KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 39.
Zakład pobrał z własnej studni głębinowej 2500 m3 wody podziemnej na potrzeby socjalno-bytowe. Woda w celu zapewnienia jej odpowiedniej jakości została poddana procesom odżelaziania. Oblicz opłatę za korzystanie ze środowiska uwzględniając, że zakład nie posiada pozwolenia wodnoprawnego.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z obliczaniem opłat za korzystanie ze środowiska w kontekście poboru wody podziemnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opłatę wyznacza się jako iloczyn pobranej objętości wody (2500 m3) oraz właściwej stawki jednostkowej, a następnie stosuje się podwyższenie wynikające z braku pozwolenia wodnoprawnego. Po podstawieniu stawek obowiązujących dla tej sytuacji otrzymuje się 1275,0 zł; pozostałe warianty zwykle wynikają z pominięcia podwyższenia lub użycia niewłaściwej stawki.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu trzeba rozpoznać, że zakład pobrał wody podziemne z własnej studni głębinowej na cele socjalno-bytowe. To oznacza, że nalicza się opłatę związaną z poborem wody, a nie za sam proces uzdatniania.

Krok 1: dobór właściwej stawki
Wybiera się stawkę jednostkową odpowiadającą poborowi wód podziemnych dla wskazanego celu wykorzystania. W praktyce korzysta się z aktualnych tabel stawek dla danego okresu rozliczeniowego.

Krok 2: obliczenie opłaty podstawowej
Stosuje się ogólną zależność: opłata podstawowa = ilość pobranej wody × stawka jednostkowa. W zadaniu ilość wynosi 2500 m3, więc wynik skaluje się liniowo wraz z objętością.

Krok 3: brak pozwolenia wodnoprawnego
Skoro zakład nie posiada pozwolenia, należy zastosować mechanizm opłaty podwyższonej (czyli zwiększenie opłaty w porównaniu do sytuacji legalnego poboru). To jest kluczowy element różnicujący wyniki.

Wynik
Po zastosowaniu właściwej stawki i podwyższenia otrzymuje się 1275,0 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 359,4 zł – typowy skutek użycia innej stawki (np. dla odmiennego rodzaju wody lub celu) albo błędu w przeliczeniu jednostek.
  • 212,5 zł – zwykle wynik nieuwzględnienia podwyższenia za brak pozwolenia lub zastosowania stawki z niewłaściwej kategorii.
  • 2156,4 zł – często efekt podwójnego naliczenia współczynnika albo doboru stawki nieadekwatnej do poboru na cele socjalno-bytowe.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź trzy rzeczy: (1) rodzaj wody (podziemna/powierzchniowa), (2) cel poboru, (3) czy występuje przesłanka podwyższenia (np. brak wymaganych decyzji). Dopiero potem wykonuj rachunek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To należność naliczana za pobór wód (np. podziemnych) w określonej ilości i na określony cel. W praktyce liczy się ją jako ilość pobranej wody × stawka jednostkowa, a w niektórych sytuacjach stosuje się dodatkowe współczynniki (np. podwyższające).
Wskazówką jest sformułowanie o własnej studni głębinowej. Studnia głębinowa typowo ujmuje wody podziemne, więc dobiera się stawki i zasady właściwe dla tego rodzaju poboru, a nie dla wód powierzchniowych.
Brak wymaganego pozwolenia oznacza, że pobór odbywa się bez wymaganej podstawy formalnej, co w systemie opłat skutkuje zwykle naliczeniem opłaty podwyższonej. Na egzaminie to sygnał, że nie wystarczy policzyć opłaty podstawowej.
Odżelazianie to proces uzdatniania wody w celu poprawy jej jakości użytkowej. Zwykle nie zmienia faktu, że opłata dotyczy samego poboru wody z ujęcia. W zadaniach egzaminacyjnych odżelazianie bywa elementem tła, a kluczowy jest rodzaj poboru i pozwolenie.
Najczęściej potrzebujesz: ilości pobranej wody (w m3), informacji o rodzaju wody (podziemna/powierzchniowa), celu poboru oraz właściwej stawki jednostkowej z aktualnej tabeli. Dodatkowo sprawdza się, czy trzeba użyć współczynników (np. podwyższenia).
Zapisz najpierw jednostkę stawki (np. za 1 m3 lub za inną jednostkę) i dopiero potem podstawiaj liczby. Pomaga też kontrola sensowności wyniku: jeśli pobór to tysiące m3, opłata zwykle nie powinna wyglądać jak dla kilku m3.
Różnice wynikają najczęściej z użycia innej stawki (złej kategorii wody lub celu), pominięcia albo podwójnego zastosowania podwyższenia za brak pozwolenia oraz z błędów rachunkowych. Egzamin często sprawdza właśnie dobór właściwego wariantu.
Najczęściej: (1) wybiera się stawkę "na pamięć" zamiast z właściwej tabeli, (2) pomija się informację o braku pozwolenia, (3) miesza się rodzaje wód (podziemne/powierzchniowe), (4) gubi się jednostki. Dobra metoda to zapisanie wzoru i zaznaczenie wszystkich współczynników.
Stosuje się ją wtedy, gdy w treści pojawia się informacja o niespełnieniu wymogów formalnych, np. brak pozwolenia na dany rodzaj korzystania. Na egzaminie to kluczowe słowo, które zmienia wynik obliczeń w porównaniu do zwykłej opłaty podstawowej.
Ćwicz schemat: identyfikacja rodzaju poboru → dobór stawki → obliczenie opłaty podstawowej → sprawdzenie podwyższeń. Warto też robić krótką kontrolę wyniku (rząd wielkości) i trenować zadania z różnymi celami poboru, bo to najczęściej zmienia stawkę.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Opłatę wyznacza się jako iloczyn pobranej objętości wody (2500 m3) oraz właściwej stawki jednostkowej, a następnie stosuje się podwyższenie wynikające z braku pozwolenia wodnoprawnego."

Materiały:

  • Aktualne zestawienia stawek opłat dotyczących poboru wód (materiały urzędowe publikowane dla danego roku)
  • Podręczniki/kompendia dla technika ochrony środowiska: rozdziały o opłatach środowiskowych i gospodarce wodnej
  • Przykładowe arkusze zadań egzaminacyjnych z działu: opłaty za korzystanie ze środowiska

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego