyka się rozwiązania mieszane, np. podstawę za czas pracy oraz premię akordową za wynik. W testach egzaminacyjnych kluczowe jest jednak to, co stanowi podstawę naliczenia wynagrodzenia w opisie zadania. Jeśli podano stawkę za koszyk, dominującą formą jest akord.
Przygotuj krótką ściągę pojęć: płaca czasowa (za czas), akord (za wynik), oraz warianty akordu (stała lub zmienna stawka). Ćwicz na przykładach z prac sezonowych: zbiory, sortowanie, pakowanie. Na egzaminie szukaj słów "za sztukę/kg/koszyk" oraz informacji o progach i normach.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Wynagrodzenie określone jako stała kwota za każdą wykonaną jednostkę efektu (tu: 5 zł za zebrany koszyk) to akord prosty.Nie jest to płaca czasowa, bo nie zależy od liczby godzin pracy."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw ekonomiki pracy i wynagradzania (działy o systemach płac)
  • Materiały dydaktyczne z przedsiębiorczości w agrobiznesie: koszty pracy i organizacja zbiorów
  • Notatki własne: tabela porównawcza płacy czasowej oraz akordu prostego/progresywnego/degresywnego z przykładami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego