KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 10.
Zakładasz badanie mikroskopowe tkanek roślinnych. Wybierz najodpowiedniejsze podłoże do przygotowania preparatu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W preparacie świeżym tkanek roślinnych "na mokro" najczęściej stosuje się medium wodne, aby utrzymać uwodnienie i naturalny wygląd komórek podczas obserwacji. Woda destylowana spełnia tę rolę prosto i neutralnie. Etanol odwadnia, a roztwory soli lub glicerolu mogą zmieniać warunki osmotyczne i obraz preparatu.

Pełne wyjaśnienie:

W badaniu mikroskopowym tkanek roślinnych często wykonuje się preparat tymczasowy (świeży) "na mokro". W takim preparacie kluczowe jest, aby materiał był uwodniony i możliwie mało zmieniony w porównaniu z naturalnym stanem. Dlatego jako proste medium pod nakrywkę stosuje się wodę destylowaną – umożliwia ona rozprostowanie fragmentu tkanki, ogranicza wysychanie i zapewnia czytelny obraz struktur (np. komórek epidermy, aparatów szparkowych, miękiszu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najodpowiedniejsze w tym ujęciu?

  • Salina fizjologiczna – jest typowa dla preparatów z materiału zwierzęcego, gdzie ważne jest środowisko zbliżone do płynów ustrojowych. W tkankach roślinnych nie jest to standardowe medium do prostego preparatu świeżego i może niepotrzebnie wprowadzać inne warunki jonowe/osmotyczne.
  • Roztwór glicerolu – bywa używany jako medium montażowe, ale jest bardziej lepki i może zmieniać warunki obserwacji oraz powodować wolniejsze rozchodzenie się pod nakrywką. Jest częstszy w sytuacjach, gdy chce się ograniczyć parowanie i uzyskać preparat "półtrwały", a pytanie dotyczy ogólnego przygotowania preparatu do obserwacji tkanek.
  • Roztwór etanolu – etanol działa odwadniająco i w praktyce laboratoryjnej jest kojarzony z etapami przygotowania preparatów trwałych (odwadnianie przed zatapianiem), a nie z wykonywaniem świeżych preparatów do bezpośredniej obserwacji. Zastosowanie etanolu może szybko pogorszyć naturalny obraz komórek.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się badanie mikroskopowe świeżych tkanek i brak informacji o utrwalaniu/odwadnianiu/zatapianiu, najczęściej chodzi o prosty preparat "na mokro", dla którego najbardziej typowe jest medium wodne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To preparat tymczasowy, w którym materiał umieszcza się w kropli cieczy (najczęściej wody) i przykrywa szkiełkiem nakrywkowym. Celem jest szybka obserwacja struktur w możliwie naturalnym stanie, bez pełnej obróbki jak w preparatach trwałych.
Woda destylowana jest prostym medium, które utrzymuje uwodnienie tkanki, ułatwia rozprowadzenie materiału pod nakrywką i poprawia przejrzystość obrazu. Zwykle nie wprowadza dodatkowych substancji mogących zakłócać obserwację.
Etanol działa odwadniająco i może szybko zmienić wygląd komórek, powodując zniekształcenia i utratę naturalnego obrazu. W praktyce częściej łączy się go z etapami przygotowania preparatów trwałych, a nie z prostą obserwacją "na mokro".
Nie zawsze. Sól fizjologiczna jest często używana w preparatach z materiału zwierzęcego, gdzie zależy na środowisku zbliżonym do płynów ustrojowych. W preparatach roślinnych typowym i prostszym wyborem bywa woda, o ile nie ma specjalnych wymagań metody.
Glicerol bywa stosowany jako medium montażowe, gdy chce się ograniczyć parowanie i uzyskać preparat bardziej stabilny czasowo. Jest lepki, więc nie zawsze jest najwygodniejszy do szybkiego preparatu świeżego. Wybór zależy od celu obserwacji i procedury.
Zwykle pobiera się cienki fragment epidermy, kładzie na szkiełku podstawowym, dodaje kroplę medium (często wody), przykrywa szkiełkiem nakrywkowym i usuwa nadmiar cieczy bibułą. Ważne jest, by nie wprowadzić pęcherzyków powietrza.
W tym kontekście "podłoże" to ciecz/medium, w którym umieszcza się materiał pod szkiełkiem nakrywkowym. Ma zapewnić odpowiednie warunki obserwacji (np. uwodnienie, przejrzystość) i ułatwić ułożenie preparatu.
Najczęstsze błędy to: zbyt gruby fragment tkanki, pęcherzyki powietrza pod nakrywką, zgniecenie preparatu, zbyt mała ilość cieczy (szybkie wysychanie) oraz użycie nieodpowiedniego medium, które zmienia obraz komórek.
Preparaty tymczasowe wykonuje się szybko i obserwuje od razu, zwykle bez utrwalania i złożonej obróbki. Preparaty trwałe wymagają etapów takich jak utrwalanie, odwadnianie i zatapianie, dzięki czemu mogą być przechowywane i oglądane wielokrotnie.
Ucz się rozróżniać typ preparatu (świeży/utrwalony/trwały) i dobierać medium oraz odczynniki do celu (obserwacja, barwienie, utrwalanie). Pomaga schemat: materiał → medium → nakrywka → obserwacja oraz kojarzenie etanolu z odwadnianiem.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "W preparacie świeżym tkanek roślinnych "na mokro" najczęściej stosuje się medium wodne, aby utrzymać uwodnienie i naturalny wygląd komórek podczas obserwacji."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Preparat_mikroskopowy - dostęp 2026-02-26
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Wet_mount - accessed 2026-02-26
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Mounting_medium - accessed 2026-02-26

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z mikroskopii świetlnej (preparaty tymczasowe i trwałe)
  • Instrukcje pracowniane dotyczące wykonywania preparatów roślinnych "na mokro"
  • Podstawy histologii roślin (tkanki i ich cechy mikroskopowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego