KWALIFIKACJA BUD20 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 24.
Zakładając, że przepływ gazu w rurociągu wynosi 10 m3/h i strata ciśnienia na odcinku 100 m wynosi 0,1 kPa, określ stratę ciśnienia na odcinku o długości 150 m.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strata ciśnienia na 100 m wynosi 0,1 kPa, więc przy założeniu proporcjonalności do długości dla 150 m trzeba pomnożyć przez 150/100.
0,1 kPa × 1,5 = 0,15 kPa. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeskalowania lub zaokrąglania.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano stratę ciśnienia na odcinku referencyjnym: 0,1 kPa na 100 m przy określonym przepływie (10 m3/h). Dla tak sformułowanego pytania przyjmuje się typowe założenie rachunkowe: straty liniowe są proporcjonalne do długości odcinka, jeżeli pozostałe warunki (przepływ, średnica, chropowatość, stan przepływu) nie ulegają zmianie.

Krok 1: wyznacz współczynnik długości
Nowa długość / długość odniesienia = 150 m / 100 m = 1,5.

Krok 2: przeskaluj stratę ciśnienia
0,1 kPa × 1,5 = 0,15 kPa.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "0,15 kPa".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,05 kPa" oznaczałoby spadek straty przy dłuższym odcinku, co przeczy proporcjonalności prostej (przy niezmienionych warunkach dłuższy odcinek nie może dawać mniejszych strat liniowych).
  • "0,2 kPa" sugeruje przeskalowanie ×2 zamiast ×1,5 (pomylenie 150 m z 200 m lub mechaniczne "podwojenie").
  • "0,3 kPa" odpowiadałoby ×3, czyli tak, jakby długość wzrosła trzykrotnie (do 300 m), a nie o 50%.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się zapis "strata na 100 m", najpierw wylicz stratę "na 1 m" albo użyj ułamka długości (L2/L1). To ogranicza ryzyko pomyłek w mnożeniu i w doborze proporcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strata ciśnienia to spadek ciśnienia medium na długości przewodu wskutek oporów przepływu (tarcie, opory miejscowe). W praktyce oznacza, że im dłuższa trasa i im większe opory, tym mniejsze ciśnienie dostępne "na końcu" instalacji.
Gdy zadanie zakłada proporcjonalność strat do długości, stosujesz skalowanie: Δp2 = Δp1 × (L2/L1). Czyli strata na 100 m mnożona jest przez stosunek nowej długości do 100 m.
Bo w typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się niezmienione warunki przepływu (ten sam przepływ, ta sama średnica i materiał), więc straty liniowe są proporcjonalne do długości przewodu. To uproszczenie pozwala liczyć bez pełnych danych projektowych.
W tym pytaniu przepływ jest informacją tła: strata 0,1 kPa dotyczy właśnie tego przepływu. Ponieważ przepływ się nie zmienia, nie musisz przeliczać zależności od prędkości. Liczysz tylko zmianę długości odcinka.
Najczęściej: pomylenie proporcji (dzielenie zamiast mnożenia), użycie złego współczynnika (np. ×2 zamiast ×1,5), oraz "zgadywanie" odpowiedzi podobnej do danych. Pomaga zapis: 0,1 kPa/100 m = 0,001 kPa/m.
Dzielisz stratę przez 100: jeśli Δp(100 m) = 0,1 kPa, to na 1 m przypada 0,001 kPa. Potem mnożysz przez długość odcinka, np. 150 m: 0,001 kPa/m × 150 m = 0,15 kPa.
Gdy zmienia się średnica, materiał, chropowatość, przepływ (np. rozbiory po drodze) albo dochodzą istotne opory miejscowe (kolana, redukcje, armatura). Wtedy trzeba liczyć straty z pełniejszych zależności (np. Darcy–Weisbach) i sumować opory.
Często stosuje się Pa lub kPa (czasem także mbar, zależnie od dokumentacji). Na egzaminie kluczowe jest zachowanie spójnych jednostek i poprawne przeliczenie skali (np. 1 kPa = 1000 Pa), zanim porównasz wynik z odpowiedziami.
W obliczeniach strat liniowych przyjmuje się długość wzdłuż osi przewodu (rzeczywistą trasę), a nie "w linii prostej". W praktyce projektowej uwzględnia się też opory miejscowe, ale w prostych zadaniach długość jest podana wprost.
Użyj intuicji procentowej: 150 m to o 50% więcej niż 100 m, więc strata też rośnie o 50%. Do 0,1 kPa dodajesz połowę tej wartości (0,05 kPa) i otrzymujesz 0,15 kPa. To szybki test kontroli.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że strata ciśnienia na 100 m wynosi 0,1 kPa, więc przy założeniu proporcjonalności do długości dla 150 m trzeba pomnożyć przez 150/100.0,1 kPa × 1,5 = 0,15 kPa.

Źródła:

  • Wikipedia: "Darcy–Weisbach equation" (zależność strat ciśnienia od długości przewodu) https://en.wikipedia.org/wiki/Darcy%E2%80%93Weisbach_equation - dostęp 2026-02-27
  • Engineering ToolBox: "Pressure Loss in Pipes" (omówienie strat ciśnienia i zależności od długości) https://www.engineeringtoolbox.com/pressure-loss-pipes-d_933.html - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podstawy hydrauliki rurociągów (rozdziały o stratach liniowych)
  • Zadania rachunkowe z proporcjonalności i skalowania wielkości fizycznych
  • Materiały szkolne z projektowania/eksploatacji instalacji gazowych (część: straty ciśnienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego