KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 5.
Które zadanie należy do kompetencji wójta?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wójt jest z mocy prawa kierownikiem urzędu stanu cywilnego, a czynności rejestracji stanu cywilnego wykonuje kierownik USC (lub zastępca). Dlatego do jego kompetencji należą m.in. wpisy w rejestrze stanu cywilnego. Prawa jazdy, obywatelstwo i paszporty są właściwością innych organów.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź: "Dokonywanie wpisów w rejestrze stanu cywilnego."

Wójt (burmistrz, prezydent miasta) pełni szczególną funkcję w sprawach stanu cywilnego: jest kierownikiem urzędu stanu cywilnego (USC) z mocy prawa. Czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego – czyli m.in. prowadzenie i aktualizowanie rejestru oraz sporządzanie aktów – wykonuje kierownik USC albo jego zastępca. W praktyce oznacza to, że wpisy dotyczące urodzeń, małżeństw i zgonów mieszczą się w kompetencjach kierownika USC, a więc wójta.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wydawanie praw jazdy – to typowa sprawa z zakresu administracji komunikacyjnej, przypisana innemu organowi niż wójt. Częsty błąd wynika z tego, że interesanci kojarzą "sprawy dokumentowe" z gminą, ale właściwość zależy od rodzaju sprawy, a nie od tego, że jest to "jakiś urząd".
  • Przyznanie obywatelstwa polskiego – to kompetencja na poziomie centralnym, a nie zadanie organu wykonawczego gminy. Tu mylące bywa przekonanie, że skoro sprawa dotyczy osoby i dokumentów, to rozstrzyga ją urząd lokalny.
  • Wydawanie paszportów – należy do organów administracji rządowej (na terenie kraju) albo do konsula (za granicą), a nie do organów gminy. Paszport jest dokumentem państwowym, więc jego wydawanie nie jest zadaniem wójta.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się sprawy z USC (akty urodzenia/małżeństwa/zgonu, odpisy, zaświadczenia), szukaj powiązania z kierownikiem USC. Gdy pojawiają się prawa jazdy – myśl o administracji komunikacyjnej; gdy paszporty – o administracji rządowej; gdy obywatelstwo – o kompetencji centralnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Urząd stanu cywilnego (USC) realizuje zadania związane z rejestracją zdarzeń takich jak urodzenie, małżeństwo i zgon. W praktyce obejmuje to prowadzenie rejestru, sporządzanie aktów stanu cywilnego oraz wydawanie odpisów i zaświadczeń, które są potrzebne np. do spraw urzędowych i rodzinnych.
Do typowych czynności kierownika USC należą działania związane z rejestracją stanu cywilnego, np. dokonywanie wpisów w rejestrze, sporządzanie aktów (urodzenia, małżeństwa, zgonu) oraz wydawanie odpisów i zaświadczeń. Kierownik USC może też przyjmować określone oświadczenia składane w USC.
Wójt pełni funkcję kierownika USC z mocy prawa, więc ma kompetencje do wykonywania czynności rejestracji stanu cywilnego. Skoro wpisy do rejestru są elementem tej rejestracji, mieszczą się w zadaniach kierownika USC, a tym samym w kompetencji wójta (także gdy w praktyce czynności wykonuje upoważniona osoba).
Tak, wójt pozostaje kierownikiem USC z mocy prawa. W większych gminach często organizacyjnie wyznacza się osobę, która na co dzień pełni obowiązki kierownika USC, ale nie zmienia to faktu, że uprawnienia wynikające z funkcji kierownika USC są powiązane z urzędem wójta.
Wydawanie praw jazdy to sprawy z zakresu administracji komunikacyjnej, przypisane innemu organowi niż wójt. Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: gmina (wójt) to m.in. USC, a sprawy komunikacyjne częściej wiążą się z poziomem powiatu. Zawsze rozróżniaj "gdzie składasz wniosek" od "kto jest organem właściwym".
Nadanie obywatelstwa polskiego to kompetencja na poziomie centralnym państwa, a nie zadanie organu wykonawczego gminy. Wójt zajmuje się zadaniami samorządu gminnego oraz funkcjami wynikającymi z ustaw (np. jako kierownik USC), ale obywatelstwo dotyczy decyzji państwowej najwyższego szczebla.
Paszport jest dokumentem państwowym, dlatego jego wydawanie należy do administracji rządowej na terenie kraju albo do konsula za granicą. To nie jest zadanie samorządu gminnego. Na egzaminie traktuj paszporty jako obszar "państwowy", a sprawy USC jako obszar "gminny".
Najprościej: wójt kojarzy się z gminą i sprawami lokalnymi, w tym z USC (akty, odpisy, rejestr). Starosta częściej pojawia się przy zadaniach powiatowych, w tym wielu sprawach "komunikacyjnych" i organizacyjnych. Jeśli odpowiedź dotyczy rejestracji stanu cywilnego, zwykle wskazuje na USC.
Najczęściej myli się organ właściwy, bo uczniowie kierują się skojarzeniem "to załatwia się w urzędzie", a nie analizą kompetencji. Typowe pomyłki to przypisywanie wójtowi praw jazdy, paszportów lub obywatelstwa. Pomaga nauka mapy: USC–gmina, paszport–administracja rządowa, obywatelstwo–centrum.
Ucz się blokami tematycznymi: USC (urodzenia, małżeństwa, zgony, odpisy), komunikacja (uprawnienia do kierowania), dokumenty państwowe (paszporty) i sprawy centralne (obywatelstwo). Do każdego bloku dopisz "organ właściwy" i ćwicz na krótkich przykładach z życia.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wójt jest z mocy prawa kierownikiem urzędu stanu cywilnego, a czynności rejestracji stanu cywilnego wykonuje kierownik USC (lub zastępca)."

Źródła:

  • Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego, art. 6 ust. 3 oraz art. 9 ust. 1, Dz.U. 2025 poz. 594

Materiały:

  • Tekst ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego (działy dotyczące kierownika USC i czynności rejestracji)
  • Schematy/opracowania dydaktyczne: podział zadań gmina–powiat–wojewoda
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z zakresu kompetencji organów JST

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego