KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 28.
Które zagrożenie w podziemnych zakładach górniczych klasyfikuje się według trzech stopni?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zagrożenie tąpaniami zalicza się do zagrożeń naturalnych i w aktualnych przepisach jest ono stopniowane na trzy stopnie (I–III). Pozostałe odpowiedzi mają inną skalę: metanowe ma cztery kategorie, wybuch pyłu węglowego dwie klasy, a pyły szkodliwe to zagrożenie techniczne.

Pełne wyjaśnienie:

W podziemnych zakładach górniczych zagrożenia dzieli się m.in. na naturalne i techniczne. Dla zagrożeń naturalnych przepisy przewidują formalne zasady kwalifikowania (stopniowania/klasyfikowania), co ma bezpośredni wpływ na dobór profilaktyki, wymagane zabezpieczenia oraz sposób prowadzenia robót.

Poprawna jest odpowiedź "tąpaniami", ponieważ zagrożenie tąpaniami jest w aktualnym stanie prawnym stopniowane na trzy stopnie (I, II, III). Oznacza to, że w praktyce kopalni można spotkać formalne zaliczenie danego rejonu/wyrobiska do jednego z trzech stopni, a od tego zależą wymagania organizacyjne i techniczne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "metanowe" – to również zagrożenie naturalne, ale klasyfikowane jest w czterech kategoriach (I–IV), więc nie spełnia warunku "trzech stopni". Typowym błędem jest zapamiętanie, że "metan ma kategorie", ale pomylenie ich liczby.
  • "wybuchem pyłu węglowego" – w obowiązujących zasadach występują dwie klasy (A, B), a nie trzy stopnie. Często myli się tu "pył" z innymi zagrożeniami pyłowymi i przenosi się liczbę poziomów z innej klasyfikacji.
  • "pyłami szkodliwymi dla zdrowia" – w aktualnym ujęciu jest to zagrożenie techniczne, a nie naturalne w rozumieniu przepisów o zagrożeniach naturalnych; dlatego nie funkcjonuje tu aktualna, przepisowa klasyfikacja na trzy stopnie w tym samym sensie co dla tąpań.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy pytanie używa słowa "stopnie", "kategorie" czy "klasy". Te terminy nie są zamienne i często prowadzą do pomyłek nawet przy dobrej znajomości samych zagrożeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza formalne zaliczenie rejonu lub warunków pracy do określonego poziomu zagrożenia (np. I–III). Taka klasyfikacja porządkuje ocenę ryzyka i wpływa na dobór profilaktyki, wymagań organizacyjnych oraz zabezpieczeń technicznych w kopalni.
W aktualnych zasadach stopniowania zagrożeń naturalnych na trzy stopnie zalicza się m.in. zagrożenie tąpaniami. Na egzaminie zwracaj uwagę na słowo "stopnie", bo inne zagrożenia bywają klasyfikowane w kategoriach lub klasach.
Zagrożenie metanowe jest klasyfikowane w innym systemie: ma cztery kategorie (I–IV). Uczeń często pamięta, że "metan ma kategorie", ale popełnia błąd, gdy nie sprawdzi liczby poziomów wskazanej w przepisach.
To zagrożenie naturalne związane z możliwością zapłonu i eksplozji pyłu węglowego. W klasyfikacji występuje w dwóch klasach, a nie w trzech stopniach. Typową pomyłką jest mylenie "klasy" z "kategorią" lub "stopniem".
Nie w rozumieniu przepisów dotyczących zagrożeń naturalnych. Pyły szkodliwe dla zdrowia traktuje się jako zagrożenie techniczne (higieniczne), więc nie należy automatycznie przenosić na nie skali stopni/kategorii z rozporządzenia o zagrożeniach naturalnych.
Najpierw przeczytaj dokładnie, jakiego słowa użyto w pytaniu: stopień, kategoria czy klasa. To różne systemy. Dopiero potem przypisz właściwe zagrożenie (np. tąpania—stopnie, metan—kategorie, pył węglowy—klasy).
Gdy warunki geologiczno-górnicze i obserwacje (np. zjawiska sejsmiczne, deformacje) wskazują na określony poziom ryzyka. Ustalenie stopnia ma znaczenie dla organizacji robót, profilaktyki tąpaniowej i decyzji dozoru oraz kierownictwa ruchu.
Najczęściej myli się "pyły szkodliwe dla zdrowia" z "wybuchem pyłu węglowego", bo oba zawierają słowo "pył". Drugi błąd to przenoszenie nieaktualnych schematów klasyfikacji. Pomaga zapamiętanie, że "wybuch pyłu" to zagrożenie naturalne, a "pyły szkodliwe" techniczne.
Bo liczba poziomów klasyfikacji i nazewnictwo mogą się zmieniać. Na egzaminie wymagany jest stan aktualny, a w praktyce kopalni od prawidłowej klasyfikacji zależą obowiązki profilaktyczne i zabezpieczenia. Dlatego warto uczyć się według obowiązującego tekstu jednolitego.
Ułóż krótką "mapę" zagrożeń i ich skal: które mają stopnie, które kategorie, a które klasy. Następnie ćwicz na pytaniach testowych, zawsze sprawdzając słowo kluczowe w treści pytania. Dobre jest też porównywanie podobnych zagrożeń, by uniknąć pomyłek terminologicznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Zagrożenie tąpaniami zalicza się do zagrożeń naturalnych i w aktualnych przepisach jest ono stopniowane na trzy stopnie (I–III)."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie zagrożeń naturalnych w zakładach górniczych, tekst jednolity: Dz.U. 2021 poz. 1617
  • Rozporządzenie z 2002 r. dotyczące zagrożeń (wskazane w kontekście jako utracone moc): Dz.U. 2002.94.841

Materiały:

  • Tekst jednolity rozporządzenia w sprawie zagrożeń naturalnych w zakładach górniczych (Dz.U. 2021 poz. 1617)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym (metanowe, tąpaniami, pyłowe)
  • Podręczniki/opracowania z zakresu bezpieczeństwa pracy i zagrożeń w kopalniach podziemnych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego