KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 37.
Zakład posiadający pozwolenie na pobór pobrał wodę podziemną i naliczył za nią opłatę w wysokości 302 zł.
W przypadku braku pozwolenia na pobór wody zakład ten musiałby naliczyć opłatę o 500 % wyższą, czyli wynoszącą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opłata "o 500% wyższa" oznacza wzrost o 500% wartości bazowej, czyli razem 100% + 500% = 600% kwoty 302 zł. To daje 302 × 6 = 1812 zł. Zgodnie z zasadą opłata podwyższona jest doliczana niezależnie od opłaty zmiennej, więc nie kończy się na 1510 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu punktem wyjścia jest opłata 302 zł naliczona przy posiadaniu pozwolenia. Przy braku pozwolenia pojawia się opłata podwyższona, która jest ustalana jako 500% opłaty zmiennej i – co kluczowe – jest ponoszona niezależnie od samej opłaty zmiennej. Oznacza to, że do zapłaty nie jest wyłącznie "kara", lecz suma dwóch składników.

Krok 1: wyznaczenie opłaty podwyższonej
500% z 302 zł = 5 × 302 zł = 1510 zł.

Krok 2: wyznaczenie kwoty całkowitej
Kwota całkowita = opłata zmienna + opłata podwyższona = 302 zł + 1510 zł = 1812 zł.

To samo można zauważyć językowo: "o 500% wyższa" znaczy, że nowa wartość jest większa o pięć razy wartość bazową, czyli wynosi łącznie sześć razy bazę (100% + 500% = 600%). Matematycznie: 302 × 6 = 1812.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "1510,00 zł" to wyłącznie 500% z 302 zł (część podwyższona), bez doliczenia 302 zł opłaty zmiennej.
  • "906,00 zł" odpowiada potocznemu, ale błędnemu skrótowi myślowemu (np. pomyłce w mnożniku procentowym), nie wynika ani z 500%, ani z sumowania opłat.
  • "604,00 zł" to 200% wartości bazowej (2 × 302), więc nie pasuje do wzrostu o 500%.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "opłata podwyższona" i jednocześnie informację, że jest "niezależnie od opłaty zmiennej", zawsze sprawdź, czy pytanie dotyczy samej opłaty podwyższonej, czy łącznej kwoty do zapłaty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"O 500% wyższa" oznacza wzrost o pięć razy wartości bazowej, ale razem z bazą. Czyli nowa wartość to 100% + 500% = 600% wartości wyjściowej. W praktyce: mnożysz kwotę bazową przez 6, a nie przez 5.
Najpierw liczysz opłatę podwyższoną: 500% × opłata zmienna = 5 × opłata zmienna. Potem dodajesz opłatę zmienną, bo jest płacona niezależnie. Dla 302 zł: 5×302=1510, a 302+1510=1812 zł.
Bo opłata podwyższona jest dodatkowa i ponoszona niezależnie od opłaty zmiennej. 500% odnosi się do wyliczenia części podwyższonej (5×302), ale całkowite obciążenie obejmuje też opłatę zmienną, więc suma wynosi 302 + 1510.
To składnik opłaty za usługi wodne zależny od faktycznego korzystania z wody (np. ilości pobranej wody w danym okresie). W zadaniu opłata zmienna wynosi 302 zł i stanowi bazę do wyliczenia opłaty podwyższonej w przypadku braku wymaganego pozwolenia.
To dodatkowa opłata naliczana m.in. wtedy, gdy pobór wód podziemnych odbywa się bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W kontekście zadania wynosi 500% opłaty zmiennej, czyli pięciokrotność tej opłaty, a następnie jest doliczana do kwoty bazowej.
Najczęstszy błąd to podanie samej opłaty podwyższonej (np. 1510 zł) zamiast kwoty łącznej (1812 zł). Drugi typ błędu to zła interpretacja procentów: traktowanie "o 500% wyższa" jako "500% wartości", czyli mnożenie przez 5 bez dodania 100%.
W praktyce zależy to od warunków korzystania z wód i skali poboru, a szczegóły wynikają z przepisów prawa wodnego oraz dokumentacji przedsięwzięcia. Na egzaminie zwykle przyjmuje się, że brak wymaganego pozwolenia skutkuje opłatą podwyższoną naliczaną od opłaty zmiennej.
Zwracaj uwagę na sformułowania typu "musiałby naliczyć opłatę … wynoszącą" oraz na informację, że opłata podwyższona jest ponoszona "niezależnie" od opłaty zmiennej. To sygnał, że należy dodać oba składniki, a nie podawać tylko część podwyższoną.
To zależy, co liczysz. Sama opłata podwyższona to 500% opłaty zmiennej, więc liczysz 5×. Natomiast jeśli pytanie dotyczy opłaty "o 500% wyższej" lub kwoty łącznej (zmienna + podwyższona), to wychodzi 6× wartości bazowej.
Przećwicz schemat: baza (opłata zmienna) → procent (np. 500%) → decyzja, czy doliczasz bazę. Warto robić krótkie notatki: "500% z X = 5X" oraz "o 500% wyższe = 6X". To ogranicza pomyłki w stresie egzaminacyjnym.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, art. 281, Dz.U. 2024 poz. 1087
  • Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, art. 280, Dz.U. 2024 poz. 1087

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy Prawo wodne (działy dotyczące opłat za usługi wodne)
  • Zadania rachunkowe z procentów (wzrost o X%) w kontekście opłat i kar
  • Materiały dydaktyczne z zakresu gospodarki wodnej i pozwoleń wodnoprawnych (kurs/notesy szkolne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego