KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 1.
Załóż, że masz obwód z dwoma rezystorami połączonymi równolegle o wartościach 4Ω i 6Ω. Oblicz całkowitą rezystancję obwodu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenie równoległe spełnia zależność: 1/R = 1/R1 + 1/R2. Dla 4 Ω i 6 Ω: 1/R = 1/4 + 1/6 = 3/12 + 2/12 = 5/12, więc R = 12/5 = 2,4 Ω. Wynik jest mniejszy od 4 Ω, co potwierdza poprawność obliczeń.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu równoległym rezystorów prąd dzieli się na gałęzie, a napięcie na każdym rezystorze jest takie samo. Z tego wynika wzór na rezystancję zastępczą:

1/R = 1/R1 + 1/R2

Dla rezystorów 4 Ω i 6 Ω wykonujemy obliczenia krok po kroku:

  • Obliczamy odwrotności: 1/4 = 0,25 oraz 1/6 ≈ 0,1667.
  • Sumujemy: 0,25 + 0,1667 ≈ 0,4167.
  • Odwracamy wynik: R ≈ 1 / 0,4167 ≈ 2,4 Ω.

Można to zrobić również ułamkami, co daje dokładny wynik:

  • 1/R = 1/4 + 1/6 = 3/12 + 2/12 = 5/12
  • R = 12/5 = 2,4 Ω

Ważna kontrola sensowności: w połączeniu równoległym rezystancja zastępcza jest zawsze mniejsza od najmniejszej rezystancji w gałęziach. Ponieważ najmniejsza z danych to 4 Ω, wynik 2,4 Ω jest logiczny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 10 Ω odpowiada typowemu błędowi użycia reguły dla połączenia szeregowego (R = R1 + R2). To nie dotyczy połączenia równoległego.
  • 1,5 Ω to zbyt mała wartość dla 4 Ω || 6 Ω; taki wynik mógłby powstać z błędu rachunkowego albo pomylenia kroków (np. odwrócenia nie tego wyrażenia).
  • 24 Ω jest sprzeczne z własnością połączenia równoległego (nie może wyjść większe niż 4 Ω). Często wynika z mechanicznego mnożenia liczb bez poprawnego użycia wzoru.

Na egzaminie warto zapamiętać skrót dla dwóch rezystorów równolegle: R = (R1·R2)/(R1+R2). Dla 4 i 6 daje to (4·6)/(4+6)=24/10=2,4 Ω, co szybko weryfikuje wynik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie równoległe to takie, w którym oba końce rezystorów są dołączone do tych samych dwóch węzłów obwodu. Napięcie na każdej gałęzi jest takie samo, a prąd dzieli się między gałęzie. Skutkiem jest to, że rezystancja zastępcza jest mniejsza od najmniejszej z rezystancji.
Stosuje się zależność: 1/R = 1/R1 + 1/R2. Dla dwóch rezystorów można też użyć skrótu: R = (R1·R2)/(R1+R2). Po obliczeniu zawsze sprawdź sens wyniku: w równoległym R musi być mniejsze od najmniejszej gałęzi.
Bo dołożenie kolejnej gałęzi tworzy dodatkową "drogę" dla prądu, czyli zwiększa całkowitą przewodność obwodu. Skoro przewodność rośnie, to rezystancja (która jest jej odwrotnością) maleje. To intuicyjna kontrola poprawności obliczeń na egzaminie.
Użyj skrótu: R = (R1·R2)/(R1+R2). Liczysz: (4·6)/(4+6) = 24/10 = 2,4 Ω. Potem kontrola: 2,4 Ω < 4 Ω, więc wynik pasuje do własności połączenia równoległego.
Nie. Dodawanie rezystancji (R = R1 + R2 + …) dotyczy połączenia szeregowego. W równoległym sumuje się odwrotności (przewodności): 1/R = 1/R1 + 1/R2 + …. To jedna z najczęstszych pułapek w zadaniach egzaminacyjnych.
Najczęściej pojawia się automatyczne dodawanie rezystancji (jak dla szeregu), pominięcie kroku odwrócenia po zsumowaniu odwrotności oraz brak kontroli sensowności (wynik powinien być mniejszy od najmniejszej rezystancji). Błędy robi też pośpiech w ułamkach.
Dla wielu rezystorów używa się uogólnienia: 1/R = 1/R1 + 1/R2 + 1/R3 + …. W praktyce najpierw liczysz sumę odwrotności, a potem odwracasz wynik. Warto grupować elementy parami, aby ograniczyć błędy rachunkowe.
W praktyce połączenia równoległe występują m.in. przy doborze obciążenia, w dzieleniu prądu, przy "dowiązywaniu" rezystancji (uzyskaniu nietypowej wartości z kilku sztuk) oraz w sytuacjach awaryjnych, np. gdy jedna gałąź ulegnie zwarciu i spada rezystancja widziana przez zasilacz.
Odłącz zasilanie, a najlepiej wylutuj przynajmniej jeden koniec badanego układu, aby uniknąć wpływu innych elementów równoległych. Ustaw multimetr na pomiar Ω i zmierz między dwoma węzłami połączenia. Porównaj wynik z obliczeniami; różnice mogą wynikać z tolerancji rezystorów.
Ćwicz rozpoznawanie typu połączenia (szeregowe vs równoległe), ucz się wzorów i rób krótką kontrolę sensowności wyniku (w równoległym R < najmniejsza gałąź). Pomagają też szybkie przekształcenia ułamków oraz nawyk zapisywania jednostek Ω na końcu obliczeń.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Połączenie równoległe spełnia zależność: 1/R = 1/R1 + 1/R2."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Połączenie równoległe" – opis własności obwodu i zależności dla elementów w gałęziach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Rezystancja" – definicje i podstawowe zależności w obwodach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja (dostęp 2026-03-01)
  • All About Circuits: "Resistors in Parallel" – wyprowadzenie i przykłady obliczeń rezystancji zastępczej, https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/resistors-in-parallel/ (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektrotechniki/elektroniki (dział: połączenia rezystorów)
  • Zbiór zadań z obwodów prądu stałego (rezystancja zastępcza)
  • Materiały dydaktyczne o prawie Ohma i prawach Kirchhoffa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego