KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 15.
Zadeklarowane, ale jeszcze nie wniesione wpłaty przez udziałowców na poczet kapitału podstawowego, prezentuje się w bilansie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niewniesione, choć zadeklarowane wpłaty na kapitał podstawowy nie zwiększają realnie kapitału własnego, dlatego w bilansie ujmuje się je w pasywach jako pozycję korygującą, tj. ze znakiem ujemnym. Wykazanie w aktywach zniekształcałoby obraz majątku, bo środki nie zostały faktycznie wniesione.

Pełne wyjaśnienie:

Pozycja "zadeklarowane, ale jeszcze nie wniesione wpłaty przez udziałowców na poczet kapitału podstawowego" oznacza, że formalnie kapitał podstawowy został objęty (zadeklarowany), ale jednostka nie otrzymała jeszcze wkładów. W sprawozdaniu finansowym nie można traktować takiej kwoty jak typowego składnika majątku, ponieważ nie są to środki pieniężne ani inny zasób kontrolowany przez jednostkę. Jednocześnie nie można jej prezentować jak zwykłego zwiększenia kapitału własnego, bo kapitał nie został realnie pokryty.

Dlatego prawidłowa prezentacja to wykazanie w pasywach (w obrębie kapitału własnego) jako wartość ujemna – jest to pozycja korygująca, która pomniejsza kapitał własny do czasu faktycznego wniesienia wkładów. Taki zapis zapobiega zawyżeniu kapitału własnego i poprawia rzetelność obrazu sytuacji finansowej.

  • Odpowiedź "w aktywach, jako wartość ujemną" jest nieprawidłowa, bo aktywa co do zasady prezentuje się jako zasoby (zwykle dodatnie). Wartości ujemne w aktywach pojawiają się w szczególnych konstrukcjach (np. odpisy/korekty), ale tutaj istotą jest korekta kapitału, a nie pomniejszenie konkretnego składnika majątku.
  • Odpowiedź "w aktywach, jako wartość dodatnią" jest błędna, bo sugeruje istnienie majątku, którego jednostka jeszcze nie posiada (wkład nie wpłynął). To mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego zawyżenia sumy bilansowej oraz mylnej oceny płynności.
  • Odpowiedź "w pasywach jako wartość dodatnią" również jest błędna, ponieważ zwiększałaby kapitał własny mimo braku pokrycia wkładami. Poprawna logika polega na pokazaniu, że część kapitału jest "nieopłacona", więc do czasu wpłaty stanowi pomniejszenie (minus) w pasywach.

W zadaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać regułę: niewniesione wkłady na kapitał podstawowy nie są aktywem, tylko korektą kapitału własnego, dlatego trafiają do pasywów ze znakiem ujemnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, gdy udziałowcy zadeklarowali objęcie kapitału (np. przy zakładaniu lub podwyższeniu), ale środki lub aport nie zostały jeszcze faktycznie przekazane spółce. W sprawozdaniu trzeba pokazać, że kapitał nie jest w pełni pokryty, aby nie zawyżać kapitału własnego.
Choć intuicyjnie kojarzą się z "należnością", w bilansie traktuje się je jako pozycję korygującą kapitał własny, bo dotyczą pokrycia kapitału podstawowego. Wykazanie w aktywach mogłoby sugerować istnienie majątku, którego jednostka jeszcze realnie nie posiada.
Prezentuje się je w pasywach, w obszarze kapitału (funduszu) własnego. Kluczowe jest to, że nie jest to typowe zobowiązanie wobec podmiotów zewnętrznych, tylko korekta pokazująca niepokryty kapitał podstawowy.
Wartość ujemna wskazuje, że jest to pozycja pomniejszająca kapitał własny do czasu faktycznego wniesienia wkładu. Dzięki temu kapitał podstawowy nie jest prezentowany tak, jakby został już w całości opłacony, co poprawia rzetelność i porównywalność sprawozdania.
Po faktycznym wniesieniu wkładów spółka otrzymuje aktywa (np. środki pieniężne lub aport), a pozycja "niewniesione/należne wpłaty na kapitał" przestaje pomniejszać kapitał własny. Efekt końcowy to "zniknięcie minusa" w pasywach i pojawienie się realnych aktywów.
Zwykłe należności dotyczą sprzedaży towarów/usług i prezentuje się je w aktywach jako składnik majątku obrotowego. Niewniesione wpłaty na kapitał podstawowy wynikają z relacji właścicielskiej (udziałowcy) i służą korekcie kapitału własnego, więc trafiają do pasywów ze znakiem minus.
Tak. Ponieważ prezentuje się je jako wartość ujemną w pasywach, obniżają kapitał własny wykazywany w bilansie. To istotne np. przy analizie wskaźników zadłużenia, wypłacalności czy ocenie, czy kapitał podstawowy jest realnie pokryty wkładami.
Najczęstszy błąd to wybór aktywów, bo słowo "należne" kojarzy się z należnościami. Drugi błąd to wskazanie pasywów, ale jako wartości dodatniej, co zawyżałoby kapitał własny. Na egzaminie warto szukać słów: "nie wniesione" i "kapitał podstawowy".
Najczęściej przy tworzeniu spółki lub podwyższeniu kapitału, gdy formalnie objęto udziały, ale termin wpłaty jeszcze nie upłynął albo wkład jest w trakcie wnoszenia. Wtedy księgowość musi pokazać, że część kapitału jest jeszcze niepokryta.
Najpierw ustal, czy pozycja jest zasobem (aktywa), czy źródłem finansowania/korektą (pasywa). Potem sprawdź, czy ma charakter "pomniejszenia" (minus) czy "zwiększenia" (plus). W pytaniach o kapitał podstawowy często pojawiają się korekty kapitału własnego.
info

Statystycznie 35% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Niewniesione, choć zadeklarowane wpłaty na kapitał podstawowy nie zwiększają realnie kapitału własnego, dlatego w bilansie ujmuje się je w pasywach jako pozycję korygującą, tj. ze znakiem ujemnym."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości – załącznik: wzór bilansu (pozycje kapitału/funduszu własnego)
  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości – objaśnienia do pozycji bilansu dotyczące kapitału (funduszu) własnego

Materiały:

  • Wzory bilansu stosowane w sprawozdaniu finansowym (część dotycząca kapitału własnego)
  • Komentarze i objaśnienia do pozycji kapitału własnego w sprawozdaniu finansowym
  • Zadania z klasyfikacji pozycji bilansowych (aktywa/pasywa, znaki dodatnie/ujemne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego