KWALIFIKACJA CHM3 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 32.
Załóż, że masz roztwór o stężeniu 2 mol/L i chcesz go rozcieńczyć do stężenia 0,5 mol/L. Jaką objętość początkowego roztworu powinieneś użyć do przygotowania 1L roztworu o żądanym stężeniu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzysta się z zasady rozcieńczania: C1·V1 = C2·V2, bo liczba moli substancji nie zmienia się przy dolewaniu rozpuszczalnika. Dla C1=2 mol/L, C2=0,5 mol/L i V2=1 L: V1=(0,5·1)/2=0,25 L, czyli 250 mL roztworu wyjściowego.

Pełne wyjaśnienie:

Przy rozcieńczaniu roztworu dolewa się rozpuszczalnik, ale ilość (liczba moli) substancji rozpuszczonej pozostaje taka sama. Dlatego stosuje się zależność:

C1 · V1 = C2 · V2

  • C1 – stężenie roztworu początkowego (tu: 2 mol/L),
  • V1 – objętość roztworu początkowego, którą trzeba odmierzyć (tego szukamy),
  • C2 – stężenie roztworu po rozcieńczeniu (tu: 0,5 mol/L),
  • V2 – objętość końcowa przygotowanego roztworu (tu: 1 L).

Podstawiamy dane i przekształcamy równanie do postaci na V1:

V1 = (C2 · V2) / C1 = (0,5 mol/L · 1 L) / (2 mol/L) = 0,25 L.

Następnie przeliczamy litry na mililitry: 0,25 L = 250 mL. Tyle roztworu 2 mol/L należy odmierzyć, a potem dopełnić rozpuszczalnikiem do objętości 1 L (np. w kolbie miarowej).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 500 mL odpowiadałoby sytuacji, w której stężenie zmniejsza się dwukrotnie, a tu spada czterokrotnie (z 2 do 0,5).
  • 750 mL prowadziłoby do zbyt wysokiego stężenia końcowego, bo w 1 L znalazłoby się za dużo moli substancji.
  • 1000 mL oznaczałoby brak rozcieńczania (użycie całego 1 L roztworu początkowego), więc stężenie pozostałoby 2 mol/L.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy stężenie końcowe jest mniejsze od początkowego. Jeśli tak, to V1 musi wyjść mniejsze od V2.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To skrót zapisu zasady, że podczas rozcieńczania liczba moli substancji się nie zmienia: zmienia się tylko objętość, a więc i stężenie. C1 i V1 dotyczą roztworu wyjściowego, a C2 i V2 roztworu końcowego.
Najpierw zapisz C1·V1 = C2·V2, potem przekształć do V1 = (C2·V2)/C1. Na końcu sprawdź jednostki (L lub mL) i przelicz wynik, aby pasował do odpowiedzi.
Bo rozcieńczanie polega na dodaniu rozpuszczalnika, a nie na usuwaniu substancji rozpuszczonej. Jeśli nic nie odparowuje i niczego nie wylewasz, ilość substancji pozostaje stała, a zmienia się tylko objętość roztworu.
Porównaj stężenia. Jeśli końcowe jest mniejsze, to odmierzone V1 musi być mniejsze od V2. Możesz też policzyć, ile razy spada stężenie (np. 2 → 0,5 to 4 razy), a więc objętość powinna wzrosnąć 4 razy.
Tylko wtedy, gdy odpowiedzi są w innej jednostce niż wynik z obliczeń. Wzór działa tak samo dla L i mL, o ile używasz spójnych jednostek. Najczęściej liczysz w L, a potem zamieniasz na mL (1 L = 1000 mL).
Typowo używa się kolby miarowej 1 L. Odmierzoną objętość roztworu początkowego (np. pipetą lub cylindrem miarowym) przenosi się do kolby i dopełnia rozpuszczalnikiem do kreski, mieszając dla ujednorodnienia.
Najczęściej: pomylenie V1 z V2, nieuwzględnienie, że V2 to objętość końcowa po dolaniu rozpuszczalnika, błąd przeliczenia L↔mL oraz wybór odpowiedzi "na oko" (np. 500 mL, bo 0,5 kojarzy się z połową).
Tak, pod warunkiem że stężenie jest proporcjonalne do ilości substancji i nie zachodzą reakcje ani straty. Dla g/L działa analogicznie (masa substancji stała), ale na egzaminach analitycznych najczęściej spotkasz mol/L lub procenty.
Gdy próbka ma zbyt wysokie stężenie dla metody oznaczenia (np. przekracza zakres krzywej kalibracyjnej). Rozcieńczenie pozwala uzyskać wynik w zakresie pracy aparatury i poprawia wiarygodność oznaczenia, o ile uwzględnisz współczynnik rozcieńczenia.
Współczynnik rozcieńczenia to zwykle V2/V1 (albo C1/C2), czyli informacja, ile razy zmniejszono stężenie. Służy do przeliczeń w analizie: wynik z roztworu rozcieńczonego mnożysz przez ten współczynnik, aby wrócić do stężenia w próbce pierwotnej.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Korzysta się z zasady rozcieńczania: C1·V1 = C2·V2, bo liczba moli substancji nie zmienia się przy dolewaniu rozpuszczalnika."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Rozcieńczanie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozcie%C5%84czanie (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl): "Stężenie molowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_molowe (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy: "Dilution equation (C1V1 = C2V2)" – https://www.khanacademy.org/science/ap-chemistry-beta/x2eef969c74e0d802:solutions-and-mixtures/x2eef969c74e0d802:molarity-and-dilutions/a/dilution (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Skrypt lub podręcznik z chemii analitycznej: dział "roztwory i stężenia, rozcieńczanie"
  • Tablice i karty wzorów do zadań laboratoryjnych (m.in. C1V1=C2V2)
  • Ćwiczenia rachunkowe z przygotowywania roztworów (zadania z molarności i rozcieńczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego