KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 34.
Zabawa w a-kuku u pięciomiesięcznego dziecka sprzyja głównie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zabawa "a-kuku" opiera się na krótkim znikaniu i pojawianiu się twarzy/obiektu, więc angażuje pamięć roboczą i uczenie przewidywania. U niemowląt wspiera rozumienie, że obiekt istnieje mimo braku w polu widzenia oraz ćwiczy podstawową orientację w relacji "tu–tam".
Pozostałe opcje dotyczą innych funkcji.

Pełne wyjaśnienie:

Zabawa "a-kuku" (naprzemienne chowanie i pokazywanie twarzy/obiektu) jest klasycznym przykładem aktywności, która przede wszystkim wspiera rozwój poznawczy niemowlęcia. Dziecko uczy się, że coś może zniknąć z pola widzenia i po chwili ponownie się pojawić, a opiekun powtarza sekwencję w podobny sposób. Taka powtarzalność sprzyja:

  • pamięci – dziecko "trzyma w głowie" oczekiwanie na ponowne pojawienie się bodźca, uczy się przewidywania i rozpoznawania znanego schematu;
  • orientacji przestrzennej i uwagowej w prostym, niemowlęcym sensie – śledzi, skąd pojawia się twarz/obiekt, kieruje wzrok, uczy się relacji "blisko–daleko / tu–tam" w interakcji;
  • zalążkom stałości obiektu (rozumienia, że coś istnieje mimo chwilowego braku percepcji), co jest ważnym kamieniem milowym w pierwszym roku życia.

Odpowiedź "rozwojowi pamięci i orientacji przestrzennej." jest więc najbardziej adekwatna do mechanizmu tej zabawy i jej głównego celu.

Dlaczego pozostałe propozycje nie są najlepsze jako "głównie"?

  • "rozwojowi słuchu fonematycznego i muzycznego." – w "a-kuku" mogą pojawić się wokalizacje i śmiech, ale nie jest to ukierunkowane ćwiczenie różnicowania fonemów ani kompetencji muzycznych (brak celowych bodźców dźwiękowych i zadań słuchowych).
  • "stymulacji rozwoju grafomotoryki." – grafomotoryka dotyczy kontroli ruchów ręki potrzebnych m.in. do rysowania; u 5-miesięcznego dziecka i w tej zabawie nie ma typowych czynności grafomotorycznych (chwytu narzędzia, prowadzenia śladu).
  • "stymulacji układu oddechowego." – choć śmiech i emocje wpływają na oddech, celem zabawy nie jest trening oddechowy ani ćwiczenia oddechowe w sensie terapeutycznym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu jest "sprzyja głównie", wybieraj efekt najbardziej bezpośrednio wynikający z mechaniki zabawy (znikanie–pojawianie się, przewidywanie, pamięć), a nie efekty uboczne (śmiech, dźwięk, ruch).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zabawa w a-kuku polega na krótkim "znikaniu" i "pojawianiu się" twarzy lub przedmiotu (np. zasłanianie dłoniami twarzy i odsłanianie). Działa, bo niemowlę uczy się przewidywać powrót bodźca, śledzić go wzrokiem i reagować na powtarzalny schemat interakcji.
W a-kuku dziecko musi przez chwilę utrzymać w pamięci, że opiekun/obiekt zaraz wróci. Powtarzanie sekwencji wzmacnia uczenie schematu "znikło–pojawi się", czyli proste przewidywanie i pamięć roboczą. To jeden z powodów, dla których ta zabawa jest typowo zalecana w niemowlęctwie.
Stałość obiektu to rozumienie, że coś istnieje nawet wtedy, gdy nie jest widoczne. W a-kuku opiekun znika z pola widzenia i wraca, więc dziecko uczy się, że "zniknięcie" nie oznacza "przestało istnieć". To przygotowuje grunt pod późniejsze szukanie ukrytej zabawki.
Najlepiej wtedy, gdy dziecko jest wypoczęte, najedzone i spokojne, bo łatwiej utrzymuje uwagę. W praktyce sprawdzają się krótkie sesje (kilkadziesiąt sekund–kilka minut) kilka razy dziennie. Jeśli niemowlę odwraca wzrok lub się irytuje, warto przerwać i wrócić później.
Typowe sygnały przeciążenia to odwracanie głowy, prężenie się, płacz, sztywnienie ciała lub brak zainteresowania (brak reakcji na odsłonięcie). Wtedy lepiej uprościć zabawę (krótsze zasłanianie, wolniejsze tempo) albo zrobić przerwę. Kluczowa jest obserwacja i dostosowanie intensywności.
Nie jest to główny cel tej zabawy. Słuch fonematyczny rozwija się przede wszystkim poprzez słuchanie mowy, naśladowanie dźwięków i zabawy oparte na różnicowaniu brzmień. W a-kuku mogą pojawiać się okrzyki i śmiech, ale mechanizm wspierający rozwój to raczej pamięć, przewidywanie i uwaga w kontakcie z opiekunem.
Grafomotoryka dotyczy precyzyjnej kontroli ręki pod kątem rysowania i późniejszych czynności pisania. W a-kuku dziecko nie wykonuje celowych, powtarzalnych ruchów dłoni prowadzących do tworzenia śladu ani nie ćwiczy chwytu narzędzia. To zabawa społeczno-poznawcza, a nie zadanie manualne o charakterze "rysunkowym".
Podobny cel mają krótkie zabawy naprzemienne: naśladowanie min, "gdzie jest…?" (pokazywanie znanej zabawki i zasłanianie jej na chwilę), delikatne "hop" na kolanach w stałym rytmie oraz zabawy z grzechotką (pokaz–pauza–pokaz). Ważne, by tempo i czas trwania dopasować do uwagi dziecka.
Najczęstsze błędy to zbyt szybkie tempo, zbyt długie zasłanianie twarzy oraz nagłe, głośne "wyskakiwanie", które może przestraszyć niemowlę. Inny błąd to ignorowanie sygnałów zmęczenia i kontynuowanie zabawy mimo odwracania wzroku. Lepsza jest krótka, spokojna, przewidywalna sekwencja.
Skup się na mechanice aktywności: jeśli jest "znikanie–pojawianie się" i oczekiwanie, to zwykle chodzi o pamięć i przewidywanie. Jeśli są powtarzalne ruchy dłoni, może chodzić o motorykę, a jeśli rytm i dźwięk – o funkcje słuchowe. W pytaniach z "głównie" wybieraj efekt najbardziej bezpośredni, nie poboczny.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Zabawa "a-kuku" opiera się na krótkim znikaniu i pojawianiu się twarzy/obiektu, więc angażuje pamięć roboczą i uczenie przewidywania."

Źródła:

  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC), "Important Milestones: Your Baby By Four Months" (sekcja zabawy/rozwoju poznawczego) — https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-4mo.html — dostęp 2026-03-01
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC), "Important Milestones: Your Baby By Six Months" (sekcja zabawy/reakcji społecznych i poznawczych) — https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-6mo.html — dostęp 2026-03-01
  • Encyclopaedia Britannica, "object permanence" (definicja i powiązanie z rozwojem poznawczym w niemowlęctwie) — https://www.britannica.com/science/object-permanence — dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki psychologii rozwojowej (działy: niemowlęctwo, rozwój poznawczy i zabawa)
  • Materiały szkoleniowe z metodyki zabaw dla niemowląt (zabawy naprzemienne, kontaktowe)
  • Listy kamieni milowych rozwoju (milestones) dla wieku 4–6 miesięcy od instytucji zdrowia publicznego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego