W zadaniach dotyczących zakładania osnowy pomiarowej (sytuacyjnej) sprawdza się, czy potrafisz rozpoznać wymagany poziom dokładności pomiarów liniowych. Kryterium bywa zapisane w postaci:
md ≤ a + b/km
co oznacza, że dopuszczalny średni błąd pomiaru odległości składa się z:
- składnika stałego (np. 0,01 m) – związanego m.in. z centrowaniem, celowaniem, odczytem i stałymi błędami instrumentu,
- składnika zależnego od długości (np. 0,01 m/km) – rosnącego wraz z długością mierzonych odcinków (im dłuższy bok, tym większy udział tego członu).
Odpowiedź "m<sub>d</sub> ≤ 0,01 m + 0,01 m/km" jest poprawna, bo odpowiada wymaganemu zapisowi granicznemu dla średniego błędu odległości przy zakładaniu osnowy pomiarowej w tym typie zadania.
Pozostałe propozycje są typowymi "pułapkami":
- Wariant z 0,02 m/km zmienia (podwaja) składnik zależny od długości, czyli dopuszcza inny poziom narastania błędu na kilometr.
- Warianty z większym składnikiem stałym (0,05 m lub 0,07 m) dotyczą wyraźnie innej klasy/poziomu dokładności i mogą wyglądać "realistycznie", ale nie odpowiadają wymaganemu kryterium.
- Zapisy z mm/km wymagają szczególnej uwagi: łatwo przeoczyć różnicę skali między milimetrami i metrami, co prowadzi do błędnego porównania opcji.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze czytaj oba człony nierówności (stały i "na km") oraz sprawdź jednostki. W pytaniach o dokładność osnów odpowiedzi różnią się zwykle tylko jednym parametrem – to celowe sprawdzenie uważności i rozumienia modelu błędu.
