KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 26.
Załóżmy, że na oscylogramie widzisz sygnał o okresie 2 ms. Jaka jest częstotliwość tego sygnału?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Częstotliwość jest odwrotnością okresu: f = 1/T. Dla T = 2 ms = 2×10⁻³ s otrzymujemy f = 1/(2×10⁻³) = 500 Hz. Pozostałe propozycje nie pasują do okresu 2 ms (np. 2 kHz oznaczałoby okres 0,5 ms).

Pełne wyjaśnienie:

W sygnałach okresowych dwie podstawowe wielkości są ze sobą ściśle powiązane:

  • okres T – czas trwania jednego pełnego cyklu (w sekundach),
  • częstotliwość f – liczba cykli w ciągu sekundy (w hercach, Hz).

Zależność jest odwrotna: f = 1/T oraz T = 1/f.

W zadaniu okres wynosi 2 ms, więc najpierw trzeba poprawnie przeliczyć jednostkę czasu: 2 ms = 2 × 10⁻³ s. Następnie liczymy:

f = 1 / (2 × 10⁻³ s) = 500 Hz.

Dlatego odpowiedź "500 Hz" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "5 kHz" to 5000 Hz, a to odpowiadałoby okresowi T = 1/5000 s = 0,0002 s = 0,2 ms, więc nie pasuje do 2 ms.
  • "2 kHz" to 2000 Hz, co daje okres 0,5 ms; to częsty błąd wynikający z "przywiązania" do liczby 2 z treści zamiast użycia wzoru.
  • "2000 Hz" jest tym samym co 2 kHz, więc również wskazuje okres 0,5 ms.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj dwa kroki: (1) zamień ms na s, (2) zastosuj odwrotność. Dodatkowo możesz szybko sprawdzić sens wyniku: jeśli okres jest w milisekundach, częstotliwość zwykle wyjdzie w setkach herców lub kilku kilohercach, zależnie od wartości T.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Okres to czas jednego pełnego powtórzenia przebiegu. Na oscyloskopie odczytujesz go jako odstęp na osi czasu między dwoma takimi samymi punktami cyklu (np. dwoma kolejnymi maksimami). Potem mnożysz liczbę działek przez nastawę podstawy czasu.
Użyj zależności f = 1/T. Najpierw zamień 2 ms na sekundy: 2 ms = 0,002 s. Następnie policz f = 1/0,002 = 500. Wynik ma jednostkę Hz, więc otrzymujesz 500 Hz.
Wzór f = 1/T jest najwygodniejszy, gdy okres T jest w sekundach, bo wtedy częstotliwość wychodzi bezpośrednio w hercach (Hz). Pominięcie konwersji ms → s to najczęstsza przyczyna błędów o czynnik 1000.
Tak. 1 kHz = 1000 Hz, więc 0,5 kHz = 0,5 × 1000 Hz = 500 Hz. Na egzaminie takie dwa zapisy oznaczają tę samą wartość, więc nie powinny występować jednocześnie jako różne odpowiedzi w pytaniu jednokrotnego wyboru.
Wystarczy przesuwać przecinek o trzy miejsca, bo 1 kHz = 1000 Hz. Z Hz na kHz dzielisz przez 1000 (500 Hz → 0,5 kHz). Z kHz na Hz mnożysz przez 1000 (2 kHz → 2000 Hz). To prosta rutyna przy pomiarach.
Możesz wykonać "kontrolę rozsądku": 1 ms odpowiada 1 kHz, bo 1/0,001 s = 1000 Hz. Skoro okres jest dwa razy dłuższy (2 ms), częstotliwość musi być dwa razy mniejsza, czyli 0,5 kHz = 500 Hz.
2 kHz oznacza 2000 cykli na sekundę, więc okres wynosi T = 1/2000 s = 0,0005 s = 0,5 ms. To cztery razy krótszy okres niż 2 ms, więc taka częstotliwość nie może odpowiadać podanemu sygnałowi.
Najczęściej uczniowie zapominają, że mili to 10⁻³, a nie 10³, albo liczą 1/2 i nie przenoszą wyniku na sekundy. Drugi typ błędu to mieszanie kHz z Hz (np. traktowanie 2 kHz jak 2 Hz).
To zależy od rzędu wielkości okresu. Okres w milisekundach zwykle daje wynik w setkach Hz do kilku kHz. Okres w mikrosekundach daje częstotliwości w MHz. Warto dobierać jednostkę tak, by liczba była czytelna (np. 0,5 kHz zamiast 500 Hz).
Ćwicz seriami krótkie przeliczenia: ms ↔ s, Hz ↔ kHz oraz f = 1/T i T = 1/f. Na oscyloskopie trenuj odczyt okresu z podstawy czasu. Pomaga też zapamiętanie punktów odniesienia: 1 ms → 1 kHz, 1 µs → 1 MHz.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że częstotliwość jest odwrotnością okresu: f = 1/T.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Częstotliwość" – definicja i zależność f=1/T, https://pl.wikipedia.org/wiki/Cz%C4%99stotliwo%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl): "Przedrostki układu SI" – m.in. mili (10⁻³) i kilo (10³), https://pl.wikipedia.org/wiki/Przedrostki_uk%C5%82adu_SI (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl): "Oscyloskop" – opis osi czasu i zastosowań w pomiarach przebiegów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Oscyloskop (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw elektroniki i miernictwa elektronicznego (dział: sygnały okresowe, oscyloskop)
  • Materiały edukacyjne o jednostkach SI i przedrostkach (mili-, kilo-, mega-)
  • Instrukcje obsługi oscyloskopów (sekcja: pomiar okresu i częstotliwości)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego