W pytaniu rozróżnij dwie rzeczy: podstawę wymiaru składek oraz wysokość składek. Podstawa to kwota "startowa", od której dopiero oblicza się składki na ubezpieczenia społeczne. Natomiast procent (tu: 13,71%) określa, ile wyniesie potrącenie przy danej podstawie.
Jeżeli pracownik ma wynagrodzenie 5000 PLN brutto i w treści nie podano żadnych szczególnych zasad (np. elementów nieoskładkowanych, limitów, zwolnień czy wypłat, które nie wchodzą do podstawy), to przyjmujemy standardowe założenie zadaniowe: podstawa wymiaru składek = wynagrodzenie brutto, czyli 5000 PLN.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 685,50 PLN – to wygląda jak wynik mnożenia 5000 × 13,71%. Taki rachunek dawałby kwotę składek (potrącenia), a nie podstawę. Pytanie nie pyta o "ile wynosi składka", tylko o "ile wynosi podstawa".
- 4314,50 PLN – to sugeruje odjęcie od brutto wyliczonej składki (5000 − 685,50). To byłaby próba dojścia do kwoty "po potrąceniach", ale nadal nie jest to podstawa wymiaru składek.
- 6855 PLN – to rezultat nieuzasadnionego "odwrotnego" działania (np. dzielenia przez 0,729 lub dodawania procentu). W kontekście pytania nie ma podstaw, by podstawa była wyższa niż podana kwota brutto.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz w zadaniu procent składek, najpierw ustal, czy pytają o podstawę, czy o kwotę składki. Podstawa to zwykle kwota brutto (przychód), a procent jest dopiero kolejnym krokiem do wyliczeń potrąceń.
