KWALIFIKACJA BUD1 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 35.
Załóżmy, że masz do wykonania następujący skład betonu (w kg na 1m³ betonu):
SkładnikIlość
Cement300
Woda180
Posypka1800

Jaką ilość cementu powinieneś użyć do przygotowania 0,5m³ betonu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Receptura podaje 300 kg cementu na 1 m³ betonu. Dla 0,5 m³ (czyli połowy objętości) ilość cementu skaluje się proporcjonalnie: 300 × 0,5 = 150. Dlatego do 0,5 m³ należy użyć 150 kg cementu.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli podano skład betonu w kilogramach na 1 m³ mieszanki. Oznacza to, że jeżeli przygotowujesz inną objętość betonu, to (przy typowym założeniu stałej receptury) każdy składnik zmienia się proporcjonalnie do objętości.

Tu trzeba przygotować 0,5 m³, czyli dokładnie połowę 1 m³. Zatem ilość cementu również będzie o połowę mniejsza:

300 kg × 0,5 = 150 kg

Poprawna odpowiedź to więc 150 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 300 kg – to ilość na 1 m³. Wybranie jej oznacza brak przeliczenia na mniejszą objętość (błąd zakotwiczenia na wartości z tabeli).
  • 600 kg – to podwojenie ilości cementu; pasowałoby do 2 m³, a nie do 0,5 m³. Częsty błąd mechanicznego mnożenia bez sprawdzenia sensu.
  • 900 kg – to trzykrotność wartości bazowej; jest skrajnie nieadekwatne dla połowy objętości i zwykle wynika z pomylenia relacji proporcji lub nieuwagi.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy wynik "ma sens": dla mniejszej objętości betonu ilość każdego składnika (cement, woda, kruszywo) powinna być odpowiednio mniejsza w tej samej skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosujesz proporcję prostą: jeżeli na 1 m³ przypada 300 kg cementu, to na 0,5 m³ (połowę objętości) przypada połowa masy. Obliczenie: 300 × 0,5 = 150 kg. Tak samo skaluje się wodę i kruszywo.
Bo receptura podaje ilości składników na jednostkę objętości (np. 1 m³). Przy zachowaniu tej samej mieszanki i tych samych proporcji składniki rosną lub maleją wprost proporcjonalnie do objętości. Wyjątki mogą dotyczyć strat technologicznych, ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle ich nie uwzględnia się.
To informacja, ile cementu powinno znaleźć się w 1 m³ gotowej mieszanki, jeśli trzymasz się danej receptury. Gdy przygotowujesz mniejszą partię (np. 0,25 m³ lub 0,5 m³), przeliczasz cement proporcjonalnie. To pomaga zamawiać materiał i dozować składniki do betoniarki.
Najczęściej: pozostawienie wartości z tabeli bez przeliczenia, pomylenie mnożenia z dzieleniem (np. dla 0,5 m³ wybranie 600 kg), pomyłki z przecinkiem, oraz brak kontroli sensu wyniku. Dobra praktyka: porównaj, czy wynik jest większy/mniejszy zgodnie z objętością.
Przelicza się wszystkie składniki: cement, wodę i kruszywo (w zadaniu nazwane "posypką"), bo receptura dotyczy całej mieszanki na 1 m³. Jeśli zmienisz tylko cement, a reszty nie, zaburzysz proporcje, co może pogorszyć urabialność i parametry betonu.
Zastosuj prostą kontrolę: 0,5 m³ to połowa 1 m³, więc wynik powinien być połową wartości bazowej. Jeśli wyszło więcej niż 300 kg, to na pewno jest błąd. Dodatkowo możesz policzyć "na skróty": połowa z 300 to 150 (bo 300/2 = 150).
Stosujesz ten sam schemat: ilość składnika na 1 m³ mnożysz przez wymaganą objętość. Przykładowo: dla 0,25 m³ będzie to 300 × 0,25 = 75 kg, a dla 1,5 m³: 300 × 1,5 = 450 kg. Kluczowe jest utrzymanie proporcji receptury.
Cement jest spoiwem: po połączeniu z wodą tworzy zaczyn, który wiąże kruszywo i nadaje betonowi wytrzymałość. Zbyt mało cementu może obniżyć wytrzymałość i trwałość, a zbyt dużo zwiększa koszt i może pogorszyć właściwości (np. skurcz). Dlatego poprawne dozowanie jest kluczowe.
Zwykle nie. W typowych zadaniach rachunkowych dla kwalifikacji zawodowych przyjmuje się idealne, proporcjonalne przeliczenie receptury bez strat (np. bez resztek w betoniarce czy rozsypu). Jeśli straty mają być uwzględnione, powinno to być wyraźnie podane w treści zadania.
Ćwicz proporcje i szybkie mnożenie/dzielenie przez 2, 4, 10 oraz przez ułamki dziesiętne (0,5; 0,25; 1,5). Zawsze zapisuj: "na 1 m³" → "na X m³". Pomaga też sprawdzanie sensu wyniku: większa objętość = większe zużycie, mniejsza = mniejsze.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Receptura podaje 300 kg cementu na 1 m³ betonu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Proporcjonalność prosta – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): Proporcjonalność – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): Beton – https://pl.wikipedia.org/wiki/Beton (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: proporcjonalność i przeliczanie receptur
  • Podręczniki/kompendia dla betoniarza dotyczące składu i dozowania mieszanek
  • Zestawy zadań rachunkowych dla BUD.1 (przeliczanie ilości materiałów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego