KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 26.
Zajęcia plastyczne, w których do ugniatania, gniecenia, rwania wykorzystywana jest plastelina, należy wprowadzić podczas zabaw z dziećmi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zabawy z plasteliną wymagają pewnej siły dłoni, koordynacji i kontroli ruchu oraz rozumienia prostych zasad, by nie wkładać masy do ust. Dlatego czynności takie jak ugniatanie, gniecenie i rwanie wprowadza się dopiero pod koniec 2. roku życia, czyli w IV kwartale.

Pełne wyjaśnienie:

Zajęcia plastyczne z plasteliną (ugniatanie, gniecenie, rwanie, rolowanie) są wartościowe, bo rozwijają motorykę małą, wzmacniają mięśnie dłoni i palców oraz wspierają koordynację wzrokowo-ruchową. Jednocześnie są to aktywności wymagające od dziecka określonej gotowości rozwojowej: musi ono potrafić kontrolować nacisk dłoni, wykonywać celowe ruchy oraz w podstawowym stopniu respektować zasady bezpieczeństwa podczas zabawy.

Odpowiedź "w IV kwartale drugiego roku życia" wskazuje końcówkę 2. roku życia, kiedy u większości dzieci rośnie sprawność manipulacyjna i wydłuża się czas skupienia na zadaniu. W praktyce opiekuńczej jest to moment, w którym łatwiej zaproponować nie tylko dotykanie masy, ale też konkretne działania: rozrywanie na kawałki, wałkowanie w "robaczki", ugniatanie w kulki, odciskanie prostych kształtów. W tym wieku nadal konieczny jest nadzór osoby dorosłej, ale ryzyko zachowań niebezpiecznych jest zwykle mniejsze niż u młodszych dzieci.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "w I kwartale drugiego roku życia" to okres, w którym część dzieci dopiero intensywnie doskonali podstawowe chwyty i manipulację. U wielu dzieci może to być za wcześnie na wymagające działania (rwanie, silne ugniatanie), a większy nacisk kładzie się na prostsze zabawy sensoryczne oraz krótkie aktywności pod ścisłym nadzorem.
  • "w II kwartale trzeciego roku życia" i "w III kwartale trzeciego roku życia" przesuwają wprowadzenie plasteliny zbyt późno. W 3. roku życia dzieci zwykle potrafią już wykonywać bardziej złożone prace plastyczne; plastelina może być wtedy narzędziem do rozwijania precyzji, ale nie jest to dopiero moment jej pierwszego wprowadzania.

Wskazówka praktyczna: aby zwiększyć bezpieczeństwo i sukces dziecka, stosuj małe porcje plasteliny, jasne zasady (np. "plastelina zostaje na stoliku"), częste mycie rąk po zajęciach i dobieraj zadania od łatwych do trudniejszych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zabawy z plasteliną rozwijają głównie motorykę małą: siłę dłoni, sprawność palców i koordynację wzrokowo-ruchową. Wspierają też planowanie ruchu, koncentrację oraz komunikację (nazywanie czynności i kształtów). To dobre przygotowanie do rysowania i czynności samoobsługowych.
U młodszych dzieci częściej występuje wkładanie przedmiotów do ust i trudność w utrzymaniu zasad. Do ugniatania i rwania potrzebna jest też pewna siła i kontrola dłoni. Zbyt wczesne wprowadzenie może powodować frustrację dziecka lub zwiększać ryzyko zabrudzeń i zachowań niebezpiecznych.
Zapewnij stały nadzór, małe porcje plasteliny i jasne reguły (np. "na stoliku, nie do buzi"). Używaj podkładek i fartuszków, zadbaj o higienę rąk po zajęciach. Dobieraj zadania stopniowo: najpierw ugniatanie, potem wałkowanie i proste formy.
Na start sprawdzają się proste aktywności: toczenie kulek, robienie wałeczków, zgniatanie "placków" dłonią, odrywanie małych kawałków i przyklejanie ich na kartkę. Krótkie zadania z szybkim efektem zmniejszają zniechęcenie i wzmacniają poczucie sprawczości.
Zabawy sensoryczne skupiają się na doświadczaniu faktury, temperatury i nacisku (dotykanie, ugniatanie bez celu). Prace plastyczne mają zwykle cel: uformowanie kształtu, "zrobienie" przedmiotu, odciskanie wzoru. Oba typy są ważne, ale wymagają innego poziomu organizacji i instrukcji.
Gotowość widać, gdy dziecko potrafi chwytać i manipulować małymi przedmiotami, naśladuje proste czynności dorosłego, utrzymuje uwagę choć przez chwilę i reaguje na krótkie polecenia. Ważne jest też, by rzadziej wkładało rzeczy do ust. Zawsze ocenia się to indywidualnie.
Częste błędy to: zbyt trudne polecenia na początku (np. od razu "ulep figurkę"), zbyt długa aktywność bez przerw, brak zasad i nadzoru oraz podawanie zbyt dużej ilości masy naraz. Skutkiem bywa chaos, frustracja i mniejsza wartość rozwojowa zajęć.
Tak, jeśli opiekun nazywa czynności i zachęca do komunikacji: "ugniatam", "robię kulkę", "odrywam kawałek", "to jest duże/małe". Można też ćwiczyć proste wybory ("chcesz wałek czy kulkę?"). Aktywność manualna tworzy okazję do dialogu i powtarzania słów.
Zaczynaj od dużych ruchów dłoni (zgniatanie, wałkowanie), potem przechodź do bardziej precyzyjnych (małe kulki, cienkie wałeczki, odciskanie). Obserwuj zmęczenie dłoni i uwagę dziecka. Lepiej zrobić krócej i łatwiej niż za długo i za trudno.
Ucz się etapami: najpierw kamienie milowe (chwyt, manipulacja), potem przykłady aktywności dla danego wieku (np. masy plastyczne, kredki). Twórz fiszki: "wiek → umiejętność → przykładowa zabawa". Na testach szukaj słów kluczy związanych z siłą dłoni i koordynacją.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "roku życia, czyli w IV kwartale."

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z psychologii rozwojowej dziecka (rozwój w 1–3 r.ż.)
  • Materiały dydaktyczne o rozwoju motoryki małej i ćwiczeniach grafomotorycznych dla małych dzieci
  • Poradniki metodyczne dla opiekunek w żłobku dotyczące planowania zabaw plastycznych i sensorycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego