W kalkulacji kosztorysowej rozróżnia się zwykle koszty bezpośrednie (to, co można przypisać wprost do wykonania robót, np. materiały i robocizna) oraz elementy, które nie wynikają z pojedynczej pozycji robót, ale są konieczne, aby prace w ogóle mogły zostać zorganizowane i zrealizowane.
Dlatego w praktyce kosztorysowej do kosztów bezpośrednich stosuje się narzuty, które obejmują m.in.:
- koszty pośrednie – związane z funkcjonowaniem zaplecza budowy, nadzorem, logistyką, organizacją i zarządzaniem. Nie są one "widoczne" wprost w ilości materiału czy liczbie roboczogodzin, ale realnie obciążają realizację zadania.
- zysk – oczekiwany rezultat ekonomiczny wykonania robót. W kalkulacjach przyjmuje się go jako odrębny składnik, aby cena/kwota wynikowa nie była jedynie zwrotem poniesionych kosztów.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Nie, nie dodajemy żadnego dodatkowego procentu." – to podejście pomija typowe narzuty i prowadzi do niedoszacowania wartości, bo materiał i robocizna nie obejmują kosztów organizacji oraz wyniku ekonomicznego.
- "Tak, dodajemy procent na koszty pośrednie." – uwzględnia tylko część narzutów. Nawet jeśli koszty pośrednie są policzone, brak zysku nadal czyni kalkulację niepełną w typowym ujęciu kosztorysowym.
- "Tak, dodajemy procent na zysk." – analogicznie, uwzględnia wyłącznie zysk, ale pomija koszty pośrednie, które w realnych robotach (również kolejowych) potrafią mieć istotny udział.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się zestaw materiały + robocizna, to często jest to sygnał, że sprawdzane jest rozpoznanie, czy trzeba doliczyć narzuty. Najbezpieczniej myśleć o pełnej strukturze kalkulacji, a nie o pojedynczym dodatku.
