KWALIFIKACJA EKA6 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 3.
Zakładając, że mamy do czynienia z dobrami normalnymi, jak zmieni się krzywa popytu, gdy dochód konsumentów wzrośnie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla dóbr normalnych wzrost dochodu zwiększa popyt przy każdej cenie, więc cała krzywa popytu przesuwa się w prawo.
To nie jest ruch po krzywej (wywołany zmianą ceny), tylko zmiana jej położenia spowodowana zmianą dochodu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy wpływu dochodu na popyt przy założeniu, że rozpatrywane są dobra normalne. Dobro normalne to takie, którego popyt rośnie, gdy rośnie dochód konsumenta (przy pozostałych czynnikach stałych).

Gdy dochód konsumentów wzrasta, konsumenci mogą kupować więcej danego dobra (lub częściej je wybierać) przy każdej możliwej cenie. W języku wykresu oznacza to, że zmienia się nie punkt na tej samej krzywej, lecz położenie całej krzywej popytu. Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "Przesunie się w prawo" (czyli większa ilość jest kupowana przy tej samej cenie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Przesunie się w lewo" opisuje sytuację typową dla dóbr niższego rzędu (inferior), gdzie wzrost dochodu zmniejsza popyt, bo konsumenci przechodzą na substytuty lepszej jakości.
  • "Zostanie niezmieniona" byłoby prawdziwe, gdyby dochód nie wpływał na popyt na dane dobro (np. dobro o zerowej elastyczności dochodowej) albo gdyby dochód się nie zmienił. W pytaniu dochód rośnie i założono dobro normalne.
  • "Zostanie przesunięta w górę" jest typowym błędem "czytania wykresu intuicyjnie". Dla standardowego wykresu popytu o osiach: cena (pion) i ilość (poziom), wzrost popytu pokazuje się przesunięciem krzywej w prawo. Przesunięcie "w górę" nie jest tu właściwym, jednoznacznym opisem zmiany popytu.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę ceteris paribus — zmiana ceny powoduje ruch po krzywej, a zmiana dochodu, gustów, liczby konsumentów czy cen dóbr powiązanych powoduje przesunięcie krzywej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobra normalne to takie, na które popyt rośnie wraz ze wzrostem dochodu konsumenta (przy innych warunkach bez zmian). Przykładowo, gdy zarabiasz więcej, częściej kupujesz dany produkt lub kupujesz go w większej ilości. W teorii wiąże się to z dodatnią elastycznością dochodową popytu.
Wzrost dochodu powoduje wzrost popytu przy każdej cenie, więc krzywa popytu przesuwa się w prawo. Oznacza to, że przy tej samej cenie konsumenci chcą i mogą kupić większą ilość dobra. To klasyczny przykład działania czynnika pozacenowego popytu.
Ruch po krzywej popytu występuje wtedy, gdy zmienia się cena dobra (ilość reaguje na cenę). Przesunięcie krzywej dotyczy zmiany innych czynników, np. dochodu, gustów, liczby konsumentów czy cen dóbr substytucyjnych/komplementarnych. Dochód jest czynnikiem pozacenowym, więc przesuwa krzywą.
Nie zawsze. Zależy od rodzaju dobra. Dla dóbr normalnych popyt rośnie wraz z dochodem, ale dla dóbr niższego rzędu może spadać (konsumenci zastępują je dobrami lepszymi). Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest zwrócenie uwagi na założenie: "dobra normalne".
Najczęściej myli się przesunięcie krzywej z ruchem wzdłuż krzywej. Drugi błąd to utożsamianie "wzrostu" z przesunięciem "w górę" bez sprawdzenia osi wykresu. W standardowym ujęciu popyt rosnący to przesunięcie w prawo (większa ilość przy tej samej cenie).
Przesunięcie krzywej popytu w lewo oznacza spadek popytu: przy każdej cenie konsumenci kupują mniej. Może to wynikać np. ze spadku dochodów (dla dóbr normalnych), zmiany gustów na niekorzyść produktu, spadku liczby kupujących albo wzrostu atrakcyjności substytutów.
Najprościej zapamiętać znak reakcji na dochód: dobro normalne "+" (dochód rośnie → popyt rośnie), dobro niższego rzędu "−" (dochód rośnie → popyt spada). Jeśli w treści zadania pojawia się "dobra normalne", to wzrost dochodu powinien zwiększać popyt, czyli przesuwać krzywą popytu w prawo.
Krzywą popytu mogą przesuwać m.in. zmiany gustów i preferencji, liczby konsumentów, oczekiwań co do przyszłych cen i dochodów oraz ceny dóbr powiązanych (substytutów i komplementów). W praktyce biurowej warto umieć je wskazać, analizując proste raporty sprzedażowe lub rynkowe.
Krzywa popytu nie zmienia się, gdy zmienia się wyłącznie cena danego dobra (wtedy następuje ruch po tej samej krzywej). Nie zmieni się też, jeśli czynniki pozacenowe pozostają bez zmian. W zadaniach testowych trzeba więc rozpoznać, czy zmieniono cenę, czy np. dochód, preferencje lub liczbę kupujących.
Utrwal podstawowe definicje: popyt, determinanty popytu, dobra normalne i niższego rzędu oraz różnicę między ruchem po krzywej a jej przesunięciem. Ćwicz na krótkich testach: "co się zmienia na wykresie, gdy zmienia się dochód/cena/gusty". Pomaga też szkicowanie osi: cena pionowo, ilość poziomo.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • N. Gregory Mankiw, "Zasady ekonomii", rozdziały dotyczące popytu oraz determinant popytu (dochód i dobra normalne)
  • Paul A. Samuelson, William D. Nordhaus, "Ekonomia", część o popycie oraz elastyczności dochodowej popytu
  • Hal R. Varian, "Mikroekonomia. Kurs średni", rozdziały o preferencjach, popycie oraz zmianach popytu przy zmianie dochodu

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw mikroekonomii (popyt, czynniki popytu, dobra normalne i niższego rzędu)
  • Notatki/opracowanie: "przesunięcie krzywej popytu vs ruch po krzywej" z przykładami
  • Zestaw zadań testowych z mikroekonomii (popyt, podaż, równowaga rynkowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego