W mikroekonomii cena dobra zmienia się, gdy zmieniają się warunki popytu lub podaży na to dobro. W pytaniu obserwujesz, że cena pomidorów gwałtownie spada, a jednocześnie cena ogórków pozostaje stabilna. Taki zestaw informacji sugeruje, że impuls dotyczy głównie rynku pomidorów, a nie całego działu "warzywa".
Poprawna odpowiedź: Zmiana podaży pomidorów.
Najczęstszy mechanizm prowadzący do spadku ceny to przesunięcie podaży pomidorów w prawo (wzrost podaży), np. większa dostawa z hurtowni, lepszy urodzaj, wejście nowego dostawcy. Gdy podaż rośnie przy niezmienionym popycie, cena równowagi zwykle spada.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym ujęciu?
- Zmiana popytu na pomidory – spadek popytu także mógłby obniżyć cenę, ale pytanie nie podaje przesłanek popytowych (np. spadku zainteresowania klientów, zmiany preferencji). Bez dodatkowych danych jest to mniej "najbardziej prawdopodobne" niż typowa nadpodaż w handlu świeżymi produktami.
- Zmiana popytu na ogórki – gdyby popyt na ogórki się zmienił, oczekiwalibyśmy reakcji ceny ogórków, a w pytaniu jest ona stabilna. To osłabia to wyjaśnienie.
- Zmiana podaży ogórków – analogicznie, zmiana podaży ogórków powinna wpływać na ich cenę. Skoro cena ogórków się nie zmienia, trudno uznać podaż ogórków za główną przyczynę obserwacji.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, którego dobra dotyczy zmiana ceny, a potem rozważ dwa podstawowe kierunki: (1) wzrost podaży lub (2) spadek popytu. Jeśli drugie dobro jest stabilne, zwykle nie jest źródłem szoku w tym zadaniu.
