W zadaniu występują jednocześnie produkty gotowe oraz produkcja w toku (część biurek jest nieukończona). W takiej sytuacji, aby prawidłowo wyznaczyć koszt jednostkowy, przelicza się produkcję w toku na tzw. jednostki równoważne, czyli "ile to jest" pełnych sztuk po uwzględnieniu stopnia zaawansowania.
Krok 1: oblicz jednostki równoważne
Produkty gotowe: 52 szt.
Produkcja w toku: 20 szt. ukończonych w 40%, czyli 20 × 0,40 = 8 jednostek równoważnych.
Razem: 52 + 8 = 60 jednostek równoważnych.
Krok 2: oblicz koszt jednostkowy
Koszty wytworzenia: 9 000 zł.
Koszt na 1 jednostkę równoważną: 9 000 zł ÷ 60 = 150 zł.
Ponieważ wyrób gotowy odpowiada 1 pełnej jednostce równoważnej, koszt wytworzenia gotowego biurka wynosi 150 zł.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- Wynik 173 zł odpowiada podzieleniu 9 000 zł tylko przez 52 sztuki. To typowy błąd polegający na pominięciu produkcji w toku, która również "zużyła" część kosztów wytworzenia.
- Wynik 125 zł wynika z potraktowania 20 sztuk w toku jako w pełni gotowych i podzielenia kosztów przez 52 + 20 = 72. To błąd, bo 40% zaawansowania oznacza, że produkcja w toku nie jest równoważna pełnym sztukom.
- Wynik 60 zł nie wynika z poprawnej procedury w tym zadaniu; zwykle pojawia się przy przypadkowym dzieleniu przez inną liczbę (np. mylne założenia co do wielkości produkcji lub kosztów).
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści jest podany procent zaawansowania produkcji w toku, to niemal zawsze trzeba użyć przeliczenia na jednostki równoważne, a dopiero potem dzielić koszty przez tę wartość.
