KWALIFIKACJA ROL11 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 26.
Załóż, że prowadzisz hodowlę świń. Zauważyłeś, że jedna ze świń ma wyjątkowo dobrą zdolność do tuczenia, ale jej potomstwo jest małe i słabe. Jakie działania powinieneś podjąć, aby poprawić postęp hodowlany?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Postęp hodowlany wymaga uwzględnienia nie tylko tuczności, ale też jakości potomstwa. Najbardziej racjonalne jest kojarzenie zwierzęcia o bardzo dobrej tuczności z osobnikiem dającym silne, zdrowe prosięta, aby łączyć pożądane cechy i ograniczać pogarszanie cech rozrodczych w stadzie.

Pełne wyjaśnienie:

W hodowli świń celem jest postęp hodowlany, czyli trwała poprawa cech ważnych ekonomicznie. W praktyce oznacza to, że nie wybiera się zwierząt wyłącznie na podstawie jednej zalety (np. bardzo dobrej tuczności), ale ocenia się je także przez pryzmat wyników potomstwa (np. liczebności, masy urodzeniowej, zdrowotności i przeżywalności prosiąt).

Jeżeli locha bardzo dobrze się tuczy, ale jej potomstwo jest małe i słabe, to utrzymywanie takiego kierunku bez korekty może prowadzić do utrwalenia niepożądanych cech związanych z rozrodem/odchowem. Dlatego właściwym działaniem jest dobór do kojarzenia tak, aby partner wnosił cechy kompensujące słabości: dobra zdrowotność, żywotność i lepsze parametry potomstwa. Taki dobór zwiększa szansę, że kolejne pokolenie będzie łączyło przydatność tuczną z lepszymi cechami prosiąt.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Kontynuowanie hodowli z naciskiem tylko na tuczność to błąd zawężenia kryterium. Wzmacnia selekcję jednokierunkową i ignoruje straty wynikające ze słabego potomstwa.
  • Eliminacja lochy może być uzasadniona w niektórych strategiach, ale nie jest jedynym ani domyślnie najlepszym krokiem w sytuacji, gdy problem można próbować ograniczyć doborem partnera i oceną kolejnych miotów. W pytaniu chodzi o poprawę postępu hodowlanego przez działanie hodowlane, a nie reakcję "zero-jedynkową".
  • Kojarzenie z osobnikiem o równie dobrej tuczności zwiększa nacisk na tę samą cechę i nie rozwiązuje problemu słabego potomstwa, przez co może pogorszyć efekty odchowu i opłacalność.

Na egzaminie warto pamiętać: jeśli jedna cecha jest bardzo dobra, ale inna istotna cecha jest słaba, typowym podejściem jest kojarzenie kompensacyjne oraz ocena wyników potomstwa, a nie selekcja oparta na jednym wskaźniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Postęp hodowlany to trwała poprawa cech istotnych w stadzie, np. przyrostów, wykorzystania paszy, zdrowotności i jakości miotów. Osiąga się go przez selekcję i przemyślany dobór zwierząt do kojarzeń, oparty na wynikach własnych i wynikach potomstwa.
Poza tucznością ważne są cechy rozrodcze i macierzyńskie: liczebność miotu, masa urodzeniowa prosiąt, mleczność, opiekuńczość, przeżywalność prosiąt oraz zdrowotność. Te cechy mocno wpływają na opłacalność, bo decydują o liczbie odchowanych prosiąt.
Skupienie się tylko na tuczności może pogorszyć inne cechy, np. wyniki miotów. W hodowli liczy się wynik całego cyklu produkcyjnego, a nie jedna cecha. Zwierzę z wysoką tucznością, ale słabym potomstwem, może obniżać efektywność stada mimo dobrych przyrostów.
Dobór kompensacyjny polega na kojarzeniu osobnika z wyraźną zaletą i jednocześnie wadą z partnerem, który ma mocne strony dokładnie w tym słabszym obszarze. Celem jest uzyskanie potomstwa bardziej wyrównanego: np. dobre przyrosty plus lepsza żywotność i zdrowotność prosiąt.
Eliminację rozważa się, gdy problemy z potomstwem powtarzają się niezależnie od doboru partnera, gdy występują wady dziedziczne, chroniczne choroby lub bardzo słabe wyniki rozrodu. W praktyce decyzję podejmuje się na podstawie dokumentacji kilku miotów i oceny ekonomicznej.
Pomagają zapisy o miotach: liczba urodzonych i odchowanych prosiąt, masy urodzeniowe, upadki, przyczyny brakowania, wyniki odsadzenia oraz informacje zdrowotne. Systematyczna dokumentacja pozwala odróżnić przypadek losowy od stałej tendencji związanej z lochą lub doborem knura.
Często tak, jeśli problem wynika z niedopasowania pary lub jeśli knur wnosi cechy pogarszające żywotność prosiąt. Zmiana knura na takiego, który daje silniejsze potomstwo, bywa praktycznym krokiem. Jeśli jednak słabość potomstwa powtarza się w wielu skojarzeniach, przyczyna może leżeć po stronie lochy.
Najczęstsze błędy to wybór odpowiedzi opartej na jednej zalecie (np. tuczność), mylenie selekcji z kojarzeniem oraz zbyt szybkie przechodzenie do eliminacji bez analizy celu hodowlanego. Uczniowie też pomijają fakt, że wyniki potomstwa są kluczowym wskaźnikiem przydatności hodowlanej.
Technik weterynarii wspiera hodowlę m.in. przez ocenę zdrowotności miotów, wskazywanie czynników środowiskowych i żywieniowych oraz prowadzenie obserwacji i zapisów. Dane o potomstwie pomagają hodowcy podejmować decyzje o kojarzeniach, brakowaniu i doborze zwierząt do dalszej reprodukcji.
Najpierw ustal, jaki jest cel: poprawa cechy i jednocześnie uniknięcie pogorszenia innych cech. Następnie wybierz działanie, które łączy pożądane cechy (zwykle kojarzenie z osobnikiem kompensującym wady). Unikaj odpowiedzi skrajnych, jeśli pytanie sugeruje rozwiązanie hodowlane, a nie interwencyjne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Postęp hodowlany wymaga uwzględnienia nie tylko tuczności, ale też jakości potomstwa."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hodowli trzody chlewnej (selekcja, kojarzenia, użytkowość rozpłodowa)
  • Materiały dydaktyczne o genetyce ilościowej w hodowli zwierząt (wartość hodowlana, korelacje cech)
  • Instrukcje i poradniki prowadzenia dokumentacji hodowlanej w stadach świń (wyniki miotów, przyrosty)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego