W zadaniu koszty wydziałowe (koszty pośrednie produkcyjne) mają zostać przypisane do dwóch odrębnych zleceń. Klucz rozliczeniowy jest podany wprost: proporcjonalnie do kosztów bezpośrednich. Oznacza to, że "bazą" (podstawą podziału) jest suma kosztów bezpośrednich każdego zlecenia.
Poprawna procedura jest zawsze taka sama:
- Z tabeli ustal: koszty bezpośrednie zlecenia 1 oraz koszty bezpośrednie zlecenia 2.
- Oblicz sumę kosztów bezpośrednich: (zlecenie 1 + zlecenie 2).
- Wyznacz udziały procentowe (lub ułamkowe):
udział zlecenia = koszty bezpośrednie zlecenia / suma kosztów bezpośrednich. - Pomnóż każdy udział przez łączną kwotę kosztów wydziałowych do rozliczenia (również z tabeli). Otrzymasz koszty wydziałowe przypadające na każde zlecenie.
- Wykonaj kontrolę: koszty wydziałowe zlecenia 1 + koszty wydziałowe zlecenia 2 = koszty wydziałowe ogółem. Jeśli suma się nie zgadza, zwykle błąd dotyczy bazy lub pominięcia jakiejś pozycji kosztów bezpośrednich.
Odpowiedź "17 000,00 zł i 13 000,00 zł" jest zgodna z ideą podziału proporcjonalnego: daje dwie dodatnie kwoty, których sensownie oczekuje się jako części łącznych kosztów wydziałowych, a jednocześnie (w poprawnie przygotowanym zadaniu) ich suma odpowiada wartości kosztów wydziałowych do rozliczenia.
Pozostałe odpowiedzi odpowiadają typowym błędom:
- "15 000,00 zł i 15 000,00 zł" sugeruje podział po równo, czyli zignorowanie wskazanego klucza (koszty bezpośrednie).
- "7 000,00 zł i 5 000,00 zł" wskazuje na pomyłkę skali (np. rozliczenie tylko części kosztów wydziałowych albo użycie niewłaściwej kwoty do podziału).
- "85 000,00 zł i 65 000,00 zł" jest nielogicznie wysokie jak na rozliczane koszty wydziałowe w typowej tabeli kalkulacyjnej; często wynika z omyłkowego potraktowania kosztów całkowitych jako wydziałowych.
Na egzaminie kluczowe jest czytanie polecenia: jeśli baza to koszty bezpośrednie, nie wolno podstawiać innej wielkości, nawet jeśli w tabeli występuje (np. materiały, robocizna, koszt całkowity).
