KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 14.
Zalecane spożycie błonnika dla piętnastoletniego chłopca wynosi 19 g na dobę. Zawartość błonnika w 100 g puree z grochu wynosi 9,0 g. Ile puree z grochu pokryje zalecane dobowe spożycie błonnika dla tego chłopca?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W 100 g puree z grochu jest 9,0 g błonnika.
Aby dostarczyć 19 g błonnika, trzeba obliczyć masę produktu z proporcji: (19 ÷ 9,0) × 100 = 211,11 g. Odpowiedź 211,11 g oznacza ilość puree pokrywającą zalecane dobowe spożycie błonnika dla chłopca.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu porównujemy zapotrzebowanie na błonnik z zawartością błonnika w określonej masie produktu.

Dane:

  • Zalecane spożycie błonnika: 19 g/dobę
  • Zawartość błonnika w puree z grochu: 9,0 g w 100 g produktu

Krok 1: Ustaw proporcję
Skoro 100 g produktu dostarcza 9,0 g błonnika, to masa x produktu dostarczy 19 g błonnika.

Krok 2: Oblicz x
x = (19 g × 100 g) / 9,0 g
Najpierw 19 × 100 = 1900, a następnie 1900 ÷ 9,0 = 211,11…

Wynik: potrzeba około 211,11 g puree z grochu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 120,20 g – zbyt mała porcja; przy 9,0 g/100 g dostarczyłaby wyraźnie mniej niż 19 g błonnika.
  • 21,20 g – typowy błąd pomylenia gramów składnika z gramami produktu albo "zgubienia" mnożenia przez 100.
  • 300,00 g – porcja większa niż potrzebna; odpowiadałaby zapotrzebowaniu wyższemu niż 19 g.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sens wyniku. Jeśli potrzebujesz 19 g, a produkt ma 9 g na 100 g, to wynik musi być większy niż 200 g (bo 2×100 g daje tylko 18 g).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj proporcji: x = (zapotrzebowanie × 100) / zawartość w 100 g. Jeśli potrzeba 19 g błonnika, a w 100 g produktu jest 9,0 g, to x = (19×100)/9,0. Zawsze pilnuj, aby w liczniku był cel (19 g), a w mianowniku "ile w 100 g".
Bo informacja żywieniowa jest podana "na 100 g produktu". Żeby przejść z wartości na 100 g do dowolnej masy x, przeliczasz wprost: 9,0 g błonnika ↔ 100 g produktu. Mnożenie przez 100 przenosi zapotrzebowanie na tę samą "bazę" porównawczą.
To znaczy, że w porcji 100 g puree z grochu znajduje się średnio 9,0 g błonnika pokarmowego. Jeśli zjesz 200 g, dostarczysz około 18 g (2×9,0). Taki zapis pozwala szybko przeliczać porcje w planowaniu menu i kontroli norm żywieniowych.
Zrób szybki test logiczny: 100 g ma 9 g błonnika, więc 200 g ma około 18 g. Do 19 g potrzeba trochę więcej niż 200 g, więc okolice 210–212 g są wiarygodne. Jeśli wychodzi np. 20 g lub 120 g, to najpewniej pomylono jednostki lub odwrócono dzielenie.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie gramów składnika z gramami produktu, odwrócenie proporcji (9/19 zamiast 19/9), "zgubienie" mnożenia przez 100 oraz zbyt wczesne zaokrąglanie. Warto po obliczeniu sprawdzić, czy większa porcja rzeczywiście daje więcej błonnika.
W dobrze zbudowanym pytaniu egzaminacyjnym tak, bo podaje się konkretne zapotrzebowanie i konkretną zawartość składnika w produkcie. Wtedy wynik wynika jednoznacznie z proporcji. Gdyby podano zakres norm (np. 19–25 g), wtedy trzeba by doprecyzować pytanie, bo możliwych wyników byłoby więcej.
Jeśli w odpowiedziach podano wynik z dwoma miejscami po przecinku, zwykle oczekuje się takiego samego zapisu. Najbezpieczniej obliczać na kalkulatorze, a zaokrąglenie zrobić dopiero na końcu. W praktyce żywieniowej często podaje się też wynik w przybliżeniu (np. 210 g), ale test może wymagać dokładności.
Dobrymi źródłami są warzywa strączkowe (np. fasola, soczewica), produkty pełnoziarniste (pieczywo razowe, kasze), warzywa i owoce oraz orzechy i nasiona. W planowaniu żywienia ważne jest łączenie różnych źródeł, aby zwiększyć podaż błonnika bez nadmiernego zwiększania jednej potrawy.
Bo w żywieniu zbiorowym i indywidualnym trzeba układać jadłospisy tak, aby spełniały normy żywieniowe (np. dla młodzieży). Umiejętność przeliczania gramatury porcji z danych "na 100 g" pozwala ocenić, czy posiłek realnie dostarcza zakładanej ilości błonnika, białka lub energii.
Gdy w zadaniu występuje kilka składników lub kilka produktów naraz (sumowanie podaży), gdy podano wartości "na porcję" zamiast "na 100 g", albo gdy trzeba przeliczać energię z makroskładników (kcal z białka, tłuszczu, węglowodanów). Proporcja jest podstawą, ale nie zawsze wystarcza.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "W 100 g puree z grochu jest 9,0 g błonnika.Aby dostarczyć 19 g błonnika, trzeba obliczyć masę produktu z proporcji: (19 ÷ 9,0) × 100 = 211,11 g."

Źródła:

  • Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy: "Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie" (red. naukowa M. Jarosz i in.), wydanie aktualizowane, rozdziały dot. zapotrzebowania na błonnik
  • Kunachowicz H., Przygoda B., Nadolna I., Iwanow K.: "Tabele składu i wartości odżywczej żywności", rozdziały/tabele dot. warzyw strączkowych i błonnika

Materiały:

  • Tabele składu i wartości odżywczej żywności (tabele kalorii i składników)
  • Normy żywienia dla populacji Polski (opracowania instytutów żywienia)
  • Zadania rachunkowe z dietetyki: przeliczanie porcji, gęstość odżywcza, udziały procentowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego