KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 42.
Zakupiono 100 szt. akcji po 30 zł/szt. Ile wynosi cena nabycia akcji, jeśli prowizja maklera wynosiła 5%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cena nabycia akcji obejmuje cenę zakupu powiększoną o koszty bezpośrednio związane z transakcją, np. prowizję maklerską.
Wartość zakupu: 100×30=3000 zł. Prowizja 5% od 3000 zł to 150 zł, więc cena nabycia wynosi 3150 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Cena nabycia w rachunkowości to nie tylko kwota zapłacona za sam składnik majątku, ale także koszty bezpośrednio związane z jego nabyciem. Przy zakupie akcji typowym kosztem bezpośrednim jest prowizja maklerska, która zwiększa wartość początkową instrumentu finansowego.

W zadaniu najpierw ustalamy wartość zakupu akcji bez kosztów transakcyjnych:

100 szt. × 30 zł/szt. = 3000 zł

Następnie obliczamy prowizję maklera jako procent od wartości transakcji:

5% × 3000 zł = 0,05 × 3000 zł = 150 zł

Na końcu sumujemy te elementy, bo prowizja jest kosztem niezbędnym do nabycia akcji:

Cena nabycia = 3000 zł + 150 zł = 3150 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wartość 3000 zł pomija prowizję, czyli nie uwzględnia pełnego kosztu nabycia.
  • Kwota 150 zł to sama prowizja, a pytanie dotyczy łącznej ceny nabycia akcji.
  • Wartość 4500 zł nie wynika z danych: ani liczba akcji, ani cena jednostkowa, ani prowizja nie prowadzą do takiej sumy.

W praktyce poprawne ujęcie prowizji jest ważne, bo zaniżenie ceny nabycia zawyża późniejszy wynik na sprzedaży akcji i zniekształca prezentację kosztów w księgach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cena nabycia akcji to wartość początkowa, po jakiej ujmuje się je w księgach przy zakupie. Obejmuje nie tylko kwotę za akcje, ale też koszty bezpośrednio związane z transakcją (np. prowizje i opłaty). Dzięki temu wycena odzwierciedla pełny koszt nabycia.
Najpierw liczysz wartość transakcji: ilość × cena jednostkowa. Potem obliczasz prowizję jako % od tej wartości i dodajesz do kwoty zakupu. W skrócie: cena nabycia = wartość zakupu + prowizja. To typowy schemat zadań na EKA.7.
Prowizja jest kosztem, bez którego zakup nie doszedłby do skutku, więc jest bezpośrednio związana z nabyciem instrumentu finansowego. W rachunkowości takie koszty zwiększają wartość początkową aktywa. Pominięcie prowizji zaniża cenę nabycia i zaburza późniejsze rozliczenia.
Najczęściej uczniowie podają tylko wartość zakupu (ilość × cena), ignorując prowizję. Częsty jest też błąd znaku: odejmowanie prowizji zamiast dodawania. Inny błąd to wskazanie samej prowizji jako wyniku. Na egzaminie warto zawsze sprawdzić, czy pytanie dotyczy sumy łącznej.
W zadaniach egzaminacyjnych prowizja procentowa jest standardowo liczona od wartości transakcji, czyli od łącznej kwoty zakupu (ilość × cena jednostkowa). Następnie tę prowizję dolicza się do wartości zakupu jako koszt bezpośredni. Jeśli podstawa byłaby inna, zadanie zwykle to doprecyzowuje.
5% oznacza 5/100, czyli 0,05. Mnożysz 3000 zł × 0,05 = 150 zł. Tę kwotę traktujesz jako koszt transakcyjny. Potem dodajesz ją do wartości zakupu. Warto ćwiczyć zamianę procentów na ułamki dziesiętne, bo to przyspiesza obliczenia.
To wydatki, które trzeba ponieść, aby doszło do zakupu i aby składnik majątku został nabyty. Przy akcjach mogą to być m.in. prowizje i opłaty transakcyjne. Nie są to koszty ogólnego funkcjonowania firmy, tylko koszty "przypisane" konkretnej transakcji nabycia.
Tak. Wynik na sprzedaży akcji ustala się, porównując przychód ze sprzedaży (zwykle pomniejszony o koszty sprzedaży) z ceną nabycia. Jeśli cena nabycia jest zaniżona (np. bez prowizji), wynik wyjdzie sztucznie zawyżony. Dlatego poprawne ujęcie prowizji ma praktyczne znaczenie.
Wskazówką są sformułowania typu "cena nabycia" oraz informacja o prowizji, opłacie lub koszcie transakcji. Na egzaminie przyjmuj zasadę: jeśli koszt jest bezpośrednio związany z zakupem, to zwiększa cenę nabycia. Dopiero gdy pytanie dotyczy np. "kwoty za akcje", prowizję pomijasz.
Możesz użyć wzoru: wartość zakupu × (1 + stopa prowizji). Dla 5% to mnożenie przez 1,05. Najpierw liczysz wartość zakupu, potem mnożysz ją przez 1,05 i otrzymujesz kwotę z prowizją. To skraca rachunki i zmniejsza ryzyko pomylenia dodawania/odejmowania.
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, art. 28 ust. 1 pkt 1, Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości – definicje i zasady wyceny aktywów (cena nabycia)
  • Podręczniki do kwalifikacji EKA.7: wycena i ewidencja instrumentów finansowych
  • Zestawy zadań z rachunkowości: obliczenia procentowe i wycena początkowa aktywów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego