KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 25.
Kształtowaniu sprawności manualnej dziecka w dwunastym miesiącu życia sprzyja
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Około 12. miesiąca życia dziecko intensywnie ćwiczy motorykę małą przez chwyt, przenoszenie i odkładanie przedmiotów oraz proste budowanie. Układanie wieży z 2–3 klocków wspiera koordynację wzrokowo-ruchową i precyzję ruchów dłoni, a jednocześnie jest adekwatne do wieku.

Pełne wyjaśnienie:

Sprawność manualna (motoryka mała) u dziecka około 12. miesiąca życia rozwija się przede wszystkim poprzez manipulowanie przedmiotami: chwytanie, przekładanie z ręki do ręki, odkładanie, wkładanie do pojemnika oraz wykonywanie prostych działań konstrukcyjnych. W tym okresie typowe jest też doskonalenie koordynacji ręka–oko i kontroli siły chwytu.

Dlatego odpowiedź "układanie wieży z 2-3 klocków." jest właściwa: to zadanie ma realistyczny poziom trudności dla rocznego dziecka i ćwiczy precyzję palców, planowanie ruchu oraz stabilizację dłoni przy odkładaniu klocka na klocek.

Pozostałe propozycje są zwykle mniej adekwatne dla 12. miesiąca życia:

  • "wyklejanie obrazka." najczęściej wymaga dłuższego skupienia, kontrolowanego dozowania kleju oraz precyzyjnego umieszczania fragmentów w określonym miejscu. To bywa bardziej typowe dla dzieci starszych, choć proste przyklejanie dużych elementów może pojawiać się wcześniej w wersji mocno uproszczonej.
  • "wycinanie obrazka." wymaga dojrzałej koordynacji obu rąk, odpowiedniego chwytu nożyczek i kontroli toru cięcia, co jest zwykle umiejętnością znacznie późniejszą niż 12. miesiąc życia.
  • "układanie mozaiki z drobnych elementów." wiąże się z bardzo precyzyjnymi ruchami pęsetkowymi oraz z ryzykiem wkładania małych elementów do ust. Dla niemowląt w tym wieku preferuje się elementy większe i bezpieczne.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy 12. miesiąca życia, wybieraj czynności oparte na prostym manipulowaniu i konstrukcji z dużych elementów (klocki, wkładanie/wyjmowanie, pojemniki). Zadania z nożyczkami i drobnymi elementami traktuj jako typowe dla późniejszych etapów rozwoju.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprawność manualna (motoryka mała) to umiejętność precyzyjnego używania dłoni i palców do chwytania, przekładania i manipulowania przedmiotami. Obejmuje m.in. koordynację ręka–oko, kontrolę siły chwytu oraz celowe odkładanie i łączenie elementów.
Najbardziej adekwatne są proste czynności manipulacyjne: budowanie z dużych klocków (np. wieża z 2–3 elementów), wkładanie i wyjmowanie przedmiotów z pojemnika, przekładanie, obracanie zabawek czy dopasowywanie dużych kształtów. Liczy się bezpieczeństwo i prostota zadania.
Budowanie wieży wymaga kontrolowanego chwytu, ustawienia klocka w odpowiednim miejscu i utrzymania równowagi konstrukcji. Dziecko ćwiczy koordynację wzrokowo-ruchową, planowanie ruchu oraz precyzję odkładania przedmiotu, co bezpośrednio wspiera motorykę małą.
Wyklejanie może wspierać motorykę, ale zwykle jest bardziej odpowiednie dla dzieci starszych, bo wymaga dłuższego skupienia i precyzji. Jeśli stosuje się je około 12. miesiąca, powinno być bardzo uproszczone: duże elementy, minimalna ilość kleju, stała asysta dorosłego i krótki czas aktywności.
Wycinanie wymaga dojrzałej koordynacji obu rąk, odpowiedniego chwytu nożyczek i kontroli siły nacisku. To umiejętność typowa dla wieku przedszkolnego, a nie dla niemowlęcia. W opiece nad małym dzieckiem ważniejsze są bezpieczne aktywności manipulacyjne bez narzędzi tnących.
Mozaika z drobnych części wymaga bardzo precyzyjnych ruchów palców oraz wysokiej koncentracji. Dodatkowo małe elementy mogą stanowić zagrożenie zadławienia lub połknięcia. Dla 12. miesiąca wybiera się zwykle elementy większe, łatwe do uchwycenia i bezpieczne.
Wybieraj elementy na tyle duże, by dziecko nie mogło ich łatwo włożyć do ust i połknąć, oraz takie, które dobrze leżą w dłoni. Duże klocki, kubeczki do wkładania jeden w drugi czy sortery z większymi kształtami są zwykle bezpieczniejsze i lepiej dopasowane do możliwości manualnych w tym wieku.
Częsty błąd to wybór czynności "bardziej szkolnych" (wycinanie, precyzyjna mozaika), bo brzmią ambitnie. Drugi błąd to ignorowanie bezpieczeństwa drobnych elementów. Warto myśleć etapami: około 12. miesiąca dominują proste konstrukcje, wkładanie/wyjmowanie i manipulowanie dużymi przedmiotami.
Motoryka mała dotyczy ruchów dłoni i palców (chwyt, budowanie z klocków, przekładanie). Motoryka duża obejmuje duże grupy mięśni (siadanie, wstawanie, chodzenie, wspinanie). W pytaniach egzaminacyjnych szukaj słów kluczowych: "palce", "chwyt", "manipulacja" sugerują motorykę małą.
Można używać prostych, bezpiecznych przedmiotów: wkładanie dużych klocków do pudełka, przekładanie miękkich piłek między pojemnikami, układanie kubeczków jeden na drugim czy otwieranie i zamykanie pojemników pod kontrolą dorosłego. Kluczowe są powtarzalność, krótka zabawa i stały nadzór.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Około 12. miesiąca życia dziecko intensywnie ćwiczy motorykę małą przez chwyt, przenoszenie i odkładanie przedmiotów oraz proste budowanie."

Źródła:

  • CDC (Centers for Disease Control and Prevention), "Important Milestones: Your Baby By One Year", https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-1yr.html (dostęp: 04.03.2026)
  • World Health Organization, "Care for Child Development (CCD) – materials and overview", https://www.who.int/teams/maternal-newborn-child-adolescent-health-and-ageing/child-health/care-for-child-development (dostęp: 04.03.2026)
  • NHS, "Your baby's development", sekcja rozwoju około 12 miesięcy (materiał zbiorczy), https://www.nhs.uk/conditions/baby/babys-development/ (dostęp: 04.03.2026)

Materiały:

  • Checklisty kamieni milowych rozwoju (12. miesiąc życia) w wiarygodnych źródłach pediatrycznych
  • Materiały szkoleniowe z zakresu rozwoju psychomotorycznego niemowląt dla opiekunów wczesnodziecięcych
  • Poradniki bezpieczeństwa zabawek i profilaktyki zadławień (dobór wielkości elementów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego