Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TKO4 - TEST WIEDZY NR 5



PYTANIE NR 31.
Załóżmy, że masz do wykonania kosztorys dla budowy nowego mostu kolejowego. W katalogu nakładów rzeczowych znajdujesz informację, że na budowę mostu kolejowego potrzeba 500 ton stali. Cena za tonę stali wynosi 3000 PLN. Jaką kwotę przeznaczisz na zakup stali do budowy mostu kolejowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt zakupu stali oblicza się jako iloczyn ilości i ceny jednostkowej. Mamy 500 ton oraz 3000 PLN za 1 tonę, więc liczymy: 500 × 3000 = 1 500 000 PLN. To jest kwota potrzebna wyłącznie na zakup materiału, bez innych kosztów.

Pełne wyjaśnienie:

W kosztorysowaniu materiałów (np. stali do budowy mostu kolejowego) podstawowy rachunek polega na zastosowaniu zasady:

koszt = ilość × cena jednostkowa

W treści podano:

  • ilość stali: 500 ton,
  • cena stali: 3000 PLN za tonę.

Wykonujemy mnożenie:

500 × 3000 = 1 500 000

Otrzymujemy więc 1 500 000 PLN jako koszt zakupu stali (czyli koszt materiału liczony tylko na podstawie masy i ceny za 1 tonę).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Kwota 500 000 PLN oznaczałaby średnio 1000 PLN/t, co nie zgadza się z podaną ceną 3000 PLN/t. Kwota 1 000 000 PLN odpowiadałaby 2000 PLN/t, również sprzecznie z danymi. Kwota 2 000 000 PLN dawałaby 4000 PLN/t, czyli zawyża wynik względem podanej ceny.

W praktyce kosztorysowej warto pamiętać, że takie obliczenie dotyczy wyłącznie pozycji "materiał". W rzeczywistym kosztorysie mogą dojść m.in. koszty transportu, straty materiałowe, magazynowanie, narzuty pośrednie czy inne składniki, ale jeśli zadanie ich nie podaje, nie wolno ich dopisywać.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć koszt materiału, gdy znam masę i cenę za tonę?
Stosuje się prosty wzór: koszt = ilość × cena jednostkowa. Jeśli ilość jest w tonach, a cena w zł/t, wynik otrzymasz w zł. Zawsze upewnij się, że jednostki pasują (tona do zł/t), a dopiero potem wykonaj mnożenie.
Dlaczego w kosztorysie mnoży się ilość przez cenę jednostkową?
Cena jednostkowa opisuje koszt jednej jednostki (np. 1 tony). Gdy potrzebujesz wielu jednostek, całkowity koszt rośnie proporcjonalnie. Mnożenie pozwala szybko przeliczyć obmiar (ilość) na wartość materiału w kosztorysie.
Co oznacza zapis 3000 PLN za tonę w praktyce kosztorysowej?
To informacja, że 1 tona stali kosztuje 3000 zł. Aby policzyć koszt większej partii, trzeba przemnożyć tę cenę przez liczbę ton. Warto też pamiętać, że w realnych kosztorysach cena może pochodzić z cennika, ofert dostawców lub bazy cen.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w takich zadaniach rachunkowych?
Najczęściej: pomylenie jednostek (np. cena za tonę vs cena za całość), zła liczba zer przy dużych liczbach, oraz "zgadywanie" wyniku bez obliczeń. Pomaga zapisanie działania wprost i kontrola sensu: czy wynik odpowiada podanej cenie za 1 tonę.
Czy do kosztu stali należy doliczać transport i straty materiałowe?
W prawdziwym kosztorysie często tak, ale tylko wtedy, gdy zadanie lub metoda kosztorysowania tego wymaga. Jeśli w treści polecenia podano wyłącznie masę i cenę za tonę, to liczysz sam zakup materiału. Doliczanie innych składników bez danych jest błędem egzaminacyjnym.
Jak sprawdzić, czy wynik ma sens bez kalkulatora?
Zrób kontrolę "na rząd wielkości": 500 ton to 5×100 ton, a 3000 zł/t to 3×1000 zł/t. 5×3=15, a 100×1000=100 000, więc 15×100 000=1 500 000 zł. Taka kontrola pomaga wychwycić brakujące zera.
Co to jest katalog nakładów rzeczowych i do czego służy?
To zestawienia (bazy) opisujące typowe zużycie zasobów w robotach budowlanych, np. materiałów, robocizny i sprzętu dla określonych prac. W zadaniach egzaminacyjnych stanowi źródło danych wejściowych do obliczeń kosztów, ale wynik nadal zależy od poprawnych działań arytmetycznych.
Jak zapisywać duże kwoty w kosztorysie, żeby uniknąć pomyłek?
Stosuj czytelny zapis z odstępami tysięcy (np. 1 500 000 zł) i zawsze dopisz walutę. Dobrą praktyką jest też zapis działania obok: ilość × cena. Dzięki temu łatwiej skontrolować, czy nie zgubiłeś zera i czy nie pomyliłeś wartości.
Czy w zadaniu o moście kolejowym liczy się coś więcej niż materiał?
W tym typie zadania zwykle sprawdza się podstawę: przeliczenie ilości materiału na koszt przy podanej cenie. Pełny koszt mostu obejmowałby też robociznę, sprzęt, organizację robót itp., ale jeśli brak danych, nie można ich uwzględniać. Egzamin wymaga trzymania się treści.
Jak przygotować się do zadań z kosztorysowania na egzaminie TKO.4?
Ćwicz krótkie obliczenia z obmiaru i cen jednostkowych: materiały (zł/t, zł/m3), robocizna (zł/r-g) i sprzęt. Trenuj też kontrolę sensu wyniku i jednostek. Na egzaminie ważna jest dokładność i brak dopisywania niepodanych narzutów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszt zakupu stali oblicza się jako iloczyn ilości i ceny jednostkowej."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Mnożenie" https://pl.wikipedia.org/wiki/Mno%C5%BCenie (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Tona" https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Złoty" https://pl.wikipedia.org/wiki/Z%C5%82oty (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw kosztorysowania w budownictwie (działy: obmiar, ceny jednostkowe, koszt materiałów)
  • Ćwiczenia z arytmetyki praktycznej (działania na dużych liczbach, jednostki i przeliczenia)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące kosztorysów w budownictwie inżynieryjnym (mosty, obiekty kolejowe)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego