Pytanie opisuje sytuację, w której konkretny podmiot (zakład chemiczny) swoim działaniem (odprowadzaniem ścieków do odbiornika) zwiększa koszty utrzymania tych wód o określoną wartość: 30%. W logice takich rozliczeń kluczowe jest powiązanie ponoszonych kosztów z rozmiarem wywołanego skutku. Jeżeli skutek kosztowy został podany wprost jako "wzrost o 30%", to naturalnym i oczekiwanym wnioskiem jest, że zakład ponosi koszty w tej właśnie proporcji do wzrostu, czyli 30%.
Odpowiedź "30%" jest poprawna, bo jest bezpośrednio zgodna z informacją liczbową w treści: zakład powoduje wzrost kosztów utrzymania o 30%, więc taki powinien być jego udział w kosztach wynikających z tego wzrostu.
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w świetle treści zadania:
- "50%" sugeruje arbitralne "pół na pół", ale w pytaniu nie ma żadnej przesłanki, że koszty są dzielone po równo między dwa podmioty lub że udział ma być stały niezależnie od wpływu.
- "70%" to wartość oderwana od podanego wzrostu 30% i nie wynika ani z proporcji, ani z żadnego dodatkowego warunku w zadaniu.
- "100%" mogłoby kusić skojarzeniem z pełną odpowiedzialnością sprawcy, jednak pytanie podaje konkretną skalę wzrostu kosztów (30%). Bez dodatkowej informacji, że zakład odpowiada za całość utrzymania wód, nie ma podstaw, by przyjąć pełne finansowanie.
Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach, w których podano jednoznaczny procent wzrostu kosztów spowodowany przez dany podmiot, najczęściej testowana jest umiejętność przypisania kosztu proporcjonalnie do wpływu, a nie dobierania "większych" wartości na podstawie intuicji moralnej.
